NGHỆ SĨ NHIẾP ẢNH ĐOÀN CÔNG TÍNH: NGƯỜI THƯ KÝ CỦA LỊCH SỬ VÀ BỨC ẢNH VƯỢT THỜI GIAN GIỮA CHẢO LỬA QUẢNG TRỊ
Trong biên niên sử được khắc tạc bằng máu và nước mắt của dân tộc, có những con người cầm súng trực tiếp chiến đấu trên tuyến đầu, nhưng cũng có những người cầm máy ảnh xông pha vào giữa tâm điểm của bão đạn, lấy ống kính làm vũ khí để ghi lại sự thật khốc liệt và hào hùng của chiến tranh. Giữa khói lửa ngút trời của "Mùa hè đỏ lửa" năm 1972 tại Thành cổ Quảng Trị, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đoàn Công Tính, phóng viên chiến trường của báo Quân đội nhân dân, hiện lên như một chứng nhân lịch sử kiên trung. Ông không chỉ chụp ảnh, mà bằng trái tim dũng cảm và lòng yêu nước thiết tha, ông đã lưu giữ lại hồn thiêng sông núi trong những khoảnh khắc sinh tử của thời đại.
Tháng 6 và tháng 7 năm 1972, khi Thành cổ Quảng Trị trở thành tọa độ ác liệt nhất của chiến tranh — nơi hàng vạn tấn bom đạn của quân đội Mỹ - ngụy trút xuống từng tấc đất, san phẳng mọi thành quách — Đoàn Công Tính đã tự nguyện xin rời khỏi hậu phương an toàn để bước vào "túi lửa" Quảng Trị. Với chiếc máy ảnh Praktica cũ kỹ trên vai, ông hòa mình vào dòng chảy của những người lính trẻ đang ào ạt vượt sông Thạch Hãn tiến vào thị xã. Không có áo giáp, không có vũ khí sát thương bên mình, thứ duy nhất bảo vệ ông chính là tinh thần xả thân vì sự thật và lý tưởng cách mạng sáng ngời của một người lính báo chí quân đội. Chân bước qua những xác hầm đổ nát, tai nghe tiếng đạn pháo gầm rú xé rách bầu trời, ông kiên nhẫn rình mò từng góc chiến hào, từng gương mặt sạm đen vì khói súng của các chiến sĩ để bắt trọn những khoảnh khắc không bao giờ lặp lại trong lịch sử.
Đỉnh cao trong sự nghiệp cầm máy đầy oanh liệt của Đoàn Công Tính chính là bức ảnh huyền thoại chụp tại chốt giữ Thành cổ Quảng Trị, nơi sinh tử chỉ cách nhau trong gang tấc. Giữa khung cảnh hoang tàn đổ nát của những bức tường thành chi chít vết đạn pháo, hình ảnh chiến sĩ giải phóng quân nở nụ cười tươi tắn, hiên ngang giương cao khẩu súng và lá cờ giải phóng đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí sắt đá, tinh thần lạc quan cách mạng tột cùng của quân dân ta. Bức ảnh đó không đơn thuần là một tác phẩm nghệ thuật nhiếp ảnh, mà là một bản tuyên ngôn bằng hình ảnh đanh thép nhất về sức sống trường tồn của dân tộc Việt Nam: đối mặt với bom đạn hủy diệt, ý chí con người vẫn đứng vững hiên ngang, chiến thắng mọi kẻ thù tàn bạo nhất.
Những thước phim, tấm ảnh mà Đoàn Công Tính chắt chiu bằng mồ hôi, máu và sự sống của mình trong mùa hè 1972 đã trở thành tài sản vô giá của kho tàng lịch sử quân sự nước nhà. Nhiều đồng đội của ông đã ngã xuống vĩnh viễn trên dòng sông Thạch Hãn, vĩnh viễn nằm lại lòng đất Quảng Trị, nhưng qua ống kính của ông, tinh thần và khí phách của họ được lưu giữ mãi với mai sau. Hậu thế hôm nay, khi ngắm nhìn những bức ảnh chiến trường của nghệ sĩ Đoàn Công Tính, không chỉ nhìn thấy sự khốc liệt tột cùng của chiến tranh, mà còn cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập — được đánh đổi bằng máu xương và thanh xuân của biết bao thế hệ cha anh kiên trung, bất khuất.
