Nghĩa tình đồng đội

ANH TRỊNH XUÂN AN

Hẹn tới nhà anh An lâu rồi mà hôm nay mới vô thăm được. Năm ngoái nhân kỷ niệm thành lập 40 năm Sư đoàn, anh em đã gặp nhau ở Quảng Ngãi, sau 37 năm.

Không là cấp dưới trực tiếp anh bao giờ nhưng luôn coi anh là cấp trên, anh lớn tuổi hơn, lại vào chiến trường trước. Mình được bổ sung về tiểu đoàn thì anh An đã là đại đội phó, Có nhiều kỷ niệm chung với anh, cùng đánh với anh nhiều trận, nhưng nhớ nhất là lần đi chuẩn bị chiến trường cuối năm 74 ở bắc huyện Bình Sơn, lúc ấy anh là đại trưởng đại đội 4 hỏa lực, mình trung đội trưởng đại đội 2. Anh An đi hướng chủ yếu, mình đi hướng thứ yếu.

Hướng chủ yếu vừa đi được một đoạn thì vướng mìn, đồng chí trinh sát hy sinh, tại chỗ, anh Ngọc tiểu đoàn trưởng đi sau dính mảnh. Anh An vác anh Ngọc về điểm tập kết rất nhanh mà vẫn không cứu được, rất tiếc mảnh mìn chỉ bằng hạt đỗ ấy lại găm trúng tim. Y sĩ tìm mãi mới thấy vết thương, máu từ vết thương chỉ rỉ ra một ít trong khi máu từ miệng lại tuôn ướt sũng áo anh An làm mình cứ tưởng anh ấy bị thương.

Năm 73, do có những thành tích chiến đấu xuất sắc, anh và anh Thừa, đại đội phó đại đội 3 được thay mặt tiểu đoàn đi dự đại hội thi đua. Đại hội về được mấy ngày, anh Thừa đi gài mìn trước trận địa phòng ngự Gò Cao bị tuột chốt bảo hiểm hy sinh. Nhắc lại chuyện ấy anh bảo, giá mình ở bộ binh thì chả chắc đã sống được đến 75.

Nhà anh ở Như Xuân, Thành phố Thanh Hóa đi lên hơn 60km, một vùng đồi núi trung du cách đây ba bốn mươi năm vẫn là rừng nguyên sinh. Anh kể, hối đó đi phép, sau khi chuyển vài ba chặng tàu xe, vẫn phải đi bộ hơn chục km đường rừng mới về đến nhà, vừa đi vừa sợ cọp vồ. Mãi sau này về địa phương, làm bí thư, nỗi ngại lớn nhất là thỉnh thoảng phải vượt 32 cây số đi họp trên huyện, toàn đường rừng.

Giờ đường tốt rồi, ra đường bắt xe chỉ 2 tiếng là về TP Thanh Hóa, đường HCM lại chạy ngang qua xã, vô nam, ra bắc thuận tiện. Nhưng cũng vì thế rừng xưa không còn, dân trồng cao su, trồng keo trên đất rừng. Đất đai mênh mông nhưng cũng chỉ đủ ăn. Anh đang tính chặt bỏ 2 ha cao su vì giá cao su không đủ tiền công cạo mủ. Chặt xong trồng gì? cũng chưa tính, lẽ lại trồng keo, gỗ keo cũng rẻ mạt nhưng lấy công làm lãi vậy.

13 năm lính, 5 năm chiến trường miền trung, 4 năm Campuchia. Anh An là người chỉ huy giỏi rất được cả cấp trên cấp dưới yêu quý, tin cậy. Nhưng chứng khó thở do bệnh tim đã không cho phép người đại úy tham mưu phó trung đoàn giàu thành tích và kinh nghiệm chiến đấu ấy trụ lâu hơn nữa. Năm 83 anh về bệnh binh. Ai biết anh cũng tiếc cho một sự nghiệp dang dở.

Nhưng thiện chiến thì ở đâu cũng thiện chiến, “sự nghiệp” của anh ở quê cũng hoành tráng lắm. Đất nghèo, xa ngái, kiếm đồng tiền có lúc khó hơn đánh giặc, nhưng anh vẫn lo cho cả gia đình đâu ra đấy với 6 đứa con và giờ thì hơn chục đứa cháu, đã có chắt gọi bằng cụ rồi. “Tất cả từ bàn tay mình hết” anh chỉ cái giường kê gian bên: Cái giường này là gường cưới của tôi đấy chú ạ, thợ chỉ đóng khung, còn tôi lên rừng kiếm gỗ, chặt luồng về làm nốt đấy.

Giàu con chứ ai giàu của, dân gian nói thế. Cụ Trịnh Xuân An, đã chạm tuổi cổ lai hy, gầy đanh, còn rất khỏe. Giọng nói vẫn rõ ràng khúc chiết hệt như cách đây 39 năm giao nhiệm vụ cho các đại đội của Tiểu đoàn 5 phục đánh bọn tàn quân Polpot ở Rovieng. Trận ấy ta diệt 40 tên thu 24 súng, bộ đội an toàn. “Thế có huân chương không anh nhỉ” mình hỏi. “Thấy bảo cũng đề nghị nhưng mình có thấy gì đâu, hồi ấy ai để ý huân chương huân chiếc”.

Anh cười, thật lạ, 70 tuổi mà vẫn giữ được cái cười bẽn lẽn, đáng yêu./.