Ngày trở về

Ngày 5/6/1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm con đường cứu nước. Từ đó, Người đã trải qua hành trình kéo dài nhiều thập kỷ, qua nhiều quốc gia, làm nhiều công việc và tìm hiểu thực tế cuộc sống của những người lao động.

Ba mươi năm là một khoảng thời gian rất dài.

Trong những năm tháng ấy, mong muốn lớn nhất của Nguyễn Ái Quốc là tìm ra con đường để dân tộc Việt Nam thoát khỏi ách áp bức, giành lại độc lập và tự do.

Đầu năm 1941, sau một thời gian chuẩn bị, Người cùng các đồng chí quyết định trở về nước để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng.

Ngày 28/01/1941, Nguyễn Ái Quốc vượt qua cột mốc 108 trên biên giới Việt Nam – Trung Quốc, thuộc khu vực Pác Bó, Cao Bằng, trở về Tổ quốc. Bảo tàng Hồ Chí Minh ghi nhận đây là một sự kiện đặc biệt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Người.

Bước chân qua cột mốc biên giới

Sau ba mươi năm xa quê hương, khoảnh khắc đặt chân trở lại đất nước chắc chắn mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc đối với Nguyễn Ái Quốc.

Từ cột mốc biên giới, Người cùng các đồng chí tiến về Pác Bó, một vùng núi hiểm trở của Cao Bằng.

Pác Bó khi ấy không phải là một nơi có điều kiện sinh hoạt thuận lợi. Nhưng chính địa hình hiểm trở, gần biên giới và có cơ sở quần chúng cách mạng đã khiến nơi đây trở thành địa điểm phù hợp để xây dựng căn cứ và trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng.

Sau một thời gian ngắn ở nhà ông Lý Quốc Súng, ngày 08/02/1941, Nguyễn Ái Quốc chuyển vào sống và làm việc tại hang Cốc Bó. Người sử dụng bí danh Già Thu.

Hang Cốc Bó nằm trong khu vực Pác Bó. Dưới chân hang là một dòng suối trong xanh được Người đặt tên là suối Lênin, còn ngọn núi bên dòng suối được Người gọi là núi Các Mác.

Giữa núi rừng Cao Bằng, những cái tên ấy thể hiện niềm tin và tư tưởng mà Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn sau nhiều năm nghiên cứu, hoạt động cách mạng.

Cuộc sống giản dị giữa núi rừng

Những ngày đầu ở Pác Bó, điều kiện sinh hoạt của Nguyễn Ái Quốc vô cùng giản dị.

Người sống trong hang đá, ăn những thức ăn đơn sơ của núi rừng và làm việc trong hoàn cảnh thiếu thốn. Nhưng khó khăn về vật chất không làm giảm đi tinh thần làm việc.

Ngay tại Pác Bó, Nguyễn Ái Quốc vừa trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng, vừa nghiên cứu, viết tài liệu, huấn luyện cán bộ và chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho cuộc đấu tranh giành độc lập.

Theo tư liệu của Bảo tàng Hồ Chí Minh, Người còn sử dụng một tảng đá bên suối Lênin làm bàn viết để tiếp tục dịch tài liệu lịch sử phục vụ công tác huấn luyện cán bộ.

Đó là một hình ảnh rất đặc biệt: giữa núi rừng hiểm trở, một vị lãnh tụ cách mạng vẫn miệt mài làm việc bên chiếc “bàn đá” đơn sơ.

Từ Pác Bó hướng tới một bước ngoặt lớn

Pác Bó không chỉ là nơi ở và làm việc của Nguyễn Ái Quốc.

Đây còn là một trong những địa điểm quan trọng gắn với những quyết định có ý nghĩa lớn đối với cách mạng Việt Nam.

Từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám được tổ chức tại khu vực Pác Bó dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc.

Hội nghị xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ cấp thiết, đồng thời quyết định nhiều chủ trương quan trọng, trong đó có việc thành lập Mặt trận Việt Minh, xây dựng căn cứ địa cách mạng và chuẩn bị lực lượng cho cuộc đấu tranh giành chính quyền.

Như vậy, từ một hang đá nhỏ nơi biên giới, Pác Bó đã trở thành một địa danh gắn với những bước chuẩn bị quan trọng cho Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

“Pác Bó” – nơi gian khổ trở thành niềm vui cách mạng

Nhắc đến Pác Bó, nhiều thế hệ người Việt Nam nhớ đến hình ảnh Nguyễn Ái Quốc sống giữa thiên nhiên và điều kiện hết sức thiếu thốn nhưng vẫn giữ tinh thần lạc quan.

Trong những ngày sống tại đây, Người sáng tác bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”, thể hiện tinh thần ung dung, lạc quan của người chiến sĩ cách mạng trước hoàn cảnh gian khổ.

Điều đáng chú ý là Người không coi những thiếu thốn về vật chất là điều khiến mình chùn bước. Ngược lại, chính trong hoàn cảnh ấy, Người vẫn dành toàn bộ tâm trí cho công việc cách mạng, cho tương lai của đất nước.

Đó chính là một trong những nét nổi bật trong phong cách Hồ Chí Minh: giản dị trong cuộc sống, nghiêm túc trong công việc, kiên định với mục tiêu và luôn giữ niềm tin vào tương lai.