Ngày trở về không trọn vẹn

Ngày 30/4/1975, đơn vị chúng tôi tiến vào Sài Gòn trong tiếng reo hò rực rỡ của cờ hoa và niềm hạnh phúc vô biên của ngày đại thắng. Nhưng giữa không khí náo nức ấy, tôi lại cảm thấy một khoảng trống mênh mông trong lòng khi nhìn sang chiếc ghế trống trên xe đại liên. Người bạn thân nhất của tôi, người đã cùng tôi chia đôi bát cơm, đắp chung tấm chăn suốt dọc đường Trường Sơn, đã hy sinh trước đó chỉ hai ngày. Anh ngã xuống ngay cửa ngõ Sài Gòn khi chỉ còn cách ngày hòa bình một gang tay ngắn ngủi, để lại bao lời hứa chưa thực hiện. Chúng tôi đã hứa với nhau rằng sau chiến tranh sẽ cùng về quê đi cày, đi cấy và cưới những cô gái cùng làng làm vợ. Ngày tôi trở về quê hương Hà Nam, mẹ anh ra tận đầu làng đón tôi, ánh mắt bà vừa vui mừng vừa chất chứa nỗi mong chờ tuyệt vọng. Tôi không dám nhìn thẳng vào mắt bà khi trao lại chiếc ba lô sờn cũ và cuốn nhật ký còn thơm mùi mực của anh. Cả làng ăn mừng ngày chiến thắng, nhưng nhà anh lại nghi ngút khói hương, một sự đối lập đau đớn mà tôi không bao giờ quên được. Hòa bình thực sự rất quý giá, vì nó được đánh đổi bằng máu xương của những người đã nằm lại ngay trước ngưỡng cửa của vinh quang. Mỗi năm đến ngày thống nhất, tôi lại tìm đến nghĩa trang liệt sĩ, ngồi lặng lẽ bên mộ anh để kể cho anh nghe về đất nước hôm nay.