Ngô Thì Nhậm và kế sách "Tam Điệp biện sơn" (Năm 1788)
Bối cảnh lịch sử: Cuối năm 1788, Lê Chiêu Thống rước 29 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tràn sang xâm lược nước ta. Tại Thăng Long, lực lượng quân Tây Sơn do Đại tư mã Ngô Văn Sở chỉ huy chỉ có hơn 1 vạn quân, rơi vào tình thế vô cùng nguy cấp trước sức mạnh áp đảo của địch.
Chi tiết sự kiện: Trong cuộc họp bộ chỉ huy tối cao tại Thăng Long, các võ tướng Tây Sơn hừng hực khí thế muốn xua quân ra quyết chiến sinh tử với giặc. Tuy nhiên, danh sĩ Ngô Thì Nhậm – một nhà chiến lược có tầm nhìn chính trị sâu sắc – đã đứng ra can ngăn và hiến kế sách "Tam Điệp biện sơn": "Hiện nay quân địch đông như kiến, khí thế đang hăng. Nếu chúng ta đem quân chặn đánh ở biên giới hoặc giữ Thăng Long thì khác nào đem trứng chọi đá. Kế sách tốt nhất lúc này là chủ động bỏ trống kinh thành Thăng Long, thực hiện một cuộc rút lui chiến lược toàn diện về hội quân giữ phòng tuyến núi Tam Điệp (Ninh Bình) và bờ sông Biện Sơn (Thanh Hóa). Vừa bảo toàn nguyên vẹn lực lượng, vừa nhử Tôn Sĩ Nghị vào thành Thăng Long, khiến chúng chủ quan, kiêu ngạo, sa vào bẫy, rồi lập tức cử người phi ngựa thần tốc vào Phú Xuân báo cho Bắc Bình Vương ra định đoạt".
Kết cục & Ý nghĩa: Kế sách xuất sắc này được thực hiện hoàn hảo. Tôn Sĩ Nghị tiến vào Thăng Long dễ dàng mà không tốn một giọt máu, lập tức rơi vào tâm lý chủ quan khinh địch, bỏ bê phòng thủ để ăn tết chơi bời. Kế sách của Ngô Thì Nhậm tạo tiền đề cốt lõi giúp vua Quang Trung có được một bàn đạp hoàn hảo để thực hiện cuộc hành quân thần tốc đại phá quân Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu 1789.
