NGHĨ VỀ NGUYỄN TRUNG TRỰC TỪ MỘT GÓC NHỎ Ở CẦN ĐƯỚC

Ở Cần Đước, nhất là mấy đoạn gần kênh nhỏ chỗ mình, chiều xuống thường rất yên. Nước chảy chậm, hai bên là ruộng lúa, lâu lâu có gió thổi qua nghe mát. Những lúc như vậy, tự nhiên mình hay nghĩ mấy chuyện hơi “xa xôi” một chút — kiểu như hồi xưa chắc chỗ này đâu có yên vậy.

Nói thật là trước đây mình cũng không để ý nhiều tới lịch sử. Nhưng từ mấy suy nghĩ vu vơ đó, mình bắt đầu tìm đọc thử. Và trong số những cái tên mình đọc được, Nguyễn Trung Trực là người làm mình nhớ lâu nhất.

Không phải vì ông quá nổi tiếng, mà là vì cảm giác… gần gần, không bị xa cách.

Một người rất “miền Tây”

Đọc về Nguyễn Trung Trực, mình thấy ông giống kiểu người mà nếu sống thời nay chắc cũng rất bình dị. Ông lớn lên ở vùng sông nước, quen với ghe xuồng, ruộng đồng — nói chung là cuộc sống không khác mấy so với nhiều người ở Cần Đước bây giờ.

Có lẽ vì vậy mà khi giặc tới, ông không suy nghĩ vòng vo gì nhiều. Mình thấy giống như một phản xạ rất tự nhiên: đất của mình thì mình giữ.

Nghe thì đơn giản, nhưng chắc không phải ai cũng làm được như vậy.

Câu chuyện về trận đốt tàu Nhật Tảo

Một trong những câu chuyện làm mình ấn tượng nhất là trận đánh trên sông Nhật Tảo. Khi đó, nghĩa quân của Nguyễn Trung Trực đã âm thầm chuẩn bị kế hoạch tấn công một chiếc tàu chiến của Pháp.

Lợi dụng lúc tàu địch neo đậu, nghĩa quân cải trang tiếp cận. Đến thời điểm thích hợp, họ bất ngờ phóng hỏa. Ngọn lửa bùng lên giữa dòng sông, nhanh chóng bao trùm con tàu hiện đại của đối phương.

Trận đánh diễn ra không lâu, nhưng để lại tiếng vang rất lớn. Trong hoàn cảnh vũ khí còn thô sơ, việc đánh thắng một tàu chiến của Pháp không chỉ là chuyện quân sự, mà còn cho thấy sự mưu trí và dám làm của nghĩa quân.

Đọc tới đoạn này, mình thấy vừa nể, vừa thấy người xưa “gan” thật — nhưng là cái gan có suy nghĩ, có tính toán.

Câu nói nghe rất “đời”

Cái làm mình ấn tượng nhất lại là câu nói này:

“Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây.”

Lúc đầu đọc thì thấy hay. Nhưng đọc lại vài lần thì mình thấy câu này không phải kiểu nói cho hay, mà giống như một lời khẳng định rất chắc, rất thật.

Kiểu như: chuyện này là vậy rồi, không cần nói thêm.

Nhìn lại từ chỗ mình đang sống

Ở Cần Đước bây giờ, cuộc sống nhìn chung là ổn hơn trước nhiều. Đường xá dễ đi, trường lớp cũng đầy đủ hơn, mọi thứ nhẹ nhàng hơn.

Nhưng thỉnh thoảng nghĩ lại, mình thấy cái sự “yên” này không tự nhiên mà có.

Có thể Nguyễn Trung Trực không từng đứng đúng ngay chỗ mình đang đứng, nhưng cái tinh thần đó — kiểu không chịu lùi, không chấp nhận mất — thì chắc chắn đã từng có ở khắp vùng này.

Ở những con kênh, những cánh đồng mà giờ mình đi ngang mỗi ngày.

Nghĩ đơn giản thôi

Mình không nghĩ phải làm gì to tát mới gọi là học theo.

Với mình chắc chỉ cần:

- Làm việc đàng hoàng

- Không làm cho có

- Và đừng thờ ơ với những gì thuộc về nơi mình đang sống

Khi đã thấy việc đó là đúng, thì nên làm tới nơi tới chốn, đừng bỏ ngang.

Nguyễn Trung Trực không phải người có điều kiện gì hơn người khác, nhưng ông vẫn chọn con đường khó. Cái này làm mình suy nghĩ nhiều.

Vì nhiều khi trong cuộc sống bình thường, mình lại dễ chọn cách nhẹ nhàng hơn, an toàn hơn.

Nói thì nghe đơn giản, nhưng làm được đều đặn chắc cũng không dễ.