Ngô Quyền: Vị Tổ Trung Hưng Mở Đầu Kỷ Nguyên Độc Lập

Ngô Quyền: Vị Tổ Trung Hưng Mở Đầu Kỷ Nguyên Độc Lập

Ngô Quyền (898 – 944), còn gọi là Tiền Ngô Vương, là vị anh hùng dân tộc kiệt xuất đã lãnh đạo quân dân ta đánh tan quân Nam Hán trong trận sông Bạch Đằng năm 938. Ông là người chấm dứt hơn 1.000 năm Bắc thuộc tăm tối, chính thức mở ra thời kỳ độc lập, tự chủ lâu dài và bền vững cho dân tộc Việt Nam.

Ông sinh ra tại Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội ngày nay), trong một dòng họ hào trưởng thế lực. Tương truyền khi mới sinh ra có ánh sáng lạ đầy nhà, dáng vẻ khôi ngô, lưng có 3 nốt nốt mốt, tướng mạo phi thường. Ông được Dương Đình Nghệ tin tưởng giao gả con gái và giao quản lý vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa). Năm 938, Kiều Công Hãn sát hại Dương Đình Nghệ rồi cầu viện nhà Nam Hán. Ngô Quyền tiến quân ra Bắc tiến công trừng trị kẻ phản bội, đồng thời chuẩn bị kế hoạch chống quân xâm lược. Ông nảy ra sáng kiến độc đáo: cho đóng cọc gỗ đẽo nhọn đầu bọc sắt xuống lòng sông Bạch Đằng, tận dụng thủy triều lên xuống để dụ chiến thuyền giặc vào trận địa cọc ngầm. Trận chiến diễn ra nhanh gọn, toàn bộ thủy quân Nam Hán bị đè bẹp, Lưu Hoằng Tháo tử trận, đập tan hoàn toàn ý đồ xâm lược của phương Bắc.

Năm 939, Ngô Quyền chính thức lên ngôi Vương, bỏ chức Tiết độ sứ của phong kiến phương Bắc, định đô tại Cổ Loa. Ông thiết lập bộ máy chính quyền mới, quy định triều nghi, phục sắc, đặt nền móng vững chắc cho thể chế quốc gia độc lập.

Nhà sử học Lê Văn Hưu từng đánh giá Ngô Quyền là người "mở đường xưng vương" cho nước Việt. Chiến công lừng lẫy và di sản của ông mãi mãi là mốc son chói lọi nhất trong lịch sử dựng nước và giữ nước, ghi danh ông là vị "Tổ trung hưng" vĩ đại của dân tộc.