Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng năm 938

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, có những người anh hùng đã làm nên những chiến công bất diệt, thay đổi vận mệnh của đất nước. Một trong những vị anh hùng tiêu biểu nhất chính là Ngô Quyền – vị vua đầu tiên của nhà Ngô và là người đã mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài cho dân tộc sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.

Ngô Quyền sinh năm 897 tại làng Đường Lâm, nay thuộc thị xã Sơn Tây, thành phố Hà Nội. Cha ông là Ngô Mân, một hào trưởng có uy tín, từng giữ chức Châu mục Đường Lâm. Từ nhỏ, Ngô Quyền đã lớn lên trong truyền thống yêu nước, ý chí quật cường và lòng tự hào dân tộc của quê hương.

Ngô Quyền không chỉ có sức khỏe phi thường mà còn nổi tiếng thông minh, mưu lược và có tài cầm quân. Khi trưởng thành, ông trở thành một tướng lĩnh xuất sắc dưới quyền Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ – người có công đánh đuổi quân Nam Hán ra khỏi nước ta vào năm 931.

Năm 937, đất nước rơi vào biến cố lớn. Dương Đình Nghệ bị thuộc tướng Kiều Công Tiễn sát hại để cướp quyền. Lo sợ bị trừng phạt, Kiều Công Tiễn bí mật cầu cứu nhà Nam Hán đưa quân sang xâm lược nước ta.

Nhận được tin dữ, Ngô Quyền vô cùng căm phẫn. Ông nhanh chóng tập hợp lực lượng từ châu Ái, kéo quân ra Bắc để tiêu diệt kẻ phản bội và bảo vệ nền tự chủ của dân tộc. Chỉ trong thời gian ngắn, quân của Ngô Quyền đã tiến đến thành Đại La, trừng trị Kiều Công Tiễn, đập tan âm mưu nội ứng của giặc.

Tuy nhiên, nguy cơ xâm lược vẫn còn rất lớn. Vua Nam Hán nhân cơ hội đó đã sai con trai là Lưu Hoằng Tháo chỉ huy một đạo thủy quân hùng mạnh tiến vào nước ta bằng đường biển. Bản thân vua Nam Hán cũng dẫn quân đóng gần biên giới để sẵn sàng tiếp viện.

Trước tình thế hiểm nghèo ấy, Ngô Quyền đã thể hiện tài thao lược kiệt xuất của mình. Sau khi nghiên cứu kỹ địa hình vùng cửa sông Bạch Đằng, ông quyết định xây dựng một kế hoạch tác chiến độc đáo chưa từng có.

Ông cho quân và nhân dân đẵn những thân gỗ lớn, vót nhọn đầu rồi bịt sắt, đóng thành những hàng cọc ngầm dưới lòng sông Bạch Đằng. Các đạo quân thủy và bộ được bố trí mai phục kín đáo hai bên bờ và trong các nhánh sông. Một đội thuyền nhẹ được giao nhiệm vụ nhử địch vào trận địa.

Cuối năm 938, đoàn chiến thuyền hùng hậu của quân Nam Hán do Lưu Hoằng Tháo chỉ huy tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Đúng như dự tính của Ngô Quyền, quân ta dùng thuyền nhỏ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy. Hoằng Tháo tưởng quân ta yếu thế nên thúc quân đuổi theo.

Khi thủy triều đang dâng cao, những hàng cọc nhọn chìm dưới mặt nước khiến quân địch không hề phát hiện. Đoàn chiến thuyền Nam Hán hăm hở tiến sâu vào trận địa mai phục.

Đến lúc nước triều bắt đầu rút xuống, những hàng cọc sắc nhọn dần lộ ra. Ngô Quyền lập tức hạ lệnh tổng tiến công. Từ khắp các ngả sông và hai bên bờ, quân ta đồng loạt xông ra đánh giặc.

Những chiến thuyền lớn của quân Nam Hán va phải cọc ngầm, bị đâm thủng và mắc kẹt giữa dòng. Đội hình địch rối loạn hoàn toàn. Quân ta từ bốn phía đánh tới như vũ bão. Tiếng hò reo vang dậy khắp sông Bạch Đằng.

Lưu Hoằng Tháo bị giết ngay trong trận chiến. Hầu hết quân Nam Hán bị tiêu diệt hoặc bị bắt sống. Đạo quân xâm lược hùng mạnh hoàn toàn tan rã chỉ trong một ngày. Nghe tin con trai tử trận, vua Nam Hán vô cùng hoảng sợ, phải vội vã thu nhặt tàn quân rồi rút về nước.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một trong những chiến công vĩ đại nhất của dân tộc Việt Nam. Chiến thắng ấy đã chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, đập tan âm mưu xâm lược của phong kiến phương Bắc và mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài cho dân tộc.

Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, lấy hiệu là Ngô Vương. Ông chọn Cổ Loa – kinh đô xưa của nước Âu Lạc – làm kinh đô của đất nước, thể hiện ý chí kế tục truyền thống dựng nước của các vua Hùng và vua An Dương Vương.

Dù chỉ trị vì trong vài năm ngắn ngủi, nhưng công lao của Ngô Quyền vô cùng to lớn. Ông được các sử gia đời sau ca ngợi là người có công khôi phục nền độc lập dân tộc, đặt nền móng cho quốc gia phong kiến độc lập đầu tiên của người Việt.

Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nhưng tên tuổi của Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng vẫn mãi sáng ngời trong lịch sử dân tộc. Ông là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí quật cường và trí tuệ quân sự Việt Nam. Chiến công của Ngô Quyền không chỉ bảo vệ non sông mà còn mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên độc lập, tự chủ và phát triển của dân tộc Việt Nam.