Ngô Quyền và đại thắng Bạch Đằng (Năm 938)
Phạm Ngọc Hà
Năm 938, lịch sử dân tộc Việt Nam ghi dấu một mốc son chói lọi trên dòng sông Bạch Đằng. Trận đại thắng nghìn năm có một này không chỉ đập tan tham vọng xâm lược của nhà Nam Hán mà còn kết thúc hoàn toàn ách đô hộ của các triều đại phương Bắc, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự chủ lâu dài cho dân tộc.
Bối cảnh lịch sử diễn ra vô cùng khẩn trương khi Kiều Công Hãn phản bội, sát hại Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ rồi cầu cứu nhà Nam Hán. Nhân cơ hội đó, vua Nam Hán sai con trai là Lưu Hoằng Tháo chỉ huy một đạo đại quân thủy tiến sang xâm lược nước ta. Nhận định rõ nguy cơ, Ngô Quyền — vị tướng tài ba xứ Ái Châu — đã nhanh chóng đem quân ra Bắc tiêu diệt tên phản bội Kiều Công Hãn, trừ xông nội ứng, đồng thời khẩn trương chuẩn bị trận địa đón đánh quân xâm lược ngay tại vùng cửa sông Bạch Đằng.
Thấy rõ địa thế hiểm yếu và quy luật thủy triều lên xuống mạnh mẽ của sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã sáng tạo ra một chiến thuật quân sự vô cùng độc đáo. Ông cho đẽo nhọn hàng ngàn cọc gỗ lớn, bịt sắt đầu cọc rồi cắm ngầm dưới lòng sông tại những khu vực yếu hại. Khi thủy triều dâng cao che lấp hoàn toàn bãi cọc, Ngô Quyền cử các thuyền nhẹ ra khiêu chiến, giả vờ thua chạy để dụ địch.
Chủ quan và hăng máu dốc toàn lực đuổi theo, Hoàng Tháo đã thúc các chiến thuyền lớn, nặng nề vượt qua vùng cắm cọc mà không hề hay biết trận địa phục kích đang chờ sẵn. Khi nước triều rút nhanh, bãi cọc nhọn bắt đầu nhô lên, Ngô Quyền lập tức phát lệnh cho toàn bộ quân ta dốc sức phản công dữ dội từ hai bên bờ. Đội hình thuyền chiến Nam Hán tháo chạy trong hoảng loạn, đâm phải bãi cọc ngầm bị va đập, vỡ tan và lật úp hàng loạt. Tướng giặc Lưu Hoằng Tháo tử trận tại chỗ, quá nửa quân Nam Hán bị tiêu diệt hoặc chết đuối, chiến thuyền tan tành. Vua Nam Hán đang đóng quân ở biên giới nghe tin con tử trận cùng đại quân tan tát đã vội vã khóc lóc, thu góp chút tàn quân rút về nước.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là một kiệt tác về nghệ thuật quân sự "lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh" của dân tộc Việt Nam. Trận đánh có ý nghĩa bước ngoặt lịch sử vĩ đại: Chấm dứt vĩnh viễn hơn 1.000 năm Bắc thuộc tối đen, đặt nền móng vững chắc cho nền độc lập dân tộc và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ kiệt xuất của Tổ quốc trước mọi thế lực xâm lược.



