Nghiêm Thị Huyền

Người mẹ cầm súng

Có những người mẹ đi qua chiến tranh bằng đôi vai gầy, bằng bàn tay chai sạn, bằng trái tim biết thương con nhưng cũng biết thương đất nước đến tận cùng. Họ vừa là mẹ, vừa là vợ, vừa là người dân quê lam lũ, nhưng khi quân thù giày xéo xóm làng, họ lại trở thành chiến sĩ.

Nguyễn Thị Út, hay còn được Nhân dân gọi thân thương là Út Tịch, là một người phụ nữ như thế.

Chị sinh ra trên vùng đất Nam Bộ nghĩa tình, nơi có những dòng sông, con rạch, vườn cây, ruộng lúa và những con người chân chất mà kiên cường. Từ nhỏ, chị đã sống trong cảnh quê hương bị áp bức, Nhân dân chịu nhiều mất mát, những người yêu nước phải âm thầm hoạt động giữa vòng vây kẻ thù.

Tuổi thơ của chị không êm đềm. Cái nghèo, sự bất công và khói lửa chiến tranh đã khiến người con gái miền Tây sớm trưởng thành. Chị hiểu rằng nếu quê hương còn bóng giặc, nếu đồng bào còn đau khổ, thì không ai có thể sống yên ổn cho riêng mình.

Vì vậy, chị đến với cách mạng.

Từ những ngày còn rất trẻ, Út Tịch đã làm nhiệm vụ giao liên, đưa tin, vận động quần chúng, tham gia hoạt động bí mật. Những con đường quê quen thuộc trở thành đường công tác. Những bờ ruộng, lùm cây, bến nước trở thành nơi che chở cán bộ. Mỗi bước đi của chị đều có thể gặp hiểm nguy, nhưng chị vẫn bền bỉ, gan góc, không lùi bước.

Rồi chị lập gia đình với anh Lâm Văn Tịch, một chiến sĩ cách mạng người Khmer. Từ đó, cái tên Út Tịch gắn bó với chị như một dấu ấn thân thương của tình vợ chồng, tình đồng chí và tình yêu cách mạng.

Làm vợ, làm mẹ giữa chiến tranh chưa bao giờ là điều dễ dàng. Chị có những đứa con thơ cần được chở che. Có mái nhà cần bàn tay người mẹ. Có biết bao lo toan đời thường như cơm áo, bệnh tật, đói nghèo. Nhưng bom đạn không cho người mẹ ấy được sống một đời bình yên.

Khi quê hương cần, chị lại cầm súng.

Hình ảnh Út Tịch đẹp đến xúc động bởi ở chị có hai dòng chảy hòa làm một: tình mẫu tử và lòng yêu nước. Chị thương con tha thiết, nhưng cũng hiểu rằng muốn con mình có tương lai, muốn những đứa trẻ lớn lên trong độc lập, thì phải chiến đấu. Chị không cầm súng vì căm thù mù quáng, mà vì muốn bảo vệ sự sống, bảo vệ mái nhà, bảo vệ những gì thân yêu nhất.

Có lúc vừa chăm con, chị vừa bàn việc cách mạng.

Có lúc vừa lo bữa ăn gia đình, chị vừa chuẩn bị nhiệm vụ.

Có lúc đứa con còn khóc trong lòng mẹ, nhưng ngoài kia tiếng súng đã gọi chị lên đường.

Chị không phải người phụ nữ sinh ra để trở thành huyền thoại. Chị rất đời thường, rất gần gũi: một người mẹ lam lũ, một người vợ thủy chung, một người phụ nữ Nam Bộ bộc trực, mạnh mẽ. Nhưng chính từ đời thường ấy, chị đã làm nên điều phi thường.

Câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh” đã trở thành biểu tượng cho ý chí không khuất phục của Út Tịch và của phụ nữ miền Nam trong kháng chiến.

Đó không chỉ là một câu nói mạnh mẽ.

Đó là lời thề.

Lời thề rằng dù nghèo khó đến đâu, thiếu thốn đến đâu, gian khổ đến đâu, người Việt Nam vẫn không chịu khuất phục.

Lời thề rằng khi Tổ quốc còn bị xâm lăng, người mẹ cũng có thể trở thành chiến sĩ.

Lời thề rằng sức mạnh của dân tộc không chỉ nằm ở súng đạn, mà còn nằm trong trái tim của những con người bình dị nhất.

Năm 1965, chị Út Tịch được cử đi dự Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua lực lượng vũ trang toàn miền Nam và được tuyên dương là nữ anh hùng lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam. Nhưng với Nhân dân, chị còn hơn cả một danh hiệu. Chị là biểu tượng của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh: vừa dịu dàng, vừa bất khuất; vừa biết ru con ngủ, vừa biết cầm súng bảo vệ quê hương.

Câu chuyện về Út Tịch khiến ta xúc động bởi nó không chỉ nói về chiến công, mà còn nói về sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ. Có những người mẹ đã gửi chồng ra trận. Có những người mẹ tiễn con đi chiến đấu. Có những người mẹ tự mình cầm súng. Và có những người mẹ như Út Tịch, vừa nuôi con giữa bom đạn, vừa chiến đấu để giành lại ngày mai cho chính những đứa con của mình.

Hôm nay, đất nước đã hòa bình. Những đứa trẻ được đến trường, những người mẹ được sống trong mái nhà yên ấm, những cánh đồng lại xanh lên sau chiến tranh. Nhưng mỗi khi nhắc đến Út Tịch, lòng ta vẫn thấy hiện lên hình ảnh một người mẹ Nam Bộ kiên cường, đôi mắt sáng, lời nói chắc nịch, trái tim nóng hổi tình yêu nước.

Noi gương chị hôm nay không phải là cầm súng ra trận như năm xưa, mà là biết sống có trách nhiệm, biết yêu thương gia đình, quê hương, biết vượt qua khó khăn, biết làm tốt công việc của mình và biết góp phần xây dựng đất nước bằng những hành động cụ thể.

Út Tịch đã đi qua thời hoa lửa bằng một cuộc đời đẹp đẽ.

Một cuộc đời của người mẹ.

Một cuộc đời của người chiến sĩ.

Một cuộc đời của người phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang.

Giữa khói lửa chiến tranh, chị đã chứng minh rằng: khi Tổ quốc gọi tên, ngay cả người mẹ bình dị nhất cũng có thể trở thành một tượng đài.

Tượng đài ấy mang tên Nguyễn Thị Út – Út Tịch, người mẹ cầm súng của miền Nam anh hùng.