NGÀY RỜI QUÂN NGŨ – MỘT ĐỜI KHÔNG QUÊN

Ngày bác Nguyễn Kim Quang xuất ngũ là một buổi sáng yên ả của năm 1981. Không còn tiếng pháo, không còn lệnh hành quân gấp gáp, doanh trại của Sư đoàn 307 hôm ấy trầm lắng đến lạ. Bác dậy sớm hơn thường lệ, lau lại chiếc xe đã gắn bó với mình suốt mấy năm trời, rồi gấp gọn bộ quân phục đã sờn vai.

“Lúc chuẩn bị rời đơn vị, tôi đứng rất lâu trước bãi xe,” bác kể, giọng chậm rãi, “mỗi vết trầy trên xe đều có kỷ niệm.” Chiếc vô lăng ấy đã cùng bác vượt qua bao cung đường biên giới An Giang, Tây Ninh, rồi những cánh rừng bên đất bạn Campuchia. Hôm nay, bác giao lại nó cho người lính trẻ hơn, trong lòng vừa nhẹ nhõm, vừa trống trải.

Buổi chia tay diễn ra giản dị. Chỉ huy đơn vị đọc quyết định xuất ngũ, nhắc lại quá trình công tác của bác: bốn năm làm nhiệm vụ vận tải chiến đấu và nhiệm vụ quốc tế, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đồng đội bắt tay bác thật chặt. “Có người không nói gì,” bác nhớ lại, “chỉ vỗ vai tôi một cái, mà thấy cay mắt.”

Người viết hình dung khoảnh khắc bác bước ra cổng đơn vị, ba lô gọn nhẹ hơn ngày nhập ngũ, nhưng trong lòng thì nặng đầy kỷ niệm. Bác bảo, trên chuyến xe dân sự đầu tiên trở về quê, nhìn cánh đồng trải dài, tự nhiên thấy mọi thứ vừa quen, vừa lạ. “Mình về rồi, nhưng lòng vẫn còn ở lại đơn vị,” bác nói.

Trở lại thôn Hạ Vũ 1, bác bắt đầu cuộc sống đời thường của một người lính xuất ngũ. Nhưng chiến tranh không rời bỏ bác — nó ở trong ký ức, trong những giấc mơ về con đường đất đỏ, về đồng đội đã từng cùng nhau chia sẻ gian khổ. Bác thường nói với con cháu: “Đi qua quân ngũ, con người ta sống có trách nhiệm hơn với mọi việc.”

Ngày xuất ngũ năm 1981 không chỉ là dấu mốc kết thúc một quãng đời lính, mà còn là minh chứng cho một thời tuổi trẻ đã sống trọn vẹn vì Tổ quốc. Với bác Nguyễn Kim Quang, đó là hành trang theo suốt cả cuộc đời — lặng lẽ, bền bỉ và đầy tự hào.