NGÔ ĐỨC ĐỆ – NGƯỜI GIEO MẦM CÁCH MẠNG TRONG NGỤC KON TUM
NGÔ ĐỨC ĐỆ – NGƯỜI GIEO MẦM CÁCH MẠNG TRONG NGỤC KON TUM
NGÔ ĐỨC ĐỆ – NGƯỜI GIEO MẦM CÁCH MẠNG TRONG NGỤC KON TUM
“Có những nơi tưởng chừng chỉ có những bức tường lạnh lẽo và xiềng xích, nhưng chính nơi ấy lại trở thành nơi thắp lên một ngọn lửa lớn lao.” Giữa lòng thành phố Kon Tum hôm nay, bên dòng sông Đăk Bla hiền hòa, có một địa danh khiến mỗi người khi đặt chân đến đều không khỏi lặng lòng – Di tích lịch sử Ngục Kon Tum. Ngục Kon Tum là nơi thực dân Pháp giam giữ các chiến sĩ cách mạng và tù chính trị. Chính tại nơi đây, vào tháng 9 năm 1930, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Kon Tum được thành lập, do đồng chí Ngô Đức Đệ làm Bí thư. Ngục Kon Tum được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1988.
Người chiến sĩ giữa chốn lao tù
Ngô Đức Đệ quê ở Hà Tĩnh. Năm 1930, ông bị thực dân Pháp bắt và đưa lên giam tại Ngục Kon Tum. Trong hoàn cảnh bị giam cầm, ông vẫn giữ vững niềm tin và tìm cách tuyên truyền, vận động những người xung quanh. Từ những hoạt động âm thầm ấy, ông đã góp phần hình thành tổ chức cách mạng ngay trong nhà lao.
Tư liệu lịch sử còn lưu lại hình ảnh Ngô Đức Đệ khi bị giam giữ tại Nhà ngục Kon Tum và một bản ký họa về Nhà đày Kon Tum của chính ông.
Một chi bộ ra đời giữa bóng tối
Ngày 25 tháng 9 năm 1930, tại Ngục Kon Tum, Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh được thành lập. Ngô Đức Đệ giữ vai trò Bí thư. Đây là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử phong trào cách mạng của Kon Tum. Hãy thử hình dung khoảnh khắc ấy. Bên ngoài là những bức tường nhà lao kiên cố, là sự kiểm soát gắt gao của thực dân Pháp. Nhưng bên trong, giữa những người tù chính trị, một ngọn lửa niềm tin đang được thắp lên. Không có cờ hoa, không có lễ đài, không có tiếng reo mừng. Chỉ có những con người âm thầm trao cho nhau một niềm tin lớn lao: Niềm tin rằng quê hương rồi sẽ có ngày tự do.
Những cuộc đấu tranh không khuất phục
Những người tù chính trị tại Ngục Kon Tum tiếp tục đấu tranh trước chế độ lao tù khắc nghiệt. Ngày 12/12/1931, cuộc đấu tranh phản đối việc bắt tù nhân đi làm đường tại Đắk Pét diễn ra và bị đàn áp; 8 người chết, 8 người bị thương. Sau đó, cuộc đấu tranh chuyển sang hình thức tuyệt thực.
Những hiện vật còn được lưu giữ tại di tích như cùm chân, búa gỗ, mô hình nhà lao và đồ dùng của các chiến sĩ khiến người xem hôm nay càng cảm nhận rõ hơn sự khắc nghiệt của những năm tháng ấy.
Từ quá khứ đến Kon Tum hôm nay
Gần một thế kỷ đã trôi qua, Kon Tum hôm nay đã đổi thay. Những con đường rộng mở, những bản làng ngày càng khởi sắc, những mái trường vang tiếng trẻ thơ. Nhưng Ngục Kon Tum vẫn là một địa chỉ đỏ, nơi các thế hệ tìm về để tưởng nhớ những người đã hy sinh và tìm hiểu về lịch sử quê hương.
Đứng trước những bức tường cũ, tôi chợt hiểu rằng: Lịch sử không chỉ nằm trong những trang sách. Lịch sử còn nằm trong từng viên gạch, từng bức tường, từng hiện vật và trong ký ức của mỗi vùng đất.
Người gieo mầm giữa ngục tối
Điều khiến tôi xúc động nhất khi tìm hiểu về Ngô Đức Đệ là hình ảnh một con người bị giam cầm nhưng không để cho ý chí của mình bị giam cầm. Ông đã biến nơi lao tù thành nơi gieo những hạt giống của niềm tin.
Một người. Rồi nhiều người.
Một cuộc gặp. Rồi một tổ chức.
Một ngọn lửa nhỏ. Rồi lan tỏa thành ánh sáng.
Và có lẽ, đó chính là giá trị lớn nhất mà câu chuyện về Ngô Đức Đệ để lại cho thế hệ hôm nay.
Lời nhắn gửi thế hệ trẻ
Hôm nay, chúng ta được học tập dưới mái trường bình yên, được vui chơi, được ước mơ và được tự do lựa chọn tương lai. Vì thế, tri ân những người đi trước không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Đó có thể là một lần nghiêm túc lắng nghe câu chuyện về quê hương. Một lần bước vào di tích với lòng thành kính. Một lần tìm hiểu về những người đã hy sinh. Hay đơn giản là học tập chăm chỉ hơn, sống tử tế hơn và biết tự hào về quê hương mình.
Ngô Đức Đệ và những người chiến sĩ tại Ngục Kon Tum đã để lại một bài học sâu sắc: Có thể con người bị giam giữ trong những bức tường, nhưng niềm tin và khát vọng tự do thì không dễ gì bị giam cầm.
Ngày hôm nay, giữa thành phố Kon Tum bình yên, Ngục Kon Tum vẫn đứng đó. Những bức tường cũ đã nhuốm màu thời gian. Nhưng câu chuyện về những con người năm xưa vẫn còn vang vọng.
Một ngọn lửa đã được thắp lên trong bóng tối.
Một hạt giống đã được gieo xuống giữa lao tù.
Và từ hạt giống ấy, một trang sử của Kon Tum đã bắt đầu.
Xin được thành kính tưởng nhớ Ngô Đức Đệ – người Bí thư đầu tiên của Chi bộ Đảng Cộng sản tỉnh Kon Tum, người đã góp phần gieo những hạt mầm cách mạng giữa chốn lao tù.Top of Form
Bottom of Form
