NGÔ MÂY – NGƯỜI CHIẾN SĨ CẢM TỬ ÔM BOM ĐÁNH ĐỊCH

NGÔ MÂY – NGƯỜI CHIẾN SĨ CẢM TỬ ÔM BOM ĐÁNH ĐỊCH

Những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp là thời kỳ vô cùng gian khổ. Quân đội ta còn thiếu thốn vũ khí, trang bị, trong khi quân Pháp có ưu thế về phương tiện chiến đấu. Trong hoàn cảnh ấy, tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” đã trở thành sức mạnh giúp quân và dân ta đứng vững. Anh hùng, liệt sĩ Ngô Mây là một trong những người đã để lại dấu ấn đặc biệt trong những năm tháng ấy.

Ngô Mây sinh năm 1924 tại thôn Vân Triêm, nay là thôn Chánh Hội, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Ông xuất thân trong một gia đình nghèo. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Ngô Mây tham gia Việt Minh, rồi trở thành đội viên Đội Tự vệ sắt của làng. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, ông tham gia lực lượng du kích địa phương, trực tiếp chiến đấu bảo vệ quê hương.

Tháng 4 năm 1947, Ngô Mây nhập ngũ và được biên chế vào một đơn vị thuộc lực lượng vũ trang Liên khu V. Đây là thời điểm cuộc kháng chiến chống Pháp ở miền Trung diễn ra hết sức quyết liệt. Quân Pháp sử dụng nhiều phương tiện cơ giới để tiến công, trong khi bộ đội ta còn rất hạn chế về vũ khí chống tăng và chống cơ giới.

Ngô Mây được phân công vào Đại đội Quyết tử. Những chiến sĩ trong đơn vị này nhận những nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, thường phải trực tiếp tiếp cận các vị trí hoặc phương tiện chiến đấu của đối phương để tiêu diệt chúng.

Trong những ngày chuẩn bị chiến đấu, Ngô Mây xung phong nhận một quả bom để làm vũ khí đánh địch. Ông cùng đồng đội chờ thời cơ trên mặt trận Tây Nguyên.

Ngày 24 tháng 10 năm 1947, quân Pháp từ An Khê tiến xuống Gia Lai theo Quốc lộ 19. Đơn vị của Ngô Mây tổ chức phục kích tại khu vực suối Vối, cách An Khê khoảng 2 km. Đây là một vị trí thuận lợi để đánh vào đội hình quân địch đang hành quân.

Khi quân Pháp tiến vào trận địa phục kích, các chiến sĩ ta đồng loạt nổ súng.

Trong lúc trận đánh diễn ra, Ngô Mây nhận thấy đội hình địch tập trung đông. Ông ôm quả bom đã chuẩn bị từ trước, lao thẳng vào đội hình quân Pháp.

Quả bom phát nổ.

Ngô Mây đã hy sinh ngay tại trận địa, đồng thời gây tổn thất cho quân địch và góp phần chặn bước tiến của chúng. Theo các tư liệu được địa phương lưu giữ, sau trận đánh, đơn vị không tìm thấy thi thể ông; chiếc khăn quàng đỏ của người chiến sĩ cảm tử bị thủng, rách nhiều chỗ và mắc lại trên một bụi cây.

Ngô Mây hy sinh khi mới 23 tuổi.

Cái chết của ông gây xúc động lớn đối với đồng đội và nhân dân. Trong điều kiện chiến đấu vô cùng thiếu thốn, hành động ôm bom lao vào đội hình địch thể hiện tinh thần quyết tử của người chiến sĩ cách mạng những năm đầu kháng chiến.

Nhưng điều đáng nhớ về Ngô Mây không chỉ nằm ở khoảnh khắc ông lao vào quân địch. Trước đó là cả quá trình một người thanh niên quê Bình Định từ một đội viên tự vệ trở thành chiến sĩ trong lực lượng vũ trang, rồi tình nguyện nhận nhiệm vụ nguy hiểm nhất.

Ông hiểu rằng mình có thể không trở về.

Nhưng khi nhiệm vụ cần một người thực hiện, ông đã bước lên.

Sự hy sinh của Ngô Mây trở thành nguồn cổ vũ tinh thần chiến đấu đối với quân và dân Liên khu V trong những năm đầu kháng chiến. Hình ảnh người chiến sĩ cảm tử ôm bom đánh địch sau đó được nhắc đến trong nhiều tài liệu, tác phẩm văn học, nghệ thuật và các hoạt động giáo dục truyền thống. Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn cũng sáng tác ca khúc “Bài hát Ngô Mây”, góp phần làm cho hình ảnh người chiến sĩ Bình Định được nhiều thế hệ biết đến.

Năm 1955, Ngô Mây được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Quân đội, danh hiệu sau này được xác định trong hệ thống danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, tên tuổi Ngô Mây vẫn được tưởng niệm tại quê hương Bình Định. Nhà tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Ngô Mây được xây dựng tại An Khê để ghi nhớ người chiến sĩ đã hy sinh trong những năm đầu của cuộc kháng chiến. Nhiều hoạt động giáo dục truyền thống của tuổi trẻ địa phương cũng mang tên ông.

Điều đặc biệt trong câu chuyện về Ngô Mây là ông hy sinh khi cuộc kháng chiến mới bước vào những năm đầu. Ông không được chứng kiến Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, càng không thể nhìn thấy ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Nhưng những người như ông đã góp phần tạo nên nền móng tinh thần cho cuộc kháng chiến.

Từ những trận đánh nhỏ ở miền Trung, từ những người lính cầm trên tay thứ vũ khí thô sơ, từ những người chấp nhận đối mặt với cái chết để ngăn bước quân thù, một sức mạnh lớn dần được hình thành.

Ngô Mây đã gửi lại tuổi xuân ở suối Vối.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, con đường năm xưa đã đổi thay, quê hương Bình Định ngày nay đã khoác lên mình diện mạo mới. Nhưng câu chuyện về người chiến sĩ cảm tử vẫn còn đó.

Đó là câu chuyện về một người thanh niên chỉ sống 23 năm nhưng đã lựa chọn dành những năm tháng đẹp nhất của mình cho đất nước.

Và khi Tổ quốc cần, ông đã không chọn đứng phía sau.

Ông đã bước lên phía trước – nơi có quân thù, nơi có hiểm nguy và cũng là nơi ông gửi lại tuổi trẻ của mình cho Tổ quốc.