NGÔ GIA TỰ – NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG CỦA PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM
Những năm cuối thập niên 1920, phong trào yêu nước Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi phải có một tổ chức cách mạng đủ sức lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Trong giai đoạn chuyển mình ấy, Ngô Gia Tự là một trong những cán bộ tiêu biểu đã góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị về tổ chức và lực lượng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Thông tin nhân vật
Họ và tên: Ngô Gia Tự
Năm sinh – mất: 1908 – 1935
Quê quán: Làng Tam Sơn, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh).
Lĩnh vực hoạt động: Nhà lãnh đạo cách mạng, một trong những người sáng lập Đông Dương Cộng sản Đảng.
Câu chuyện
Những năm cuối thập niên 1920, phong trào yêu nước Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi phải có một tổ chức cách mạng đủ sức lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Trong giai đoạn chuyển mình ấy, Ngô Gia Tự là một trong những cán bộ tiêu biểu đã góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị về tổ chức và lực lượng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Ngô Gia Tự sinh năm 1908 trong một gia đình có truyền thống hiếu học tại làng Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Từ khi còn là học sinh, ông đã tích cực tham gia các phong trào yêu nước và sớm tiếp cận tư tưởng cách mạng.
Năm 1926, Ngô Gia Tự gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Với tinh thần nhiệt huyết và năng lực tổ chức, ông được cử tham gia xây dựng cơ sở cách mạng ở nhiều địa phương, đặc biệt tại Bắc Kỳ.
Tháng 3 năm 1929, tại số nhà 5D phố Hàm Long (Hà Nội), Ngô Gia Tự cùng một số hội viên tiên tiến thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Đây là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử cách mạng nước ta, tạo tiền đề cho quá trình thành lập các tổ chức cộng sản.
Đến tháng 6 năm 1929, ông tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng, một trong ba tổ chức cộng sản ra đời trước khi hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập, Ngô Gia Tự được phân công hoạt động tại Nam Kỳ. Trong điều kiện hết sức khó khăn, ông cùng các đồng chí tích cực xây dựng tổ chức Đảng, phát triển phong trào công nhân và quần chúng lao động.
Năm 1930, Ngô Gia Tự bị chính quyền thực dân Pháp bắt. Sau phiên tòa xét xử, ông bị kết án tù và đày ra Côn Đảo.
Tại nhà tù Côn Đảo, dù phải chịu điều kiện giam giữ khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, cùng các đồng chí tổ chức học tập chính trị, động viên nhau kiên trì đấu tranh.
Theo các tài liệu lịch sử, năm 1935, trong quá trình bị chuyển lao từ Côn Đảo vào đất liền, Ngô Gia Tự đã hy sinh trên biển. Hoàn cảnh hy sinh của ông đến nay chưa được làm sáng tỏ hoàn toàn, nhưng các tài liệu chính thống đều ghi nhận ông mất năm 1935, khi mới 27 tuổi.
Cuộc đời hoạt động cách mạng tuy ngắn ngủi nhưng Ngô Gia Tự đã để lại dấu ấn quan trọng trong quá trình hình thành tổ chức cộng sản ở Việt Nam và xây dựng phong trào cách mạng những năm đầu thế kỷ XX.
Ngày nay, tên Ngô Gia Tự được đặt cho nhiều trường học, đường phố và công trình công cộng trên cả nước, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và cách mạng cho các thế hệ trẻ.
Giá trị lịch sử
Ngô Gia Tự là một trong những cán bộ tiền bối có công lớn trong việc xây dựng phong trào cộng sản ở Việt Nam trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Việc tham gia thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên và Đông Dương Cộng sản Đảng đã góp phần quan trọng chuẩn bị về tổ chức cho sự kiện thành lập Đảng ngày 3/2/1930.
Tinh thần kiên trung của ông trong lao tù cũng là biểu tượng cho ý chí đấu tranh của những người cộng sản Việt Nam trong buổi đầu cách mạng.
Thông điệp gửi tuổi trẻ hôm nay
Cuộc đời của Ngô Gia Tự cho thấy mỗi thành quả lớn lao đều được xây dựng từ sự chuẩn bị bền bỉ và tinh thần dấn thân. Thế hệ trẻ hôm nay cần nuôi dưỡng lý tưởng, không ngừng học tập, rèn luyện kỹ năng, phát huy tinh thần đoàn kết và trách nhiệm để đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Tư liệu tham khảo
Văn kiện Đảng toàn tập, tập 1–2, NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
Lịch sử Việt Nam (1930–1945), Viện Sử học.
Hồ sơ Di tích quốc gia số 5D Hàm Long (Hà Nội).



