NGHỊ LỰC PHI THƯỜNG VÀ TIẾNG NÓI TỪ CÕI CHẾT TRỞ VỀ
Trong lịch sử bảo vệ biên giới Tây Nam, cái tên Hà Thị Nga, sinh năm 1939, hiện cư trú tại thị trấn Ba Chúc, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, gắn liền với một câu chuyện bi hùng, đại diện cho ý chí sống sót mãnh liệt vượt lên trên nỗi đau tận cùng của một con người. Bà không chỉ là một nhân chứng sống, mà còn là một bằng chứng thép tố cáo tội ác tàn bạo của quân xâm lược Pol Pot trong vụ thảm sát kinh hoàng vào tháng 4 năm 1978 tại vùng đất Ba Chúc đau thương.
Chỉ trong mười hai ngày đêm đen tối ấy, quân Pol Pot đã lấy đi của bà tất cả những gì quý giá nhất trên đời: hơn 100 người thân trong dòng họ, bao gồm cả chồng và 4 đứa con thơ dại, đều bị sát hại dã man. Nhớ về giây phút định mệnh đó, giọng bà Nga nghẹn đắng, đôi bàn tay run rẩy mân mê những vết sẹo cũ: “Kẻ thù lúc đó không còn tính người, chúng lùng sục từng hang núi, vào tận chùa chiền để tàn sát dân lành. Tôi bị chúng bắn trúng đạn vào đầu và chân, bị đánh đập dã man bằng gậy gộc rồi bị ném xuống hố giữa những thi thể của chồng con và bà con lối xóm. Trong bóng tối mênh mông của cái chết, bao quanh là mùi máu và tiếng gào thét, tôi đã thề với lòng mình rằng phải sống, phải bằng mọi giá bò ra khỏi đây để nói cho thế giới biết sự thật về những gì đang xảy ra trên mảnh đất Ba Chúc này”.
Bằng một bản năng sinh tồn kỳ diệu mà khoa học cũng khó giải thích, bà Nga đã gắng gượng tỉnh dậy từ đống tử thi, lẩn trốn trong hang đá núi Tượng suốt nhiều ngày đêm. Bà phải ăn lá cây rừng, uống nước đọng để cầm cự, vừa chịu đựng nỗi đau thể xác vừa gánh chịu nỗi đau tinh thần tột độ khi biết mình đã mất trắng gia đình. Cho đến khi quân tình nguyện Việt Nam phản công giải phóng, bà mới thực sự được cứu sống từ "địa ngục trần gian".
Sau chiến tranh, dù mang trong mình những vết sẹo không bao giờ lành, bà Nga vẫn chọn ở lại gắn bó với mảnh đất Ba Chúc đầy ám ảnh. Suốt gần 50 năm qua, bà thầm lặng làm công việc của một "người giữ lửa ký ức" tại Khu di tích Nhà mồ. Bà tiếp đón hàng triệu lượt khách tham quan, từ các em nhỏ đến các đoàn khách quốc tế, dùng chính cuộc đời đẫm nước mắt của mình để kể lại lịch sử. Bà Nga luôn nhắc nhở thế hệ trẻ rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu và nước mắt của bao người dân vô tội, vì vậy phải biết trân trọng và bảo vệ biên cương Tổ quốc. Ở tuổi ngoài 80, bà sống bao dung, giản dị bên những người dân vùng biên, trở thành biểu tượng của nghị lực sống và khát vọng hòa bình mãnh liệt của con người An Giang.
