Ngô Gia Tự - Ngọn lửa tuổi hai mươi bảy

Ngô Gia Tự sinh năm 1908, tại Tam Sơn, Bắc Ninh. Tuổi trẻ của ông sớm gặp một bước ngoặt: năm 1926, vì tham gia bãi khóa để tang nhà yêu nước Phan Châu Trinh, ông bị đuổi khỏi Trường Bưởi. Cánh cửa trường học khép lại, nhưng trước mắt chàng trai mười tám tuổi, một con đường lớn hơn đã mở ra – con đường cách mạng.

Ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, sang Quảng Châu học tập, rồi trở về lao vào phong trào công nhân. Chính Ngô Gia Tự là một trong những người tích cực đề xướng chủ trương “vô sản hóa”, đưa những người thanh niên cách mạng vào nhà máy, hầm mỏ, sống cùng công nhân để gieo mầm giác ngộ và đấu tranh.

Năm 1929, ông tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, ông được cử vào Nam, giữ trọng trách Bí thư Chấp ủy lâm thời Xứ ủy Nam Kỳ, trực tiếp gây dựng phong trào cách mạng trong những năm tháng đầy hiểm nguy.

Năm 1931, Ngô Gia Tự bị thực dân Pháp bắt, kết án khổ sai và đày ra Côn Đảo. Nhưng xiềng xích có thể giam một thân người, không thể giam nổi một khát vọng. Đầu năm 1935, ông cùng đồng chí tổ chức vượt ngục. Giữa biển khơi mênh mông, người chiến sĩ trẻ đã mãi mãi nằm lại khi mới 27 tuổi.

Cuộc đời Ngô Gia Tự ngắn như một tia chớp. Nhưng tia chớp ấy đã xé toang một khoảng trời đen tối của dân tộc. Ông ra đi giữa biển, không một nấm mồ, nhưng tên tuổi vẫn ở lại – như một lời nhắc nhở rằng: có những tuổi hai mươi không sống cho riêng mình, mà hóa thành tuổi xuân bất tử của cả một đất nước.