NGÀY TRỞ VỀ QUÊ BIỂN (1)

Người viết nhận ra rằng đối với những người lính từng đi qua chiến tranh, ngày trở về quê hương luôn là khoảnh khắc đặc biệt nhất của cuộc đời. Đó là ngày kết thúc những năm tháng quân ngũ đầy gian khổ nhưng cũng mở ra một hành trình mới của cuộc sống đời thường. Đối với bác Lê Văn Hòa, ngày xuất ngũ năm 1985 vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức như mới hôm qua. “Hôm nhận quyết định về đơn vị địa phương, tôi vừa vui vừa buồn,” bác kể. Vui vì sắp được trở về quê hương sau nhiều năm xa cách. Nhưng cũng buồn vì phải chia tay những đồng đội đã cùng mình đi qua biết bao gian lao nơi biên giới phía Bắc. “Lính sống với nhau lâu thành anh em ruột thịt,” bác xúc động nói. Những ngày cuối ở đơn vị, bác cùng đồng đội tranh thủ chụp thêm vài tấm ảnh kỷ niệm và ghi địa chỉ quê quán vào cuốn sổ tay nhỏ. “Ai cũng hẹn sau này sẽ tìm gặp lại,” bác cười hiền. Người viết hình dung những người lính trẻ đứng bên nhau giữa doanh trại vùng núi đá, ánh mắt vừa vui vừa nghẹn ngào trước giờ chia tay. Đêm cuối cùng trước ngày xuất ngũ, bác gần như không ngủ. “Tôi đi quanh doanh trại rất lâu,” bác kể. Những con đường tuần tra, căn lán cũ, bãi tập hay chòi gác trên điểm cao đều trở nên thân thuộc sau nhiều năm gắn bó. “Từng góc nhỏ đều có kỷ niệm,” bác nói chậm rãi. Người viết cảm nhận rõ tình cảm sâu nặng của người lính dành cho nơi đã gắn bó cả tuổi trẻ của mình. Sáng hôm sau, bác cùng một số đồng đội lên xe trở về quê. “Hành lý chẳng có gì nhiều,” bác cười.
“Chỉ vài bộ quần áo và ít kỷ vật.” Nhưng trong lòng người lính trẻ lúc ấy lại mang theo biết bao ký ức không thể đếm hết của “Thời hoa lửa”. Suốt quãng đường trở về, bác gần như không ngủ được. “Tôi chỉ mong nhanh về đến nhà,” bác kể. Khi xe đi qua những cánh đồng miền Bắc đang vào mùa lúa chín, bác thấy lòng mình nhẹ đi rất nhiều. “Lúc ấy mới cảm nhận rõ hòa bình quý giá thế nào,” bác nói. Người viết hiểu rằng những người từng đi qua chiến tranh luôn biết trân trọng cuộc sống bình yên hơn bất cứ ai. Khoảnh khắc khiến bác xúc động nhất là khi chiếc xe dừng ở đầu làng Hoằng Tiến. “Tôi nhìn thấy biển quê mình từ xa,” bác kể, ánh mắt chùng xuống. Tiếng sóng quen thuộc, mùi gió biển và con đường làng thân thương khiến người lính trẻ năm nào nghẹn ngào không nói nên lời. “Mấy năm ở núi đá, ngày nào tôi cũng nhớ biển,” bác cười hiền. Người viết hình dung chàng trai trẻ năm ấy bước xuống xe với chiếc ba lô bạc màu, đứng lặng rất lâu giữa quê hương sau nhiều năm xa cách. Khi bác vừa về đến cổng nhà, mẹ bác đã òa khóc. “Mẹ ôm tôi mà run cả người,” bác xúc động kể. Những năm bác đi lính, gia đình luôn sống trong nỗi nhớ và sự lo lắng thường trực. “Ngày ấy liên lạc khó lắm,” bác nói.
“Có khi mấy tháng mới gửi được một lá thư.” Người viết lặng đi trước tình cảm gia đình sâu nặng trong những năm tháng chiến tranh gian khó. Tối hôm ấy, bà con lối xóm kéo sang thăm rất đông. “Ai cũng hỏi chuyện biên giới,” bác kể. Người lính trẻ ngồi giữa căn nhà nhỏ kể lại những năm tháng nơi Hà Giang, Cao Bằng với biết bao kỷ niệm về đồng đội, những đêm trực chiến và những lần hành quân giữa mùa đông rét buốt. “Có chuyện kể cả đêm không hết,” bác cười. Sau ngày xuất ngũ, bác Lê Văn Hòa trở về với cuộc sống lao động nơi quê biển. Ban đầu cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng bác chưa bao giờ nản lòng. “Đi qua chiến tranh rồi thì gian khổ nào cũng vượt được,” bác nói chắc giọng. Ban ngày bác theo thuyền ra khơi đánh cá, lúc nông nhàn lại tham gia công tác địa phương và hội cựu chiến binh. “Tôi luôn nghĩ mình phải sống xứng đáng với đồng đội,” bác kể. Người viết cảm nhận rõ phẩm chất của người lính năm xưa vẫn luôn hiện hữu trong cách bác sống và đối xử với mọi người. Nhiều năm trôi qua, những tấm huân chương và kỷ vật quân ngũ vẫn được bác gìn giữ cẩn thận trong ngôi nhà nhỏ bên biển. “Đó là cả tuổi trẻ của tôi,” bác nói nhẹ nhàng. Mỗi lần gặp lại đồng đội cũ, bác và mọi người lại ngồi nhắc chuyện chiến trường đến quên cả thời gian. “Càng lớn tuổi càng nhớ nhiều,” bác cười hiền. Người viết hiểu rằng “Thời hoa lửa” đối với những người lính như bác Lê Văn Hòa không chỉ là ký ức chiến tranh mà còn là quãng đời đẹp nhất của tuổi trẻ. Một quãng đời có gian khổ, hy sinh nhưng cũng đầy lý tưởng, trách nhiệm và tình đồng đội thiêng liêng. Chiều muộn dần buông trên vùng biển Hoằng Tiến. Người cựu chiến binh già ngồi lặng nhìn sóng biển xa xa, ánh mắt bình yên nhưng vẫn ánh lên niềm tự hào của người lính từng bảo vệ biên cương Tổ quốc. Cuối buổi trò chuyện, bác Lê Văn Hòa chậm rãi nói: “Đi hết cuộc đời, tôi vẫn thấy tự hào nhất là những năm tháng khoác áo lính. Vì tuổi trẻ của mình đã được sống vì Tổ quốc.”