NGÔ MÂY – NGƯỜI ANH HÙNG QUÂN ĐỘI
Ngô Mây là một chiến sĩ cảm tử tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc Việt Nam. Ông sinh năm 1924 tại thôn Triêm Ân, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định trong một gia đình nông dân nghèo. Từ nhỏ, Ngô Mây đã phải lao động vất vả để phụ giúp gia đình nên sớm hình thành tinh thần chịu khó và lòng yêu quê hương đất nước.
Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Ngô Mây tham gia lực lượng Việt Minh và trở thành đội viên “Đội tự vệ sắt” của địa phương. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, ông tình nguyện gia nhập quân đội để trực tiếp chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Tháng 4 năm 1947, Ngô Mây được biên chế vào Đại đội Quyết tử thuộc Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94 của Liên khu V. Đây là đơn vị chuyên thực hiện những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm nhằm tiêu diệt sinh lực địch trong điều kiện quân ta còn thiếu thốn vũ khí.
Chiến công nổi tiếng nhất của Ngô Mây diễn ra vào cuối năm 1947 tại khu vực Suối Vối trên đường An Khê đi Pleiku. Trong trận phục kích quân Pháp, lực lượng địch rất đông, gồm hơn một đại đội lính Âu – Phi cùng nhiều xe cơ giới. Khi trận địa bị lộ, quân ta phải vừa chiến đấu vừa rút lui để bảo toàn lực lượng. Trong tình thế nguy cấp đó, Ngô Mây vẫn bình tĩnh ôm bom chờ địch đến gần. Khi một tốp lính địch tiến sát vị trí mai phục, ông đã mở chốt bom và lao thẳng vào giữa đội hình quân Pháp. Tiếng nổ vang dội đã tiêu diệt nhiều tên địch, góp phần làm chậm bước tiến của quân Pháp và tạo điều kiện cho đồng đội rút lui an toàn. Ngô Mây anh dũng hy sinh khi mới 23 tuổi.
Sự hy sinh của Ngô Mây đã trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp. Tấm gương dũng cảm của ông được quân và dân cả nước vô cùng khâm phục. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã truy tặng Ngô Mây danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Nhì.
Ngày nay, tên tuổi Ngô Mây được đặt cho nhiều đường phố, trường học và địa danh tại tỉnh Bình Định và nhiều nơi khác trên cả nước. Hình ảnh người chiến sĩ cảm tử ôm bom lao vào quân thù mãi mãi là biểu tượng cao đẹp của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và sự hy sinh vì độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam.
