Ngô Gia Tự – Tuổi xuân gửi trọn cho con đường cách mạng

Ngô Gia Tự – Tuổi xuân gửi trọn cho con đường cách mạng

Đồng chí Ngô Gia Tự sinh ngày 3/12/1908 tại làng Tam Sơn, phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Ngô Gia Tự đã sớm tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ và hòa mình vào các phong trào yêu nước của học sinh, thanh niên. Năm 1922, khi mới 14 tuổi, đồng chí đã tham gia các hoạt động đòi thực dân Pháp thả nhà yêu nước Phan Bội Châu và hưởng ứng phong trào truy điệu Phan Chu Trinh.

Tuổi trẻ của Ngô Gia Tự không gắn với những ước mơ riêng cho bản thân. Càng chứng kiến cảnh đất nước mất độc lập, nhân dân chịu áp bức, đồng chí càng trăn trở về con đường giải phóng dân tộc. Năm 1927, Ngô Gia Tự gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tích cực hoạt động và phụ trách Tỉnh bộ Thanh niên Bắc Ninh. Từ một thanh niên yêu nước, đồng chí từng bước tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin và trưởng thành thành một chiến sĩ cách mạng tiên phong. (baochinhphu.vn)

Một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời Ngô Gia Tự là tháng 3/1929, khi đồng chí tham gia thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở số 5D Hàm Long, Hà Nội cùng các đồng chí như Trần Văn Cung, Trịnh Đình Cửu, Nguyễn Đức Cảnh, Đỗ Ngọc Du, Nguyễn Phong Sắc và những người khác. Đây là một trong những bước chuẩn bị trực tiếp cho sự ra đời của các tổ chức cộng sản và tiến tới thành lập một chính đảng cộng sản thống nhất ở Việt Nam.

Ngày 1/5/1929, tại Đại hội của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Hương Cảng, đoàn đại biểu Bắc Kỳ do Ngô Gia Tự tham gia đã đề nghị thành lập Đảng Cộng sản. Đề nghị không được Đại hội chấp thuận, đoàn đại biểu Bắc Kỳ trở về nước. Đến ngày 17/6/1929, Ngô Gia Tự cùng các đồng chí họp tại Hà Nội, tuyên bố thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng. Đây là một bước phát triển quan trọng của phong trào cộng sản Việt Nam. (baochinhphu.vn)

Sau đó, Ngô Gia Tự được cử vào Nam Kỳ hoạt động. Tại đây, đồng chí tích cực thực hiện chủ trương “vô sản hóa”, trực tiếp hòa mình vào đời sống của công nhân, tuyên truyền, giác ngộ và vận động quần chúng đi theo con đường cách mạng. Đồng chí không đứng ngoài phong trào để chỉ đạo, mà trực tiếp xuống cơ sở, làm việc và sống cùng những người lao động.

Chính sự gần gũi ấy giúp Ngô Gia Tự hiểu sâu sắc hơn đời sống của công nhân và nhân dân lao động. Đồng chí cùng các đồng chí khác góp phần đưa phong trào ở Nam Kỳ từ những cuộc đấu tranh chủ yếu về kinh tế từng bước phát triển thành phong trào đấu tranh có ý thức chính trị rõ rệt.

Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập đầu năm 1930, Ngô Gia Tự giữ trọng trách Bí thư Xứ ủy lâm thời Nam Kỳ, trực tiếp tham gia xây dựng tổ chức Đảng và phát triển phong trào cách mạng ở Nam Bộ. Đồng chí thường xuyên đi xuống cơ sở, mở các lớp bồi dưỡng cho cán bộ, đảng viên, truyền đạt kiến thức chính trị và hướng dẫn công tác vận động quần chúng.

Nhưng cũng chính trong thời điểm phong trào cách mạng đang phát triển mạnh mẽ, thực dân Pháp tăng cường đàn áp.

Ngày 31/5/1930, Ngô Gia Tự bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Đồng chí bị kết án và sau đó bị đày ra Côn Đảo, nơi được thực dân Pháp xem là một trong những nơi giam giữ những người cách mạng nguy hiểm nhất.

Côn Đảo trở thành nơi thử thách khắc nghiệt đối với người chiến sĩ trẻ. Nhưng nhà tù không thể làm Ngô Gia Tự khuất phục. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, lao động khổ sai và bị đàn áp, đồng chí vẫn giữ vững niềm tin, tiếp tục cùng các tù nhân cộng sản tổ chức đấu tranh và học tập.

Trong nhà tù Côn Đảo, những người cộng sản đã biến nơi tưởng như chỉ có đau khổ và tuyệt vọng thành một “trường học cách mạng”. Ngô Gia Tự là một trong những cán bộ có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị của những người tù cộng sản tại đây. (Tulieu Van Kien)

Đầu năm 1935, trong bối cảnh phong trào cách mạng trong nước cần được khôi phục và bổ sung cán bộ, tổ chức Đảng trong Côn Đảo chuẩn bị những chuyến vượt đảo để đưa các chiến sĩ trở về đất liền. Ngô Gia Tự cùng một số đồng chí tham gia một chuyến vượt biển.

Nhưng chuyến đi ấy không đến được đất liền.

Con thuyền gặp nạn trên biển và Ngô Gia Tự cùng các đồng chí đi cùng đã hy sinh. Khi ấy, đồng chí mới chỉ khoảng 26 tuổi. (baochinhphu.vn)

Một tuổi đời quá ngắn. Một hành trình cách mạng còn dang dở. Ngô Gia Tự chưa kịp nhìn thấy ngày đất nước giành được độc lập, chưa kịp chứng kiến những thành quả mà mình và đồng đội đã dành cả tuổi trẻ để vun đắp.

Nhưng có những con người không cần sống đến cuối con đường mới để lại dấu chân trên lịch sử.

Ngô Gia Tự đã góp phần quan trọng vào quá trình hình thành tổ chức cộng sản, xây dựng phong trào công nhân ở Nam Kỳ và rèn luyện đội ngũ cán bộ cách mạng trong những năm tháng đầy hiểm nguy. Đồng chí được nhắc đến như một trong những chiến sĩ cộng sản tiền bối tiêu biểu, kiên cường và bất khuất.

Điều khiến người đời sau xúc động khi nhắc đến Ngô Gia Tự có lẽ chính là sự lựa chọn của một người thanh niên trước thời đại. Đồng chí hoàn toàn có thể chọn một cuộc sống bình thường, nhưng đã chọn con đường đầy gian khổ. Chọn rời khỏi sự bình yên của tuổi trẻ để bước vào những hoạt động bí mật. Chọn đối mặt với tù đày thay vì từ bỏ lý tưởng. Và cuối cùng, chọn hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ.

Ngô Gia Tự ra đi ở tuổi thanh xuân, nhưng lý tưởng mà đồng chí theo đuổi không ra đi cùng đồng chí. Từ những con phố của Hà Nội, những cơ sở công nhân ở Nam Kỳ cho đến nhà tù Côn Đảo và chuyến vượt biển định mệnh, mỗi chặng đường đều in dấu một tinh thần không chịu khuất phục.

Cuộc đời Ngô Gia Tự giống như một ngọn lửa cháy không dài, nhưng cháy rất sáng. Đồng chí đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho đất nước, để rồi nằm lại giữa biển cả khi con đường cách mạng vẫn còn ở phía trước.

Có những người để lại cho lịch sử những công trình lớn. Có những người để lại những chiến công. Còn Ngô Gia Tự để lại một thứ không thể đo đếm bằng vật chất: đó là tấm gương của một tuổi trẻ dám lựa chọn lý tưởng, dám sống và hy sinh vì điều mình tin là đúng.

Hai mươi sáu năm của một đời người có thể rất ngắn. Nhưng nếu những năm tháng ấy được sống bằng lòng yêu nước, bằng lý tưởng và sự tận hiến, thì cái tên ấy có thể ở lại rất lâu trong ký ức của dân tộc. Ngô Gia Tự – một người con của Bắc Ninh, một chiến sĩ cộng sản tiền bối – đã sống một cuộc đời như thế.