nghệ thuật quân sự và việc vận dụng, phát triển trong chiến tranh hiện đại

Trung tướng, TS Đỗ Minh Xương: Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, nét đặc sắc nổi bật nhất về chỉ đạo chiến lược là việc xác định phương hướng chiến lược đúng đắn, chỉ đạo kiên quyết và linh hoạt. Ở Đông Dương lúc bấy giờ, so sánh tương quan lực lượng ta có nhiều mặt còn hạn chế so với địch, chiến lược chỉ đạo phải tập trung tiến công trên những hướng quan trọng nhằm phân tán khối cơ động chiến lược của địch, như: Tây Bắc, Trung-Hạ Lào, Bắc Tây Nguyên, Thượng Lào và phòng tuyến đê sông Đáy. Với sự sắc bén trong chỉ đạo, ta đã giữ vững được quyền chủ động chiến lược, buộc địch phải “duỗi từng ngón tay, đến xòe cả bàn tay”, không thể tập trung lực lượng lớn đánh vào vùng tự do của ta.

Giao nhiệm vụ cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp trước khi ra mặt trận (12-1953), Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh”. Trong nghệ thuật tác chiến ở Chiến dịch Điện Biên Phủ, việc chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc” trở thành mắt xích quan trọng nhất, quyết định thắng lợi của chiến dịch quy mô lớn hiệp đồng binh chủng, đòn kết liễu tham vọng cuối cùng của thực dân Pháp ở Đông Dương.

Không chỉ là đỉnh cao về nghệ thuật tác chiến chiến dịch, Chiến dịch Điện Biên Phủ còn là đỉnh cao về chiến thuật với sáng tạo chiến thuật “đánh lấn”. Đây là sự phát triển từ chiến đấu công kiên trong điều kiện ta tổ chức tiến công, trực tiếp đối đầu với địch nhưng so sánh lực lượng chưa cho phép ta thực hiện tiêu diệt lớn quân địch ngay từ đầu. Theo Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chiến thuật này là một phần của phương châm “đánh chắc, tiến chắc” và nhấn mạnh: “Từ giờ phút đó trở đi, mỗi khi chiến hào của ta đến gần, quân địch trong cứ điểm không còn chỉ thấy mối đe dọa, mà chính là cái chết đã tới, một cái chết không báo trước, xuất hiện trong lòng đất”.

Mặt khác, so sánh tương quan lực lượng của ta với địch có nhiều mặt còn hạn chế nên nghệ thuật tạo thế, tập trung binh lực là vấn đề mấu chốt quyết định thắng lợi trong từng đợt tác chiến và cả chiến dịch. Ta chủ động xây dựng thế trận bao vây nhiều tầng, kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng chủ lực và lực lượng tại chỗ từng bước khống chế, chia cắt các cụm cứ điểm, làm cho địch bị cô lập hoàn toàn. Trên cơ sở đó, ta không sử dụng lực lượng dàn trải mà tập trung ưu thế lực lượng, hỏa lực vào từng hướng, từng mục tiêu chủ yếu trong từng đợt tiến công.