NGÔ GIA TỰ – NGƯỜI CỘNG SẢN KIÊN TRUNG, TẤM GƯƠNG SÁNG VỀ LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG

1. Người con của vùng đất văn hiến và cách mạng

Ngô Gia Tự sinh ngày 3 tháng 12 năm 1908 trong một gia đình nhà nho nghèo, giàu lòng yêu nước tại làng Tam Sơn, tổng Tam Sơn, phủ Từ Sơn (nay là xã Tam Sơn, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Vùng đất quê hương Kinh Bắc – Bắc Ninh với truyền thống văn hóa lâu đời, hiếu học và kiên cường chống ngoại xâm đã hun đúc nên khí chất và tinh thần yêu nước của Ngô Gia Tự từ thuở thiếu thời.

Sớm chứng kiến cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ của thực dân Pháp và phong kiến tay sai, Ngô Gia Tự đã sớm nuôi dưỡng hoài bào cứu nước. Trong những năm tháng theo học tại trường Bưởi (Hà Nội), ông đã tích cực tham gia các phong trào yêu nước của học sinh, sinh viên, đòi ân xá cho cụ Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Chu Trinh.

2. Con đường đến với chủ nghĩa Mác – Lênin và thành lập Đảng

Năm 1926, Ngô Gia Tự tham gia tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập. Ông được cử đi dự lớp huấn luyện chính trị tại Quảng Châu (Trung Quốc). Tại đây, ông được tiếp thu tư tưởng cách mạng của Nguyễn Ái Quốc và chủ nghĩa Mác – Lênin, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tư tưởng của mình.

Trở về nước, Ngô Gia Tự được phân công hoạt động tại Nam Kỳ (Sài Gòn – Chợ Lớn). Với sự hoạt động năng nổ, trí tuệ và tài tổ chức, ông nhanh chóng trở thành một trong những hạt nhân lãnh đạo phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Nam Kỳ. Ông là người có công lớn trong việc thành lập và xây dựng Công hội đỏ ở Sài Gòn.

Trước sự phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng, đòi hỏi phải có một đảng cộng sản chân chính lãnh đạo, tháng 3 năm 1929, Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam được thành lập tại số nhà 5D phố Hàm Long (Hà Nội), Ngô Gia Tự là một trong 7 đảng viên đầu tiên của chi bộ.

Tháng 2 năm 1930, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã diễn ra tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc), thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngô Gia Tự, với tư cách là đại biểu của Đông Dương Cộng sản Đảng (tổ chức tiền thân được thành lập tháng 8 năm 1929), đã tham gia tích cực vào sự kiện trọng đại này. Tại Hội nghị, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng.

3. Nhà lãnh đạo tài ba của Xứ ủy Nam Kỳ

Sau Hội nghị thành lập Đảng, Ngô Gia Tự được Trung ương Đảng phân công trở lại Nam Kỳ để xây dựng Xứ ủy và trực tiếp làm Bí thư Xứ ủy lâm thời. Trong thời gian này, dưới sự lãnh đạo của ông, Xứ ủy Nam Kỳ đã có nhiều quyết sách đúng đắn, phát triển sâu rộng tổ chức Đảng và các đoàn thể cách mạng trong công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động.

Ông là người trực tiếp chỉ đạo và viết bài cho báo "Cờ Đỏ", cơ quan ngôn luận của Xứ ủy Nam Kỳ, nhằm tuyên truyền đường lối của Đảng, vạch trần tội ác của thực dân Pháp và khơi dậy tinh thần đấu tranh của quần chúng.

4. Khí tiết người cộng sản trước kẻ thù

Tháng 5 năm 1931, do sự phản bội của tên mật thám, Ngô Gia Tự bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Mặc dù bị địch dùng đủ mọi cực hình tra tấn dã man, tàn bạo, nhưng với khí tiết của một người cộng sản kiên trung, Ngô Gia Tự vẫn một mực giữ vững khí tiết, không khai báo, bảo toàn bí mật của Đảng và bảo vệ đồng chí.

Không khuất phục được ý chí sắt đá của người cộng sản trẻ tuổi, thực dân Pháp đã kết án ông 5 năm tù khổ sai và đày ra nhà tù Côn Đảo – "địa ngục trần gian".

Tại Côn Đảo, trong chốn lao tù tăm tối, Ngô Gia Tự vẫn tiếp tục hoạt động cách mạng, biến nhà tù thành trường học cộng sản. Ông đã cùng các đồng chí của mình tổ chức học tập văn hóa, chính trị, củng cố tinh thần và rèn luyện ý chí chiến đấu cho các đảng viên và tù nhân.

5. Di sản sống mãi cùng non sông

Năm 1935, trong khi đang bị giam cầm tại Côn Đảo, Ngô Gia Tự đã qua đời khi tuổi đời còn rất trẻ (27 tuổi). Sự hy sinh oanh liệt của ông là một tổn thất to lớn đối với Đảng và phong trào cách mạng nước ta lúc bấy giờ.

Mặc dù cuộc đời hoạt động cách mạng ngắn ngủi, nhưng những cống hiến của Ngô Gia Tự cho Đảng và dân tộc là vô cùng to lớn. Ông là một trong những người tiên phong đưa chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam, là một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, là một nhà lãnh đạo tài ba của phong trào cách mạng miền Nam.

Tên tuổi và sự nghiệp của Ngô Gia Tự đã trở thành huyền thoại, là một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần yêu nước nồng nàn và sức mạnh vô địch của lý tưởng cộng sản.

Để ghi nhớ công lao to lớn đó, Đảng và Nhà nước đã truy tặng Ngô Gia Tự nhiều danh hiệu cao quý. Tên của ông đã được đặt cho nhiều con đường, ngôi trường, công viên... trên khắp mọi miền đất nước. Đặc biệt, quê hương Bắc Ninh đã xây dựng Khu lưu niệm Ngô Gia Tự để tưởng nhớ và tri ân người con ưu tú của mình.

Cuộc đời và sự nghiệp của Ngô Gia Tự là một bản hùng ca đẹp về tinh thần cống hiến quên mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân. Tấm gương của ông mãi mãi là nguồn cảm hứng, động lực to lớn cho các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.