Nghĩa tình đồng đội (1)

Chiến tranh đã lùi xa 48 năm, song những người lính từng tham gia chiến đấu giải phóng Tây Nguyên luôn trào dâng niềm tự hào và không quên những năm tháng chiến đấu đầy cam go, ác liệt. Mỗi khi điều kiện cho phép, các cựu chiến binh của Trung đoàn 95 lại gặp gỡ, ôn lại chuyện xưa. Tại buổi gặp mặt truyền thống của Trung đoàn được tổ chức vào cuối năm 2022, Thiếu tướng Nguyễn Văn Chỉnh-nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 2, Trưởng ban Liên lạc Hội Cựu chiến binh Trung đoàn 95-cho biết: Trung đoàn 95 tiền thân là Chi đội giải phóng quân Nguyễn Thiện Thuật, được thành lập ngày 23-8-1945, theo Quân lệnh số 2 về xây dựng lực lượng vũ trang của UBND cách mạng lâm thời tỉnh Quảng Trị. Trung đoàn 95 có nhiều năm tháng chiến đấu ở mặt trận Gia Lai, đặc biệt là ở khu vực đèo Mang Yang. Vì vậy, đơn vị được gọi là “Đoàn Mang Yang”.

Năm 1966, Trung đoàn 95 đứng chân hoạt động trên địa bàn huyện 4, 5, 6, 7 của tỉnh Gia Lai, tác chiến chủ yếu trên trục đường giao thông chiến lược số 19, khu vực đèo Mang Yang. Trong Chiến dịch Tây Nguyên mùa xuân năm 1975, Trung đoàn được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ đánh cắt giao thông trên đường 19, đoạn từ Mang Yang đến Lệ Trung để chia cắt, chặn đứng sự tiếp viện của địch từ đồng bằng lên Tây Nguyên và nghi binh tạo thế cho đại quân tiến công giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột.

Ngày 17-3-1975, trên đà thắng lợi và nhận lệnh của Bộ Chỉ huy Chiến dịch Tây Nguyên, Trung đoàn nhanh chóng tiến vào giải phóng thị xã Pleiku và chiếm Sở chỉ huy Quân đoàn 2 ngụy, Sân bay Cù Hanh, hệ thống kho tàng của địch, tiêu diệt, gọi hàng hàng ngàn tên địch, thu hồi toàn bộ vũ khí, phương tiện chiến tranh, giải tán chính quyền và bộ máy kìm kẹp của chế độ cũ. “Sau khi giải phóng thị xã Pleiku, một mũi tiến công của Trung đoàn đã tiến theo đường 7 phối hợp với một đại quân của mặt trận truy quét và tiêu diệt tàn quân của địch. Phát huy thắng lợi ở Tây Nguyên, Trung đoàn tiếp tục cơ động theo đường 19 tấn công tiêu diệt địch giải phóng thị trấn Phú Phong, thị xã Quy Nhơn (tỉnh Bình Định), thị xã Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên), TP. Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa). Tiểu đoàn 2 và lực lượng hỏa lực của Trung đoàn tăng cường phối hợp với lực lượng của Quân khu 5 và Hải quân giải phóng huyện đảo Phú Quý và đảo Song Tử Tây thuộc quần đảo Trường Sa”-ông Chỉnh thông tin.

Nhắc nhớ về những năm tháng ở Mặt trận Tây Nguyên, trong ký ức của ông Nở, ông Hải và những cựu chiến binh Trung đoàn 95 không chỉ có những chiến thắng hào hùng, oanh liệt mà còn cả đau thương mất mát. Ông Hải chia sẻ: “Dẫu cái chết có cận kề thì ý chí và khát khao độc lập dân tộc không cho phép chúng tôi chùn bước mà quyết chiến quyết thắng, giành độc lập cho Tổ quốc. Để đánh tan phòng tuyến của địch, không ít đồng đội của tôi đã phải nằm lại chiến trường, đến nay vẫn chưa xác định được hài cốt”.

Đau đáu nhớ về đồng đội đã hy sinh, ông Hải đã cùng các cựu chiến binh Trung đoàn 95 không quản khó khăn đi thu thập tư liệu, thông tin, tận tâm giúp các gia đình tìm kiếm, quy tập hài cốt người thân. Những năm qua, ông Hải đã giúp nhiều gia đình tìm và đưa hài cốt các liệt sĩ về quê, quy tập về các nghĩa trang. Mỗi lần như thế, ông Hải lại thấy nhẹ lòng hơn với đồng đội.

48 năm đất nước được giải phóng, khó có thể phác họa lại quãng thời gian chiến đấu gian khổ nhưng cũng đầy tự hào mà những người lính của Trung đoàn 95 đã trải qua. Họ chính là “nhân chứng sống” để giáo dục thế hệ hôm nay và mai sau về lòng tự hào dân tộc, biến nhận thức thành hành động để chung tay xây dựng quê hương ngày càng phát triển.