Ngày trở về và sự nối tiếp truyền thống quê hương Trạng Trình

Mùa xuân năm 1975, đại thắng Mùa Xuân đã quét sạch bóng thù, thu giang sơn về một mối. Trong không khí hân hoan rợp cờ hoa của cả nước, dải sông Hóa hiền hòa thuộc xã Nguyễn Bỉnh Khiêm đón mừng những đoàn quân chiến thắng trở về. Nhưng bên cạnh niềm vui đoàn tụ vỡ ùa là những khoảng trầm sâu lắng của những Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, những người vợ, người em ngày ngày ngóng chờ những người con không bao giờ trở lại.

Tại bến đò Hàn lịch sử – nơi từng chịu hàng ngàn trận bom đạn Mỹ – người dân xã Nguyễn Bỉnh Khiêm đã trang trọng dựng lên một tấm bia tri ân những người con ưu tú đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đứng trước dòng sông Hóa cuồn cuộn phù sa, Cựu chiến binh Lê Văn Nam – người may mắn trở về sau những năm tháng chiến đấu kiên cường ở chiến trường Quảng Trị – đã nghẹn ngào thắp nén hương tưởng niệm những đồng đội đã ngã xuống.

Anh Nam nhớ lại những người bạn cùng chăn trâu, cắt cỏ xóm Trung Am năm xưa: Anh Tiến hy sinh trên đồi rơm năm 1952; anh Mẫn vĩnh viễn nằm lại Thành cổ Quảng Trị; anh Lập ngã xuống trước thềm Sài Gòn ngày 30 tháng 4... Họ xuất thân là những người nông dân bình dị, những người giáo viên, những người thiếu niên áo vải, nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã sống và chiến đấu với tinh thần quật cường, sẵn sàng dâng hiến trọn tuổi thanh xuân.

Sự hy sinh cao cả của 30 người anh hùng liệt sĩ trong bộ sưu tập này không chỉ là những chiến công tạc vào lịch sử, mà còn là sự nối tiếp xứng đáng truyền thống trí tuệ, nhân nghĩa và lòng yêu nước của Danh nhân Văn hóa Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Dòng sông Hóa vẫn êm đềm trôi qua những cánh đồng lúa chín vàng của Vĩnh Bảo. Câu thơ Trạng Trình xưa vẫn vang vọng giữa xóm làng, và máu xương của các anh hùng liệt sĩ đã hòa vào lòng đất mẹ, dệt nên sắc xanh bình yên cho quê hương hôm nay và mai sau.