NGHỆ THUẬT QUÂN SỰ "VÂY ĐIỂM, DIỆT VIỆN"

"Vây điểm, diệt viện" là một trong những nghệ thuật quân sự đặc sắc và sáng tạo bậc nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là hình thức tác chiến chiến thuật, chiến dịch mang tính chủ động cao. Nội dung cốt lõi của nghệ thuật này là kết hợp chặt chẽ giữa hai hành động: vây hãm một mục tiêu cố định của đối phương để buộc chúng phải điều động lực lượng ứng cứu, từ đó tổ chức trận địa phục kích nhằm tiêu diệt tận gốc quân viện binh ngoài công sự. Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ, nghệ thuật này đã trở thành khắc tinh của các chiến thuật quân sự hiện đại bậc nhất.

Cấu trúc của nghệ thuật này gồm hai thành tố hữu cơ gắn kết chặt chẽ với nhau: "Điểm" và "Viện". Trong đó, "Điểm" là các cứ điểm, căn cứ, thị xã hoặc đồn bốt xung yếu của đối phương. Lực lượng ta tiến hành vây hãm, đánh tỉa, cắt đứt đường tiếp tế nhưng không tiêu diệt ngay lập tức. Mục đích của việc vây điểm là tạo ra thế trận hiểm hóc, đánh vào điểm yếu tử huyệt khiến đối phương hoang mang, buộc bộ chỉ huy của chúng phải tung lực lượng cơ động tinh nhuệ ra ứng cứu.

"Viện" chính là các đoàn xe cơ giới, trực thăng đổ bộ hoặc các tiểu đoàn, chiến đoàn ứng cứu đường bộ của đối phương. Đây mới chính là mục tiêu tiêu diệt cốt lõi và chủ yếu của ta. Khi quân viện binh di chuyển vào trận địa phục kích đã được tính toán và bày sẵn, quân ta sẽ bất ngờ nổ súng đánh tiêu diệt gọn. Do quân viện binh phải di chuyển ngoài công sự, tầm nhìn bị hạn chế và tính chủ động bị tước bỏ, hỏa lực hạng nặng của chúng sẽ khó phát huy tác dụng trước lối đánh giáp lá cà, mưu trí của Quân Giải phóng.

Nghệ thuật "vây điểm, diệt viện" đã phát triển rực rỡ và được nâng tầm qua từng giai đoạn lịch sử. Trong kháng chiến chống Pháp, trận Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới năm 1950 là minh chứng điển hình khi ta đánh tiêu diệt cứ điểm Đông Khê để dụ hai binh đoàn Le Page và Charton ra khỏi công sự rồi tiêu diệt gọn trên Đường số 4. Đến kháng chiến chống Mỹ, nghệ thuật này đạt đến đỉnh cao tại Chiến dịch Bình Giã (1964) và Chiến dịch Ba Gia (1965). Ta vây hãm các chi khu quân sự để dụ các tiểu đoàn thủy quân lục chiến và biệt động quân Sài Gòn ra ngoài, bẻ gãy hoàn toàn các chiến thuật "trực thăng vận" và "thiết xa vận".