“Nghệ thuật ốp đá – Bàn tay người thợ và tấm lòng với Bác”

Khi thợ bê tông phấn đấu đảm bảo chất lượng công trình thì thợ nề với xô vữa, chiếc bay trèo lên giàn giáo tô trét. Thật xúc động khi nhìn những bác thợ nề mái tóc hoa râm, giương mục kỉnh lên trát vữa vào trần nhà rồi miết đi, miết lại cho phẳng lì. Thợ sơn vôi cũng lao động, nhiệt tình sáng tạo. Họ lọc nước vôi thật trong, không chút vẩn đục, rồi lau rửa, quét, làm đi làm lại hàng chục lần nhằm tạo nên một lớp vôi bền đẹp, không phai nhạt.

Một công việc khá đặc biệt trong xây dựng mà lúc đó ở nước ta là mới mẻ, đó là việc ốp đá. Chúng ta phải nhờ thợ kỹ thuật của bạn dìu dắt. "Anh cả" Liên Xô rất nhiệt tình giúp đỡ. Bạn cử sang một tổ thợ ốp đá giúp chúng ta. Những người thợ bê tông làm xong việc của mình cũng chuyển sang ốp đá, anh em vừa làm vừa học.

Ngày 1 tháng 11 năm 1974 là một ngày đáng ghi nhớ. Những người thợ ốp những tấm đá lên phòng khách. Đó là những tấm đá cẩm thạch Hoa Pháp của tỉnh Hà Tây.

Anh em trong Ban chỉ huy công trường đến xem trực tiếp. Quả là khi ốp đá xong, phòng khách sáng rực lên như gương. Trông thật mát mắt. Việc ốp đá ở tầng thấp còn dễ, ốp đá càng lên cao càng khó khăn hơn. Những người thợ lái cần cẩu giúp chuyển đá lên cao. Họ làm giỏi, không để xảy ra va đập và tai nạn. Những người thợ trên tầng cao chót vót dù trong nắng gắt, gió rét, vẫn nhẹ nhàng tỉ mẩn ốp từng tấm đá vào tường. Hàng nghìn tấm đá ốp phía trong và phía ngoài Lăng Bác đều đảm bảo kỹ thuật cao.

Đến đây tôi cũng nhớ lại trong 120 gái trai làm nhiệm vụ ốp đá công trình Lăng Bác chỉ có một người duy nhất biết được ít phương pháp hiện đại, số còn lại hầu hết đều từ những thợ bê tông, giàn giáo chuyển sang.

Người chỉ huy thi công trực tiếp và là người duy nhất biết ít nhiều phương pháp ốp đá hiện đại nói trên là đồng chí Nguyễn Minh Thế, 45 tuổi, hơn 20 năm làm thợ xây dựng.

Năm 1971, đồng chí Thế có sang Liên Xô, được đến viếng Lăng Lênin. Đồng chí tìm hiểu kỹ thuật ốp đá hiện đại. Từ đó đồng chí mơ về Việt Nam phải hướng dẫn cho mọi người để có nhiều người thợ nắm vững phương pháp này, để làm đẹp nhiều công trình cho Tổ quốc. Niềm mơ ước đó đã đến với đồng chí, hôm nay được ốp đá lên công trình Lăng Bác.

Đồng chí Nguyễn Minh Thế có một kỷ niệm vô giá. Đó là tết Giáp Thìn (1964), đúng ngày mồng một Tết, Bác Hồ đến chúc Tết nhà đồng chí. Lúc vợ chồng đồng chí vừa mới bày hoa, đặt bánh, đốt hương trên bàn thờ thì Bác đến. Cả gia đình quá cảm động, không nói lên lời. Bác thăm hỏi và chúc Tết gia đình và khuyên nhủ: 'Tin vào sức mình, cố gắng đoàn kết, học hỏi nhau, công tác sẽ tốt hơn". Đã 10 năm rồi, lời khuyên của Bác và niềm vinh hạnh ấy luôn luôn giữ mãi trong tim đồng chí.

Trước khi cho ốp đá lên tường, đồng chí Thế cho ốp thử lên mặt bàn cát. Người thợ ốp đá phải có con mắt của người họa sĩ. Ốp làm sao mà tấm đá có mặt bằng rộng hơn một mét vuông phải có mặt bằng như bức tường, thẳng như kẻ chỉ, những đường vân đá màu sắc không so le, chênh lệch. Có 27 loại đá được chọn ốp vào Lăng Bác. Người thợ ốp đá phải sắp xếp làm sao cho hài hòa cân đối là cả một nghệ thuật công phu. Đá ốp làm cờ là phải cờ đang bay, đỏ thắm.