NGHÈ HOẠCH TRẠCH – NGÔI NGHÈ ĐI QUA HƠN NHIỀU THẾ KỶ
Thẩm Thị Giang
Ở Hoạch Trạch có một công trình đã đứng đó qua nhiều thế hệ.
Đó là nghè Hoạch Trạch.
Theo tư liệu của địa phương, nghè được xây dựng từ thời Lý để thờ các vị thành hoàng của làng. Công trình vì thế không chỉ mang giá trị tín ngưỡng mà còn phản ánh lịch sử văn hóa của cộng đồng cư dân nơi đây.
Nghè thờ bốn vị thành hoàng gồm Hướng Thiện cư sĩ, Nguyệt Thai công chúa, Đông Hải Đại vương và Nam Khê Đại vương.
Những cái tên ấy đã đi qua nhiều thế hệ.
Người dân đến nghè không chỉ để thắp một nén hương.
Họ đến để nhớ.
Nhớ về những người đã được cộng đồng tôn kính.
Nhớ về những thế hệ đã dựng làng, giữ làng và truyền lại phong tục.
Nhưng một công trình dù cổ kính đến đâu cũng không thể tự mình tồn tại nếu không có con người.
Năm 1986, khi nghè xuống cấp nghiêm trọng, chính quyền và nhân dân đã tiến hành tu sửa một số hạng mục. Những năm sau đó, công trình tiếp tục được sửa chữa. Đến năm 2010, bằng nguồn kinh phí đóng góp của nhân dân địa phương, nghè được tu bổ, tôn tạo với diện mạo như hiện nay.
Điều đáng quý nằm ở đó.
Di tích không tồn tại chỉ vì nó cổ.
Nó tồn tại vì có những con người muốn giữ lại.
Trước nghè có hai cây đa cổ thụ. Trong nghè còn lưu giữ nhiều hoành phi, cuốn thư, đại tự, bài vị và bia đá có giá trị. Những vật tưởng như im lặng ấy lại chính là những nhân chứng của thời gian.
Ngày 27/12/2024, cụm Nghè Hoạch Trạch – bia Văn chỉ Đường An được UBND tỉnh Hải Dương xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Ngôi nghè không nói.
Nhưng mái ngói cũ, cây đa, bia đá và những nén hương của người hôm nay đang thay nó kể chuyện.
