Ngô Quyền – người mở đầu kỷ nguyên độc lập

Vào đầu thế kỷ X, đất nước ta trải qua một thời kỳ đầy biến động. Sau hơn một nghìn năm chịu sự thống trị của các triều đại phong kiến phương Bắc, khát vọng giành lại quyền tự chủ của dân tộc ngày càng mạnh mẽ. Trong hoàn cảnh ấy, một vị tướng tài ba đã xuất hiện và làm nên một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử Việt Nam. Người đó là Ngô Quyền.

Ngô Quyền (897–944) quê ở Đường Lâm, nay thuộc Hà Nội. Ông nổi tiếng là người cương nghị, dũng cảm và có tài năng quân sự. Khi trưởng thành, Ngô Quyền theo Dương Đình Nghệ và tham gia lực lượng chống quân Nam Hán. Năm 931, ông góp phần cùng Dương Đình Nghệ đánh đuổi quân Nam Hán, giành lại thành Đại La. Sau đó, Dương Đình Nghệ giao cho Ngô Quyền cai quản Ái Châu.

Năm 937, một biến cố lớn xảy ra. Kiều Công Tiễn sát hại Dương Đình Nghệ để đoạt chức Tiết độ sứ. Trước tình hình đó, Ngô Quyền quyết định đem quân ra Bắc để trừng trị Kiều Công Tiễn. Lo sợ trước sức mạnh của Ngô Quyền, Kiều Công Tiễn cầu cứu vua Nam Hán, tạo cơ hội để quân Nam Hán đưa quân sang xâm lược nước ta.

Năm 938, Ngô Quyền nhanh chóng tiến quân ra Bắc. Ông tiêu diệt Kiều Công Tiễn trước khi quân Nam Hán kịp phối hợp với lực lượng nội ứng, qua đó ổn định tình hình trong nước. Sau đó, ông tập trung lực lượng và chuẩn bị đối phó với quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy.

Nhận thấy quân Nam Hán có thế mạnh về thủy quân và chiến thuyền, Ngô Quyền đã lựa chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến. Ông cho quân đóng những cọc gỗ lớn, đầu bịt sắt nhọn xuống lòng sông, lợi dụng sự lên xuống của thủy triều để tạo thành một trận địa bí mật. Quân ta cũng được bố trí mai phục ở hai bên bờ và phía trong bãi cọc. Đây là một kế hoạch quân sự chủ động, sáng tạo và phù hợp với địa hình sông nước.

Khi đoàn thuyền Nam Hán tiến vào sông Bạch Đằng, quân Ngô Quyền dùng thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả vờ rút lui, dụ quân địch tiến sâu vào trận địa. Lúc ấy, thủy triều đang lên nên bãi cọc bị che khuất, khiến quân Nam Hán không nhận ra nguy hiểm phía trước. Quân địch tiếp tục đuổi theo và tiến vào đúng khu vực Ngô Quyền đã chuẩn bị.

Khi thủy triều bắt đầu rút, những cọc nhọn dưới lòng sông dần lộ ra. Nhiều chiến thuyền Nam Hán mắc vào bãi cọc và bị phá hỏng, trong khi quân Đại Việt từ các vị trí mai phục đồng loạt tiến công. Quân Nam Hán rơi vào thế bị động và thất bại. Lưu Hoằng Tháo tử trận, quân Nam Hán bị đánh tan.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một trong những chiến thắng quan trọng nhất của lịch sử dân tộc. Thắng lợi ấy không chỉ đập tan cuộc xâm lược của quân Nam Hán mà còn thể hiện tài năng quân sự và khả năng chỉ huy xuất sắc của Ngô Quyền. Quan trọng hơn, chiến thắng đã chấm dứt thời kỳ hơn một nghìn năm Bắc thuộc và mở ra một thời kỳ độc lập, tự chủ mới của dân tộc.

Sau chiến thắng, năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua và đóng đô ở Cổ Loa. Ông trở thành vị vua đầu tiên của nhà Ngô, đặt nền móng cho việc xây dựng một chính quyền độc lập của người Việt sau thời gian dài bị các triều đại phương Bắc thống trị.

Ngô Quyền trị vì không lâu. Ông qua đời năm 944, nhưng những đóng góp của ông đối với lịch sử dân tộc có ý nghĩa vô cùng lớn. Từ một vị tướng tài ba, Ngô Quyền đã trở thành người mở đầu kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài của đất nước.

Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nhưng chiến thắng Bạch Đằng năm 938 vẫn là biểu tượng của trí tuệ, lòng yêu nước và ý chí độc lập của dân tộc Việt Nam. Câu chuyện về Ngô Quyền cho thấy rằng bằng sự chủ động, tài năng và khả năng tận dụng điều kiện tự nhiên, một đội quân có thể tạo nên chiến thắng trước một lực lượng xâm lược mạnh hơn. Tên tuổi Ngô Quyền vì thế mãi được ghi nhớ như một trong những anh hùng tiêu biểu nhất của lịch sử Việt Nam.