Ngô Gia Tự - Người Cộng sản kiên trung

Đồng chí Ngô Gia Tự sinh ngày 03/12/1908 tại xóm Xanh, làng Tam Sơn, tổng Tam Sơn, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là khu khố Tam Sơn, phường Tam Sơn, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí là một người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng và cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của dân tộc.

Đồng chí Ngô Gia Tự được sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, thân phụ là cụ Ngô Gia Du làm nghề dạy học và đã từng tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục chống thực dân Pháp cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Thân mẫu là cụ Nguyễn Thị Bẩy, một người phụ nữ đảm đang nhân hậu hết lòng yêu thương chồng con.

Kế thừa truyền thống hiếu học của gia đình và quê hương lại thông minh, chăm chỉ, Ngô Gia Tự trở thành học trò giỏi ngay từ bậc sơ học. Năm 1922, sau khi tốt nghiệp loại ưu tú bậc tiểu học trường Kiêm Bị (Bắc Ninh), đồng chí vào học trường Bưởi (Hà Nội). Cuối năm 1925, sau khi tham gia phong trào đấu tranh đòi thực dân Pháp thả nhà yêu nước Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Chu Trinh, Ngô Gia Tự cùng một số bạn bè có chung chí hướng bị buộc thôi học vào mùa hè năm 1926.

Giữa năm 1926, Ngô Gia Tự được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên và được phân công trở về quê hoạt động; đồng chí đã kết nạp và thành lập chi Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên làng Tam Sơn.

Đầu năm 1927, đồng chí Ngô Gia Tự được Kỳ bộ Việt Nam Cách mạng thanh niên Bắc Kỳ cử đi dự lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu (Trung Quốc). Kết thúc khoá học, đồng chí được cử về Bắc Ninh hoạt động. Đồng chí đã tuyên truyền, tuyển chọn những thanh niên ưu tú kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên. Tháng 7/1927, đồng chí thành lập chi hội Việt Nam Cách mạng thanh niên ở Tiền An, Vệ An, Niềm Xá (Bắc Ninh).

Trên cơ sở đó, đầu năm 1928, Kỳ bộ Việt Nam Cách mạng thanh niên Bắc Kỳ quyết định thành lập Tỉnh hội Cách mạng Thanh niên Bắc Ninh, do đồng chí Ngô Gia Tự làm Bí thư.

Ngày 29/9/1928, tại nhà Điện của gia đình đồng chí ở Tam Sơn đã họp Kỳ bộ hội Việt Nam Cách mạng thanh niên Bắc Kỳ (VNCMTN). Hội nghị đã quyết định chủ trương “vô sản hóa", đưa hội viên vào nhà máy, hầm mỏ, đồn điền của tư bản để cùng lao động, cùng ăn, cùng ở với công nhân nhằm tuyên truyền, khơi dậy lòng yêu nước, giác ngộ cách mạng, tổ chức công nhân đấu tranh giành quyền dân sinh, dân chủ.

Với cương vị Bí thư Tỉnh hội VNCMTN Bắc Ninh - Bắc Giang, đồng chí Ngô Gia Tự đã thuyết phục hàng chục hội viên tự nguyện rời quê hương vào nhà máy, đồn điền, hầm mỏ làm công nhân để rèn luyện, tuyên truyền vận động, tổ chức công nhân đấu tranh và đi theo con đường cách mạng vô sản.

Tháng 3 năm 1929 đồng chí Ngô Gia Tự và một số đồng chí trong hội VNCMTN thành lập ra chi bộ cộng sản đầu tiên trong nước tại số nhà 5D phố Hàm Long-Hà Nội.

Tháng 5 năm 1929 đồng chí Ngô Gia Tự cùng đoàn đại biểu Bắc Kỳ tham dự đại hội VNCMTN toàn quốc tổ chức tại Hương Cảng-Trung Quốc. Sau khi dự đại hội đồng chí Ngô Gia Tự tiếp tục trở về nước lãnh đạo phong trào vô sản hóa. Vào ngày 28/5/1929 đồng chí Ngô Gia Tự đã trực tiếp lãnh đạo phong trào bãi công của 200 công nhân hãng sửa chữa ô tô AVIA dành thắng lợi gây tiếng vang lớn trong cả nước.

Ngày 17/6/1929 đồng chí Ngô Gia Tự  tham gia hội nghị thành lập Đông Dương cộng sản Đảng tại số nhà 312 phố Khâm Thiên, Hà Nội. Đồng chí đã được bầu vào Ban chấp hành Trung ương lâm thời.

Dưới sự chỉ đạo của đồng chí Ngô Gia Tự, ngày 04/8/1929 tại núi Hồng Vân (núi Lim, Tiên Du) Đảng bộ Đông Dương cộng sản Đảng Bắc Ninh - Bắc Giang được thành lập. Đây là bước ngoặt lịch sử quan trọng đánh dấu sự trưởng thành của phong trào cách mạng tỉnh Bắc Ninh - Bắc Giang, trong đó công lao to lớn thuộc về đồng chí Ngô Gia Tự.

Sau cuộc họp ngày 21/7/1929, đồng chí Ngô Gia Tự được Ban Chấp hành Trung ương lâm thời Đông Dương Cộng sản Đảng cử vào Nam Kỳ hoạt động, gây dựng cơ sở cách mạng. Bằng hoạt động tích cực của Ngô Gia Tự và các đồng nghiệp, một số cơ sở cách mạng và tổ chức đảng đã được thành lập.

Tháng 10 năm 1929 đồng chí Ngô Gia Tự đã thành lập chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng ở đồn điền cao su Phú Riềng và đã lãnh đạo 5000 công nhân ở đây đấu tranh giành thắng lợi gây tiếng vang lớn trong cả nước.

Từ giữa năm 1929 đến đầu năm 1930 phong trào cách mạng ở nước ta phát triển mạnh mẽ dẫn đến sự ra đời của 3 tổ chức Đảng là Đông Dương cộng sản Đảng, An Nam cộng sản Đảng và Đông Dương cộng sản liên đoàn. Trước tình hình đó quốc tế cộng sản đã cử đồng chí Nguyễn Ái Quốc về Hương Cảng để hợp nhất 3 tổ chức Cộng sản. Vào ngày 03/02/1930 dưới sự chủ trì trực tiếp của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, hội nghị đã nhất trí hợp nhất 3 tổ chức Đảng thành một Đảng duy nhất lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam. Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một bước ngoặt lịch sử quan trọng của cách mạng Việt Nam, chứng tỏ giai cấp vô sản đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng.

Sau ngày thành lập Đảng, đồng chí Ngô Gia Tự được bầu làm Bí thư Chấp ủy lâm thời Ðảng bộ Ðảng Cộng sản Việt Nam ở Nam Kỳ. Thay mặt Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Chấp ủy lâm thời Nam Kỳ Ngô Gia đã quyết định chấp thuận Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn được gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ở cương vị lãnh đạo chủ chốt, đồng chí Ngô Gia Tự thường xuyên chỉ đạo và lãnh đạo các tầng lớp nhân dân biểu tình đấu tranh. Đồng thời, chăm lo đến việc đào tạo đội ngũ cán bộ cho Đảng, mở nhiều lớp huấn luyện, bồi dưỡng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin cho cán bộ đảng viên.

Giữa lúc phong trào cách mạng ở nước ta đang trên đà phát triển, ngày 31/5/1930 đồng chí Ngô Gia Tự đã bị thực dân Pháp bắt tại một cơ sở cách mạng ở xóm Phú An bên sông Thị Nghè. Thực dân Pháp đã giam đồng chí ở Khám Lớn, Sài Gòn, tại đây chúng đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn hết sức dã man nhưng không khuất phục được ý chí kiên cường của đồng chí Ngô Gia Tự. Sau đó chúng đưa đồng chí về xét xử tại tòa án Bắc Ninh nhằm khủng bố tinh thần cách mạng của quần chúng. Nhưng tại đây đồng chí Ngô Gia Tự đã biến phiên tòa xét xử thành diễn đàn lên án tội ác của bọn thực dân Pháp. Mặc dù không có chứng cứ nhưng thực dân Pháp vẫn kết án đồng chí tù khổ sai chung thân và giam tại nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội.

Cuối năm 1931 chúng tiếp tục đưa đồng chí Ngô Gia Tự vào xét xử tại Khám Lớn, Sài Gòn. Sau hơn 02 năm giam giữ, tháng 5 năm 1933 thực dân Pháp đã bí mật đưa đồng chí Ngô Gia Tự cùng 200 chiến sĩ cộng sản lưu đày tại nhà tù Côn Đảo, nơi địa ngục trần gian. Thực dân Pháp với âm mưu dùng chế độ khắc nghiệt của nhà tù để tiêu diệt ý chí của người chiến sỹ cộng sản kiên trung nhưng chúng đã thất bại bởi ngay dưới ngục tù đế quốc, đồng chí Ngô Gia Tự và các đồng chí tù chính trị của chúng ta đã biến nhà tù đế quốc thành trường học cộng sản không ngừng trau dồi chủ nghĩa Mác Lê Nin và thắp sáng niềm tin vào tiền đồ thắng lợi của Đảng.

Đầu năm 1935 vào mùa gió chướng, chi bộ Đảng nhà tù tổ chức cho đồng chí Ngô Gia Tự, Tô Chấn, Lê Quang Sung, Trịnh Văn Ó vượt biển trở về đất liền tiếp tục hoạt động cách mạng cho Đảng. Nhưng vì sóng to gió lớn, các đồng chí của chúng ta đã mãi mãi nằm lại giữa biển khơi. 27 tuổi đời, đồng chí Ngô Gia Tự đã hy sinh cả máu xương, cả tuổi thanh xuân rực rỡ của mình vì độc lập của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. Sự hi sinh và những cống hiến lớn lao của đồng chí Ngô Gia Tự sẽ luôn được những thế hệ con cháu Việt Nam biết ơn và ghi nhớ. Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí mãi mãi là ngôi sao sáng trên bầu trời cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Ngô Gia Tự là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam; thể hiện phẩm chất đạo đức cách mạng cao đẹp của người đảng viên cộng sản: tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hi sinh vì lý tưởng của Đảng, vì hạnh phúc của nhân dân. Trong những năm tháng hoạt động bí mật, cũng như lúc bị địch bắt, tra tấn, tù đày, đồng chí luôn nêu cao tinh thần bất khuất, giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản kiên cường, vượt qua mọi gian nguy, thử thách. Toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí là một mẫu mực về phẩm chất cao quý của người cộng sản cho thế hệ hôm nay và mai sau học tập.