Ngày tiến vào Sài Gòn – ký ức của người lính trong giờ khắc 30/4/1975

Cựu chiến binh Nguyễn Văn B., khi ấy là chiến sĩ thuộc một đơn vị bộ binh tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, vẫn nhớ rõ buổi sáng ngày 30/4. Đơn vị của ông xuất phát từ ngoại vi thành phố, tiến theo các trục đường lớn trong tiếng súng lác đác và những làn khói còn bốc lên từ các vị trí vừa giao tranh trước đó.

Khung cảnh Sài Gòn trong mắt người lính từ chiến trường bước vào là sự pha trộn giữa náo loạn và im lặng. Nhiều con phố vắng người, cửa hàng đóng kín, trong khi ở một số nơi khác, người dân đứng hai bên đường quan sát đoàn quân tiến vào với ánh mắt vừa lo lắng vừa hy vọng.

Nguyễn Văn B. kể rằng khi xe của đơn vị ông tiến sâu hơn vào trung tâm, họ nhận được tin Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Thông tin ấy được truyền miệng từ xe này sang xe khác, khiến nhiều người lính ban đầu còn chưa dám tin là cuộc chiến đã thực sự kết thúc.

Đến gần trưa, đơn vị ông có mặt tại khu vực gần Dinh Độc Lập. Những chiếc xe tăng đi đầu đã húc đổ cổng chính và tiến vào bên trong khuôn viên. Dù không trực tiếp có mặt trên chiếc xe tăng đầu tiên, Nguyễn Văn B. vẫn chứng kiến khoảnh khắc lá cờ cách mạng được kéo lên trên nóc dinh – hình ảnh mà sau này ông nói rằng đã in sâu vào tâm trí như một dấu mốc không thể nào quên.

Trong những giờ phút ấy, nhiều người lính vừa hoàn thành nhiệm vụ vẫn đứng lặng người. Họ nhớ đến những đồng đội đã ngã xuống trên suốt chặng đường từ Trường Sơn, Quảng Trị đến cửa ngõ Sài Gòn. Niềm vui chiến thắng xen lẫn với nỗi bâng khuâng và cả sự mệt mỏi tích tụ sau nhiều năm chiến đấu liên tục.

Buổi chiều ngày 30/4, khi tiếng súng đã hoàn toàn im bặt, người dân bắt đầu đổ ra đường nhiều hơn. Một số người mang nước uống, trái cây ra tặng bộ đội. Đối với những người lính như Nguyễn Văn B., đó là lần đầu tiên sau nhiều năm họ được bước đi giữa một thành phố đông đúc mà không phải lo sợ bom đạn hay phục kích.

Đêm đầu tiên ở lại Sài Gòn, đơn vị ông đóng quân tạm trong một công trình công cộng. Không còn tiếng pháo, không còn lệnh báo động, nhiều người lính trằn trọc mãi mới ngủ được. Sự yên tĩnh bất ngờ sau bao năm sống trong chiến tranh khiến họ cảm thấy vừa nhẹ nhõm vừa lạ lẫm.

Nhiều thập kỷ sau, mỗi khi xem lại những thước phim tư liệu về ngày 30/4/1975, Nguyễn Văn B. vẫn có thể nhận ra những con đường và góc phố mà mình đã đi qua trong ngày lịch sử ấy. Ông nói rằng đó không chỉ là ngày kết thúc chiến tranh, mà còn là ngày mở ra một cuộc sống mới cho hàng triệu con người ở cả hai miền đất nước.

Đối với những người trực tiếp tiến vào Sài Gòn hôm đó, ký ức về giờ khắc chiến tranh chấm dứt luôn gắn liền với cảm giác trống trải khó diễn tả. Sau bao năm sống vì một mục tiêu duy nhất là chiến thắng, họ phải học cách trở lại với đời sống bình thường – một hành trình không kém phần thử thách so với những năm tháng ngoài mặt trận.