NGÀY TRỞ VỀ QUÊ BIỂN

Người viết nhận ra rằng trong ký ức của những người lính đi qua chiến tranh, ngày trở về quê hương luôn là khoảnh khắc đặc biệt nhất.

Với bác Nguyễn Văn Phúc, dù đã hơn bốn mươi năm trôi qua, bác vẫn nhớ như in ngày mình rời quân ngũ để trở lại quê biển Hoằng Tiến sau những năm dài chiến đấu nơi biên giới.

“Mọi thứ hôm ấy như mới xảy ra hôm qua,” bác cười hiền.

Năm 1987, sau nhiều năm làm nhiệm vụ tại chiến trường Campuchia, bác nhận quyết định xuất ngũ.

“Lúc cầm giấy xuất ngũ, tôi vừa vui vừa bâng khuâng,” bác kể.

Vui vì sắp được trở về gặp gia đình sau bao năm xa cách. Nhưng cũng buồn vì phải chia tay đồng đội, chia tay những năm tháng quân ngũ đã trở thành một phần máu thịt của mình.

Người viết nhìn ánh mắt bác xa xăm khi nhắc đến ngày rời đơn vị mà cảm nhận rõ tình cảm sâu nặng của người lính dành cho quân đội.

Bác kể rằng trước hôm chia tay, cả tiểu đội ngồi với nhau rất lâu dưới mái lán đơn sơ giữa rừng.

“Anh em ai cũng lặng đi,” bác nhớ lại.

Những người lính từng cùng nhau vượt qua bom đạn, sốt rét và những đêm hành quân giờ chuẩn bị mỗi người một hướng trở về quê hương.

Có người quê miền Bắc. Có người ở miền Trung. Có người tận miền Nam.

“Không ai biết sau này còn gặp lại đầy đủ không,” bác nói nhỏ.

Đêm hôm ấy, mọi người chuyền tay nhau cuốn sổ nhỏ để ghi địa chỉ quê quán và lời nhắn gửi.

“Ngày đó làm gì có điện thoại,” bác cười.
“Muốn liên lạc chỉ biết viết thư.”

Người viết cảm nhận được sự chân thành giản dị của tình đồng đội thời chiến.

Sáng hôm sau, bác khoác chiếc ba lô cũ lên vai, đứng nhìn doanh trại lần cuối trước khi lên xe về quê.

“Tôi quay lại nhìn mãi,” bác kể.
“Ở đó có cả tuổi trẻ của mình.”

Chiếc xe chở những người lính xuất ngũ lăn bánh qua những cánh rừng từng in dấu chân họ suốt nhiều năm trời.

Bác kể rằng suốt quãng đường trở về, lòng bác không lúc nào yên.

“Tôi chỉ mong nhanh được gặp mẹ,” bác xúc động nói.

Người viết hiểu rằng với những người lính xa quê nhiều năm, gia đình luôn là điều thiêng liêng nhất.

Khi chiếc xe về đến Thanh Hóa, bác tiếp tục bắt xe khách rồi đi bộ thêm một quãng dài mới về tới Hoằng Tiến.

“Lúc gần đến làng, tôi nghe thấy tiếng sóng biển,” bác cười mà mắt đỏ hoe.

Âm thanh quen thuộc ấy khiến người lính trẻ năm nào nghẹn ngào không nói nên lời.

“Bao năm ở rừng, tôi nhớ tiếng sóng quê mình lắm,” bác kể.

Người viết hình dung chàng trai sau nhiều năm chiến tranh đứng lặng giữa con đường làng, nghe tiếng biển quê hương như nghe chính nhịp đập của tuổi thơ mình trở lại.

Khi bác bước về đến cổng nhà, mẹ bác đang ngồi vá lưới trước sân.

“Bà nhìn tôi một lúc mới nhận ra,” bác xúc động kể.

Rồi người mẹ già bật khóc, chạy đến ôm chầm lấy con trai sau bao năm xa cách.

“Tôi cũng khóc,” bác nói nhỏ.
“Lúc đó mới thật sự tin mình đã trở về.”

Người viết lặng đi trước giây phút đoàn tụ giản dị nhưng thiêng liêng ấy.

Chiến tranh đã lấy đi tuổi trẻ của biết bao người, nhưng cũng khiến những phút giây sum họp trở nên vô cùng quý giá.

Hôm ấy cả gia đình bác gần như thức trắng đêm để trò chuyện.

Mẹ bác hỏi đủ thứ chuyện ngoài chiến trường. Nhưng giống như nhiều người lính khác, bác chỉ kể những điều nhẹ nhàng.

“Tôi không muốn mẹ biết mình từng trải qua nguy hiểm thế nào,” bác cười buồn.

Ngày trở về quê hương, điều khiến bác xúc động nhất là nhận ra nhiều người bạn cùng lứa đã không còn nữa.

“Có người hy sinh, có người mãi nằm lại chiến trường,” bác trầm giọng.

Mỗi lần đi ngang qua nhà đồng đội cũ, bác lại thấy lòng mình chùng xuống.

Người viết hiểu rằng niềm vui ngày trở về của người lính luôn xen lẫn nỗi nhớ thương dành cho những người không thể trở về.

Sau khi xuất ngũ, bác Nguyễn Văn Phúc trở lại với nghề biển của gia đình. Những ngày đầu cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng bác chưa bao giờ than phiền.

“Đi qua chiến tranh rồi thì khó khăn nào cũng vượt được,” bác cười hiền.

Tác phong quân đội vẫn theo bác suốt nhiều năm sau đó. Từ cách sống ngăn nắp, tinh thần trách nhiệm đến sự chân thành với mọi người xung quanh.

Ở địa phương, bác luôn là người tích cực tham gia các hoạt động của hội cựu chiến binh và thường xuyên kể chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ.

“Tôi muốn con cháu hiểu giá trị của hòa bình hôm nay,” bác nói.

Người viết nhìn bác Phúc ngồi trước hiên nhà, phía xa là biển Hoằng Tiến xanh thẳm dưới nắng chiều. Người lính năm xưa giờ tóc đã bạc nhưng ánh mắt vẫn giữ nguyên sự điềm đạm và chân thành của một thế hệ từng đi qua “Thời hoa lửa”.

Trên bàn thờ gia đình, những tấm huân chương được bác cẩn thận đặt bên cạnh bức ảnh quân ngũ cũ.

Đó không chỉ là kỷ vật của một đời lính mà còn là minh chứng cho tuổi trẻ đã cống hiến vì Tổ quốc.

Cuối buổi trò chuyện, bác Nguyễn Văn Phúc chậm rãi nói:

“Đi qua chiến tranh rồi mới hiểu được rằng hòa bình và gia đình là điều quý giá nhất. Tôi luôn biết ơn vì mình còn sống để được trở về quê hương.”