Ngô Thị Lang
Bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Trong căn nhà tại phường Hội An Tây (thành phố Đà Nẵng), Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang lặng lẽ châm nén hương, rồi gọi tên con là liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ. Trên bàn thờ người con liệt sĩ không có di ảnh, không một kỷ vật để người mẹ già có thể ngắm nhìn hay ôm ấp mỗi khi nhớ thương. Mẹ chỉ có tấm Bằng Tổ quốc ghi công với liệt sĩ Thợ.
Năm nay Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang 105 tuổi, gương mặt in hằn vết thời gian, đôi mắt đã đục mờ nhưng mẹ vẫn minh mẫn. Mẹ Lang là thân nhân của 2 liệt sĩ và 1 thương binh. Chồng và con trai lần lượt hy sinh trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước.
2. Hơn nửa thế kỷ mẹ vẫn chờ con.
Chồng mẹ Lang, liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi cũng là người Hội An. Những năm giặc Pháp tàn phá quê hương, để tiện hoạt động cách mạng, cả gia đình di tản vào xã Bình Dương (huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cũ, nay là xã Thăng An, thành phố Đà Nẵng) sinh sống.
Năm 1950, liệt sĩ Nhi hy sinh, mẹ Lang một mình gồng gánh nuôi con và tiếp tục hoạt động cách mạng. Những năm tháng ấy, điều giúp mẹ đứng vững chính là niềm tin vào ngày đất nước hòa bình và các con được sống trong độc lập, tự do.
Mẹ Lang có 3 người con, 1 gái, 2 trai. Con gái đầu được ra Hà Nội học tập, con trai út đi làm ăn xa. Chỉ còn con trai thứ là liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ ở nhà, vừa học vừa phụ mẹ đồng áng.
3. Người mẹ tìm con giữa hàng ngàn nấm mộ
Khoảng năm 1964, khi đang học đệ tam (cấp 3), chàng thanh niên Huỳnh Quang Thợ đã giấu gia đình viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Biết mẹ đã mất chồng vì chiến tranh, anh không dám nói lời từ biệt. Đến khi đơn vị báo tin, mẹ Lang mới hay con trai đã lặng lẽ lên đường tòng quân. Người mẹ khi ấy vừa tự hào vừa quặn thắt một nỗi lo.
Chiến tranh đã qua, đất nước hoàn toàn thống nhất nhưng hơn 60 năm qua, nước mắt của Mẹ Việt Nam anh hùng Ngô Thị Lang vẫn chưa ngừng rơi. Mẹ không ngừng suy nghĩ về cậu con trai vẫn chưa trở về.
4. Trái tim người mẹ 105 tuổi và ước nguyện giản đơn trước lúc hoàng hôn
Chân dung liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi được giữ nguyên hình ảnh mặc chiếc áo sơ mi trắng đúng theo mong muốn của gia đình (Ảnh: Hoài Sơn).
Không biết con nằm ở phần đất nào, mẹ Lang đành lập một ngôi mộ gió (mộ không có thi hài bên trong) ở quê nhà để có nơi hương khói. Trên bàn thờ, không có ảnh, không có kỷ vật. Chỉ có nỗi nhớ của người mẹ già. Người mẹ ấy đã hiến dâng chồng và con cho tổ quốc, luôn nuôi hy vọng được đón con về, để có thể khẽ gọi một tiếng “con ơi” mà không còn phải gửi lời thương nhớ vào ngôi mộ gió.
Năm 2024, mẹ Lang được lấy mẫu ADN để chờ đối chiếu với dữ liệu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Gia đình càng thêm hy vọng khi hiện Nhà nước triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Từ đó, người mẹ trăm tuổi lại hy vọng về ngày tìm được hài cốt con trai.
