NGÔ QUYỀN VÀ TRẬN BẠCH ĐẰNG - DẤU ẤN CHẤM DỨT BẮC THUỘC

Vào cuối năm 938, Kiều Công Tiễn sát hại Dương Đình Nghệ, cha vợ của Ngô Quyền, và xin viện binh từ triều đình Nam Hán. Chớp thời cơ, quân Nam Hán do Hoằng Tháo dẫn đầu kéo quân sang xâm lược. Trước tình thế cấp bách, Ngô Quyền đã triệu tập các tướng lĩnh và bàn kế sách đánh giặc. Ông nhận định: “Quân Nam Hán tuy mạnh, nhưng đường xa mệt mỏi, ta có thể dùng mẹo để đánh.”
Ngô Quyền chọn hạ lưu sông Bạch Đằng làm bãi chiến trường. Đây là vùng có địa hình hiểm trở, nước triều lên xuống mạnh. Ông cho người đóng hàng vạn cọc gỗ vạt nhọn, đầu bịt sắt xuống lòng sông tại các cửa biển hiểm yếu. Kế hoạch là nhử thuyền địch vào bãi cọc khi nước triều dâng, rồi phản công khi nước rút.
Sáng sớm ngày 21/11 năm 938, khi nước triều dâng cao, chiến thuyền Nam Hán hùng hổ tiến vào sông Bạch Đằng. Ngô Quyền sai các tướng dẫn một số thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy. Hoằng Tháo trúng kế, cho quân đuổi theo sâu vào trận địa cọc. Khi nước triều bắt đầu rút mạnh, Ngô Quyền ra lệnh lệnh phản công tổng lực. Quân ta từ các ngả xông ra, tấn công dội. Thuyền giặc bị mắc cạn, va vào nhau, tan vỡ. Hoằng Tháo tử trận, quân Nam Hán tháo chạy tán loạn.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa vô cùng to lớn. Nó không chỉ là một chiến công quân sự vang dội mà còn là bước ngoạt lịch sử quan trọng, khẳng định sức mạnh và ý chí độc lập của dân tộc Việt Nam sau nhiều thế kỷ bị đô hộ. Bài học về sự mưu trí, đoàn kết và tận dụng địa hình vẫn còn nguyên giá trị.

Nguồn tham khảo:
- Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1993.

- Phan Huy Lê, "Trận Bạch Đằng năm 938", Tạp chí Lịch sử Quân sự, số 12, 1988.