Ngô Quyền (898–944)
Ngô Quyền (898–944) là một trong những vị anh hùng dân tộc tiêu biểu của Việt Nam, nổi bật với chiến thắng lịch sử trên sông Bạch Đằng năm 938, chấm dứt hơn 1.000 năm Bắc thuộc và mở ra kỷ nguyên độc lập lâu dài.
Thân thế và sự nghiệp
Quê quán: Đường Lâm, Ba Vì (Hà Nội ngày nay). Ông là con trai của hào trưởng Ngô Mân.
Gia đình: Ông là bộ tướng tài năng và là con rể của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ.
Tính cách: Sử sách mô tả ông là người khôi ngô, mưu lược, văn võ song toàn.
Các sự kiện lịch sử quan trọng
Năm 937: Kiều Công Tiễn phản nghịch, giết hại Dương Đình Nghệ để đoạt chức Tiết độ sứ. Ngô Quyền từ Ái Châu (Thanh Hóa) đem quân ra Bắc để trừng trị kẻ phản bội.
Năm 938 (Trận Bạch Đằng): Quân Nam Hán cử Lưu Hoằng Tháo đưa quân sang xâm lược. Ngô Quyền cho cắm cọc nhọn bọc sắt dưới lòng sông Bạch Đằng, lợi dụng thủy triều lên xuống để đánh tan thủy quân Nam Hán, giết chết Lưu Hoằng Tháo.
Năm 939: Ông bỏ chức Tiết độ sứ, xưng Vương (Tiền Ngô Vương), chọn Cổ Loa làm kinh đô, đặt nền móng vững chắc cho nền độc lập tự chủ
