NGÔ QUYỀN - Người dựng chiến thắng Bạch Đằng, mở ra kỷ nguyên độc lập

NGÔ QUYỀN

Người dựng chiến thắng Bạch Đằng, mở ra kỷ nguyên độc lập

Lịch sử dân tộc Việt Nam có những thời khắc chỉ diễn ra trong một ngày, nhưng sức vang của nó kéo dài hàng nghìn năm.

Năm 938, trên dòng sông Bạch Đằng, một trận quyết chiến đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc. Từ chiến thắng ấy, một trang sử mới được mở ra – trang sử của một quốc gia tự chủ sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.

Người làm nên dấu son lịch sử ấy là Ngô Quyền – vị anh hùng dân tộc, nhà quân sự kiệt xuất và vị vua đầu tiên của nhà Ngô.

Người con đất Đường Lâm

Ngô Quyền sinh khoảng năm 897, quê ở Đường Lâm, vùng đất nổi tiếng với truyền thống hào kiệt. Ông xuất thân trong một gia đình có thế lực và truyền thống hào trưởng tại địa phương.

Từ thuở nhỏ, Ngô Quyền đã nổi tiếng là người thông minh, có chí lớn, giỏi võ nghệ và có tài thao lược.

Nhưng điều làm nên một Ngô Quyền trong lịch sử không chỉ là tài năng.

Đó còn là khát vọng giành lại quyền tự chủ cho đất nước.

Đất nước lúc ấy đã trải qua nhiều thế kỷ nằm dưới ách đô hộ phương Bắc. Những cuộc nổi dậy của người Việt liên tục diễn ra, nhưng nền độc lập vẫn chưa được giữ vững lâu dài.

Trong hoàn cảnh ấy, những người có tài năng quân sự và có ý chí lớn như Ngô Quyền trở thành niềm hy vọng của dân tộc.

Trưởng thành giữa những biến động của đất nước

Ngô Quyền bước vào con đường chính trị và quân sự trong thời kỳ tình hình đất nước có nhiều biến động.

Ông từng theo Dương Đình Nghệ, một hào trưởng có thế lực ở vùng Ái Châu, tham gia chống lại chính quyền Nam Hán và góp phần giành lại quyền tự chủ cho người Việt.

Sau khi Dương Đình Nghệ giành lại quyền kiểm soát đất nước, Ngô Quyền được trọng dụng và trở thành một vị tướng tài.

Ông kết hôn với Dương Thị Ngọc, con gái Dương Đình Nghệ.

Những năm tháng ấy đã giúp Ngô Quyền tích lũy kinh nghiệm về chính trị, quân sự và nghệ thuật tổ chức lực lượng.

Nhưng lịch sử một lần nữa đẩy ông vào thử thách lớn.

Năm 937, Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại.

Kiều Công Tiễn sau đó cầu cứu Nam Hán.

Một lần nữa, nguy cơ ngoại xâm lại xuất hiện.

Ngô Quyền đứng trước một lựa chọn có ý nghĩa quyết định:

Hoặc đất nước tiếp tục rơi vào vòng lệ thuộc, hoặc phải đứng lên bảo vệ nền tự chủ vừa giành được.

Và ông đã chọn con đường thứ hai.

Quyết tâm bảo vệ non sông

Ngô Quyền đem quân từ Ái Châu ra Bắc.

Trước hết, ông đánh bại Kiều Công Tiễn, trừ mối họa trong nước.

Nhưng ông hiểu rằng thử thách thực sự vẫn còn ở phía trước.

Quân Nam Hán đang chuẩn bị tiến vào nước ta.

Đó không chỉ là một cuộc giao tranh giữa hai đội quân.

Đó là cuộc đối đầu giữa khát vọng độc lập của người Việt và âm mưu tái lập ách thống trị từ phương Bắc.

Ngô Quyền đã chủ động lựa chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến.

Và đây chính là nơi tài năng quân sự của ông được thể hiện ở mức xuất sắc.

Bạch Đằng – trận quyết chiến đi vào lịch sử

Sông Bạch Đằng có địa hình đặc biệt với thủy triều lên xuống mạnh.

Ngô Quyền đã nhận ra lợi thế ấy.

Ông cho quân đóng cọc gỗ đầu bịt sắt nhọn xuống lòng sông, bố trí trận địa mai phục và chờ thời cơ.

Đó là một kế hoạch đòi hỏi sự tính toán chính xác về địa hình, thủy triều, thời gian và tâm lý đối phương.

Khi quân Nam Hán tiến vào, quân của Ngô Quyền chủ động giao chiến rồi giả vờ rút lui, dụ đối phương tiến sâu vào trận địa.

Quân Nam Hán tưởng rằng quân Việt đang thất thế nên tiếp tục truy kích.

Nhưng khi thủy triều bắt đầu rút, những cọc gỗ nhô lên khỏi mặt nước.

Đội quân xâm lược rơi vào thế trận đã được chuẩn bị từ trước.

Quân Ngô Quyền từ nhiều hướng đồng loạt phản công.

Trận chiến diễn ra quyết liệt.

Quân Nam Hán đại bại.

Hoằng Tháo – tướng chỉ huy quân Nam Hán – tử trận.

Cuộc xâm lược bị đánh tan.

Bạch Đằng năm 938 trở thành một trong những chiến thắng có ý nghĩa lớn nhất trong lịch sử Việt Nam.

Chiến thắng của một dân tộc

Điều vĩ đại của chiến thắng Bạch Đằng không chỉ nằm ở việc đánh bại một đội quân xâm lược mạnh.

Ý nghĩa lớn hơn là:

Từ đây, người Việt có điều kiện xây dựng một quốc gia độc lập, tự chủ lâu dài.

Chiến thắng ấy chấm dứt về cơ bản thời kỳ Bắc thuộc kéo dài hơn một thiên niên kỷ, mở ra một thời đại mới trong lịch sử dân tộc.

Ngô Quyền không chỉ đánh thắng quân Nam Hán.

Ông còn chứng minh một chân lý:

Một dân tộc dù nhỏ bé vẫn có thể đánh bại kẻ thù mạnh hơn nếu có ý chí độc lập, biết dựa vào địa hình, biết phát huy sức mạnh toàn dân và có một người lãnh đạo tài ba.

Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền lên ngôi vua vào năm 939, đóng đô ở Cổ Loa.

Ông bắt đầu xây dựng chính quyền độc lập và củng cố nền tự chủ của đất nước.

Từ một vị tướng trên chiến trường, Ngô Quyền trở thành người đặt nền móng cho một nhà nước quân chủ độc lập sau thời kỳ dài đất nước bị phương Bắc đô hộ.

Dáng đứng của người mở đầu thời đại

Ngô Quyền mất năm 944, hưởng khoảng 47 tuổi.

Cuộc đời ông không dài.

Nhưng những gì ông để lại thì trường tồn.

Nếu chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một bản anh hùng ca, thì Ngô Quyền chính là người viết nên những dòng đầu tiên bằng tài năng, ý chí và lòng yêu nước.

Hơn một nghìn năm đã trôi qua kể từ ngày ấy.

Sông Bạch Đằng vẫn chảy ra biển.

Những cọc gỗ năm xưa đã trở thành dấu tích khảo cổ và biểu tượng của nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Nhưng giá trị lớn nhất của chiến thắng ấy vẫn còn nguyên vẹn:

Đó là khát vọng độc lập không bao giờ khuất phục của dân tộc Việt Nam.

Ngô Quyền vì thế không chỉ là một vị vua.

Ông là người anh hùng đã mở đầu một thời đại độc lập tự chủ.

Từ Bạch Đằng năm 938, những trang sử mới của dân tộc lần lượt được viết tiếp bởi Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn, Lý Thái Tổ, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung và biết bao thế hệ anh hùng khác.

Nhưng trong dòng chảy ấy, chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền mãi mãi là một cột mốc đặc biệt.

Một trận đánh – mở ra một thời đại.

Một dòng sông – ghi dấu một chiến thắng.

Một vị tướng – trở thành vị vua đầu tiên của nhà Ngô.

Và trên hết:

Một con người đã biến khát vọng độc lập của dân tộc thành hiện thực.

Ngô Quyền đã đi vào lịch sử không chỉ bằng thanh kiếm của một vị tướng, mà bằng trí tuệ của một nhà quân sự, bản lĩnh của một nhà lãnh đạo và trái tim của một người con đất Việt.

Tên tuổi ông vẫn còn vang vọng bên dòng Bạch Đằng – nơi hơn một nghìn năm trước, dân tộc ta đã khẳng định với lịch sử rằng:

Đất nước này là của người Việt.
Non sông này thuộc về người Việt.
Và ý chí độc lập của dân tộc Việt Nam không bao giờ bị khuất phục.