NGÔ QUYỀN – DÒNG SÔNG MỞ RA MỘT KỶ NGUYÊN ĐỘC LẬP

Năm 938, đất nước đứng trước một thử thách lớn. Sau nhiều thế kỷ nằm dưới sự chi phối của các triều đại phong kiến phương Bắc, nền tự chủ của người Việt vẫn phải đối mặt với nguy cơ bị xâm phạm. Từ phương Bắc, quân Nam Hán chuẩn bị tiến vào nước ta. Người đứng trước trọng trách ấy là Ngô Quyền, một hào trưởng có thế lực ở Đường Lâm.

Ngô Quyền sinh khoảng 897, quê ở Đường Lâm, nay thuộc thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Ông từng theo Dương Đình Nghệ, một trong những người có vai trò quan trọng trong việc khôi phục quyền tự chủ của người Việt đầu thế kỷ X. Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại. Ngô Quyền đem quân từ Ái Châu ra Bắc để đánh Kiều Công Tiễn. Trong lúc đó, Kiều Công Tiễn cầu cứu Nam Hán, tạo cớ để quân Nam Hán đưa quân xâm lược nước ta.

Ngô Quyền hiểu rằng nếu để quân Nam Hán tiến sâu vào nội địa, tình thế sẽ vô cùng khó khăn. Ông quyết định chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến.

Đây là một lựa chọn thể hiện sự am hiểu địa hình và quy luật tự nhiên. Bạch Đằng là cửa ngõ quan trọng từ biển vào vùng đồng bằng Bắc Bộ, có địa hình sông nước phức tạp và chịu ảnh hưởng rõ rệt của thủy triều. Ngô Quyền cho xây dựng một trận địa cọc ngầm trên sông, đồng thời bố trí lực lượng mai phục.

Khi quân Nam Hán do Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào Bạch Đằng, quân ta dùng lực lượng thuyền nhẹ tiến ra khiêu chiến rồi giả thua, nhử đối phương tiến sâu vào trận địa. Lúc thủy triều lên, bãi cọc được che khuất dưới mặt nước. Quân Nam Hán không nhận biết được hiểm họa phía trước nên tiếp tục tiến quân.

Đến khi thủy triều rút, những cọc gỗ nhô lên giữa dòng nước. Đội hình thuyền chiến của quân Nam Hán bị cản trở, mất khả năng cơ động. Đúng thời điểm ấy, lực lượng mai phục của Ngô Quyền từ nhiều hướng tiến ra. Trận đánh diễn ra quyết liệt và kết thúc bằng thất bại nặng nề của quân Nam Hán; Hoằng Tháo tử trận.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 trở thành một bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc. Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, chiến thắng này đã góp phần chấm dứt thời kỳ hơn một nghìn năm Bắc thuộc và mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của đất nước.

Sau chiến thắng, năm 939, Ngô Quyền xưng vương, lập nhà Ngô và chọn Cổ Loa làm kinh đô. Việc lựa chọn Cổ Loa – kinh đô của nước Âu Lạc xưa – cũng thể hiện ý thức nối tiếp truyền thống dựng nước của cha ông.

Dấu chân lịch sử còn lại

Ngày nay, khi nhắc đến Ngô Quyền, người ta không chỉ nhớ đến một vị tướng đã đánh thắng quân Nam Hán. Người ta còn nhớ đến sông Bạch Đằng – nơi trí tuệ của con người kết hợp với sức mạnh của thiên nhiên để làm nên một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử dân tộc.

Những dấu tích của trận địa Bạch Đằng được phát hiện qua nhiều cuộc nghiên cứu khảo cổ và lịch sử. Những cọc gỗ được tìm thấy trở thành những chứng tích vật chất quý giá giúp thế hệ hôm nay hiểu thêm về trận chiến năm xưa.

Ngô Quyền qua đời năm 944, nhưng dấu mốc ông tạo ra năm 938 đã vượt xa thời đại của mình. Từ chiến thắng trên dòng sông ấy, lịch sử Việt Nam bước sang một giai đoạn mới – giai đoạn xây dựng các nhà nước phong kiến độc lập và tự chủ.

🌱 Thông điệp gửi tuổi trẻ hôm nay

Câu chuyện Ngô Quyền cho thấy lòng yêu nước cần đi cùng trí tuệ và bản lĩnh.

Trong cuộc sống hôm nay, thế hệ trẻ không đứng trước những cuộc chiến như cha ông. Nhưng mỗi người vẫn có những thử thách riêng. Biết học hỏi, biết quan sát, biết tận dụng điều kiện mình có, đoàn kết với mọi người và kiên trì theo đuổi mục tiêu đúng đắn – đó cũng là cách tiếp nối tinh thần của những thế hệ đã góp phần làm nên lịch sử.

Một dòng sông có thể chỉ là dòng sông. Nhưng khi gắn với trí tuệ, ý chí và khát vọng độc lập của một dân tộc, nó có thể trở thành một dấu mốc không thể phai mờ trong lịch sử.