NGÀY TRỞ VỀ QUÊ HƯƠNG - Lê Thị Lợi
Nhiều năm đã trôi qua kể từ ngày tôi rời quê hương để nhập ngũ. Tôi là Lê Thị Lợi, sinh năm 1957, quê Thôn Phú Mỹ, xã Hoa Lộc. Những thông tin trong hồ sơ chỉ ghi vài mốc thời gian, nhưng phía sau mỗi mốc ấy là cả một quãng đời.
Nhìn lại hành trình ấy từ chủ đề “Ngày trở về”, điều tôi nghĩ đến nhiều nhất là sự chuyển tiếp từ quân ngũ về đời thường. Những gì được ghi trong hồ sơ là điểm tựa để kể chuyện; còn những chi tiết riêng của từng ngày tháng cần được chính người trong cuộc bổ sung bằng ký ức và tư liệu.
Điều tôi có thể khẳng định từ hồ sơ là từ 1978, tôi có một chặng đường gắn bó với quân đội. Những năm tháng ấy cần được nhìn như một phần lịch sử đời người, trong đó tuổi trẻ được đặt vào môi trường có tổ chức và nhiệm vụ rõ ràng. Những chi tiết cụ thể hơn về công việc và địa bàn công tác cần được bổ sung từ lời kể trực tiếp.
Trong hồ sơ hội viên, cấp bậc cao nhất được ghi là H2, chức vụ cao nhất là at; mốc xuất ngũ/nghỉ hưu là 1981. Tôi xem đó là những dấu mốc hành chính nhưng cũng là những cột mốc của một đời người. Mỗi chức vụ, mỗi năm công tác đều cần được kể lại bằng những việc làm cụ thể nếu muốn thế hệ sau hiểu trọn vẹn.
Với chủ đề “Ngày trở về”, phần ký ức đáng quý nhất có lẽ không phải lúc nào cũng là một câu chuyện lớn. Đó có thể là cách một người trẻ thích nghi với môi trường mới, cách những người cùng đơn vị chia sẻ công việc, hay cảm giác khi nghĩ về quê nhà. Nhưng tôi chỉ nên giữ những chi tiết mình thực sự nhớ hoặc có thể xác nhận. Ký ức càng lâu năm càng cần được đối chiếu cẩn thận để câu chuyện hôm nay không làm sai lệch câu chuyện của ngày trước.
Năm 1981 đánh dấu thời điểm tôi xuất ngũ/nghỉ hưu. Từ đó, cuộc sống chuyển sang một nhịp khác, gần hơn với gia đình và quê hương. Nhìn lại, tôi hiểu rằng một phần tuổi trẻ đã đi qua trong môi trường quân ngũ; phần còn lại là trách nhiệm gìn giữ ký ức và truyền lại những giá trị tốt đẹp cho con cháu.
Giờ đây, khi nhìn lại những mốc 1978 – 1981, tôi thấy đó không chỉ là hai con số trong hồ sơ. Đó là điểm bắt đầu và điểm khép lại của một chặng đời người. Câu chuyện “Ngày trở về” vì thế trước hết là câu chuyện về một người con quê hương đã dành một phần tuổi trẻ cho quân đội. Những chi tiết còn thiếu cần được bổ sung bằng chính lời kể và tư liệu xác thực. Tôi mong những ký ức ấy, khi được ghi lại đầy đủ, sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của hòa bình, trách nhiệm và sự trưởng thành.


