Ngô Bảo Châu

Ngô Bảo Châu (sinh ngày 28 tháng 6 năm 1972) là một nhà toán học người Việt Nam và Pháp. Ông hiện là giáo sư Khoa Toán tại Đại học Chicago từ năm 2010, cũng như là nhà sáng lập và Giám đốc Khoa học của Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán từ tháng 3 năm 2011.^[5] Nổi tiếng với chứng minh bổ đề cơ bản cho các dạng tự đẳng cấu, vào năm 2010, ông trở thành người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tính đến thời điểm hiện tại đạt Huy chương Fields nhờ thành tựu khoa học này.^[6][7] Ông thường được xem là nhà toán học đương đại xuất sắc nhất của Việt Nam.

Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống hiếu học tại Hà Nội, Ngô Bảo Châu sớm bộc lộ tài năng toán học và đỗ vào các lớp chuyên toán, trường chuyên của thành phố. Sau khi trở thành một trong số ít người Việt Nam hai lần đoạt huy chương vàng Olympic Toán học Quốc tế (Úc năm 1988^[8] và Đức năm 1989),^[9] ông học tập tại Pháp và thành công bảo vệ luận án tiến sĩ vào năm 1997. Ông bắt đầu gây chú ý khi thành công chứng minh bổ đề cơ bản cho các nhóm unita (cùng với Gérard Laumon) và sau đó trong trường hợp tổng quát. Từ năm 2007, ông chủ yếu sinh sống và làm việc tại Hoa Kỳ.

Ngô Bảo Châu là một trong những người có tầm ảnh hưởng nhất đối với toán học và giáo dục Việt Nam hiện đại, với nhiều giải thưởng toán học quốc tế và hoạt động thúc đẩy giáo dục trong nước, song ông cũng là một nhân vật gây tranh cãi vì những phát ngôn chính kiến của mình.