Ngô Gia Khảm: Ngọn lửa quật cường của ngành Quân giới (1912 - 1990
Khác với những vị anh hùng trực tiếp bóp cò súng tiêu diệt giặc trên chiến trường, Anh hùng Ngô Gia Khảm lại tỏa sáng trong một mặt trận thầm lặng nhưng khốc liệt không kém: mặt trận sản xuất vũ khí. Sinh ra tại Từ Sơn, Bắc Ninh, ông vốn là một công nhân thợ nguội. Khi Cách mạng tháng Tám bùng nổ, ông tham gia ngay vào ngành Quân giới non trẻ của Việt Minh. Trong hoàn cảnh bộ đội ta thiếu thốn vũ khí trầm trọng, sự cống hiến của ông đã trở thành một biểu tượng vĩ đại về tinh thần tự lực cánh sinh của giai cấp công nhân Việt Nam.
Trong kháng chiến chống Pháp, Ngô Gia Khảm được giao nhiệm vụ chế tạo hạt nổ, thuốc nổ (fulminate thủy ngân) - một công việc vô cùng nguy hiểm, đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối mà máy móc thì hoàn toàn thô sơ. Làm việc trong những lán trại bí mật giữa rừng sâu Việt Bắc, ông và các đồng đội phải đối mặt với "tử thần" mỗi ngày. Quá trình sản xuất bằng phương pháp thủ công khiến tai nạn cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Thực tế, ông đã trải qua ba lần bị tai nạn lao động đặc biệt nghiêm trọng.
Lần tai nạn kinh hoàng nhất đã cướp đi của ông một con mắt, hai bàn tay bị dập nát, nhiều ngón tay phải tháo khớp, cơ thể đầy thương tích và bỏng nặng. Ai cũng nghĩ ông sẽ phải từ bỏ công việc. Thế nhưng, bằng một nghị lực thép, ngay khi vết thương vừa lên da non, Ngô Gia Khảm đã kiên quyết xin quay lại xưởng. Với đôi bàn tay cụt ngón, ông vẫn cần mẫn trực tiếp đứng máy, truyền đạt kinh nghiệm và chỉ huy công nhân sản xuất hàng chục tấn thuốc nổ, chế tạo lựu đạn, mìn để cung cấp cho tiền tuyến. Năm 1952, ông vinh dự là một trong bảy người đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành ngọn cờ đầu trong phong trào thi đua ái quốc của công nhân Việt Nam.
