Ngày trở về của non sông – Giải phóng Thủ đô Hà Nội

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ và việc ký kết Hiệp định Genève năm 1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam kết thúc thắng lợi. Theo các điều khoản của hiệp định, quân đội Pháp phải rút khỏi miền Bắc Việt Nam, còn quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp quản các vùng được giải phóng.

Trong những ngày cuối cùng của sự hiện diện thực dân ở Hà Nội, không khí trong thành phố vừa hồi hộp vừa xúc động. Sau gần chín năm kháng chiến trường kỳ, nhân dân Thủ đô mong chờ từng ngày được nhìn thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay trở lại giữa lòng Hà Nội.

Những con phố từng chìm trong khói lửa mùa đông năm 1946 giờ đang chuẩn bị đón đoàn quân chiến thắng trở về.

Theo kế hoạch của Hiệp định Genève, quân Pháp bắt đầu rút khỏi Hà Nội. Trong khi đó, các đơn vị của Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến dần về ngoại thành để chuẩn bị tiếp quản Thủ đô một cách hòa bình, có trật tự.

Sáng ngày 10 tháng 10 năm 1954, Hà Nội bừng lên trong không khí chưa từng có.

Từ rất sớm, hàng vạn người dân đã đổ ra các tuyến phố như Hàng Đào, Hàng Ngang, Tràng Tiền, Cửa Nam, Bờ Hồ… Ai cũng muốn được tận mắt chứng kiến giờ phút lịch sử khi Thủ đô trở về với nhân dân.

Những lá cờ đỏ sao vàng rực đỏ khắp phố phường. Biểu ngữ, băng vải và hoa tươi xuất hiện trên khắp các ngôi nhà, cửa hiệu và ban công.

Đúng thời khắc quy định, các đơn vị quân đội ta từ nhiều hướng tiến vào Hà Nội.

Dẫn đầu đoàn quân là những chiến sĩ thuộc Đại đoàn 308 — Đại đoàn Quân Tiên Phong. Sau nhiều năm chiến đấu ở Việt Bắc, Biên giới, Tây Bắc và Điện Biên Phủ, giờ đây họ trở về tiếp quản Thủ đô trong niềm xúc động nghẹn ngào.

Người dân Hà Nội đứng kín hai bên đường reo hò chào đón bộ đội. Nhiều cụ già rơi nước mắt. Những em nhỏ cầm hoa chạy theo đoàn quân. Tiếng hô:

“Hồ Chủ tịch muôn năm!”
“Việt Nam độc lập muôn năm!”

vang dội khắp phố phường.

Giữa biển người và cờ hoa, những người lính hành quân trong quân phục còn bạc màu khói lửa. Có người vừa từ chiến hào Điện Biên trở về, có người từng chiến đấu suốt những năm dài trong rừng núi Việt Bắc. Trên gương mặt họ hiện rõ niềm vui chiến thắng xen lẫn xúc động khi được trở lại Thủ đô.

Tại cột cờ Hà Nội, lễ chào cờ trang nghiêm được tổ chức trong tiếng Quốc ca hùng tráng. Lá quốc kỳ đỏ thắm tung bay giữa bầu trời mùa thu, đánh dấu thời khắc Hà Nội hoàn toàn được giải phóng.

Đó là giây phút thiêng liêng đối với hàng triệu người dân Việt Nam.

Chín năm trước, cũng trên mảnh đất này, quân dân Hà Nội đã bước vào cuộc chiến đấu với lời thề:

“Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh.”

Biết bao chiến sĩ cảm tử đã ngã xuống trên những chiến lũy phố cổ mùa đông năm 1946 để bảo vệ nền độc lập non trẻ. Giờ đây, Thủ đô đã trở về trong chiến thắng.

Việc giải phóng Hà Nội không chỉ có ý nghĩa quân sự và chính trị to lớn mà còn là thắng lợi về tinh thần của cả dân tộc Việt Nam sau gần một thế kỷ dưới ách thống trị thực dân.

Từ ngày 10 tháng 10 năm 1954, Hà Nội bước vào thời kỳ mới — thời kỳ xây dựng cuộc sống hòa bình và trở thành trung tâm chính trị của miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Sau ngày tiếp quản, chính quyền cách mạng nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân, khôi phục trường học, bệnh viện, nhà máy và các hoạt động kinh tế – văn hóa của Thủ đô.

Dù đất nước vẫn còn tạm thời chia cắt hai miền, nhân dân Hà Nội và miền Bắc luôn hướng về miền Nam ruột thịt với niềm tin vào ngày thống nhất.

Giải phóng Thủ đô là một trong những mốc son rực rỡ nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại.

Mỗi năm, ngày 10 tháng 10 lại trở thành ngày hội lớn của Hà Nội — ngày nhắc nhớ về buổi sáng mùa thu lịch sử khi đoàn quân chiến thắng tiến qua năm cửa ô, mang theo niềm tự hào, độc lập và khát vọng hòa bình của cả dân tộc Việt Nam.