Ngô Quyền – Ngô Vương và chiến thắng Bạch Đằng
Ngô Quyền (808–944), tước hiệu Ngô Vương, là một trong những anh hùng kiệt xuất của lịch sử Việt Nam. Ông có công lớn trong việc đánh bại quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc và mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho dân tộc. Bằng tài năng quân sự, sự quyết đoán và khả năng tận dụng địa hình, Ngô Quyền đã lập nên một chiến thắng vang dội, trở thành dấu mốc quan trọng trong lịch sử dân tộc.
Vào thế kỷ X, đất nước ta trải qua thời kỳ nhiều biến động. Các thế lực phong kiến tranh giành quyền lực, khiến cuộc sống của nhân dân gặp nhiều khó khăn. Trong hoàn cảnh ấy, Ngô Quyền nổi lên là một vị tướng tài giỏi, có tài thao lược và tinh thần yêu nước.
Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại để đoạt quyền. Ngô Quyền đem quân tiến ra Bắc nhằm trừng trị Kiều Công Tiễn. Lo sợ trước sức mạnh của Ngô Quyền, Kiều Công Tiễn cầu cứu quân Nam Hán. Vua Nam Hán nhân cơ hội đó đưa quân sang xâm lược nước ta.
Biết tin quân Nam Hán chuẩn bị tiến vào, Ngô Quyền nhanh chóng chuẩn bị kế hoạch chống giặc. Ông nhận thấy sông Bạch Đằng có địa thế hiểm yếu, thủy triều lên xuống theo ngày. Ngô Quyền quyết định cho quân đóng những cọc gỗ lớn, đầu bịt sắt, cắm xuống lòng sông và giấu dưới mặt nước khi thủy triều dâng.
Năm 938, quân Nam Hán tiến vào sông Bạch Đằng. Ngô Quyền cho một đội thuyền nhỏ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua, dụ quân địch tiến sâu vào trận địa. Khi thủy triều bắt đầu rút, những cọc gỗ nhô lên, thuyền chiến của quân Nam Hán mắc kẹt và bị phá hủy. Quân ta từ nhiều phía đồng loạt tấn công khiến quân địch đại bại. Hoằng Tháo, tướng chỉ huy quân Nam Hán, bị giết tại trận.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã đập tan ý đồ xâm lược của quân Nam Hán. Sau chiến thắng, Ngô Quyền lên ngôi, xưng Ngô Vương, xây dựng chính quyền độc lập. Công lao của ông được lịch sử ghi nhận như người đặt nền móng vững chắc cho thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài của dân tộc Việt Nam.
