Ngô Thì Nhậm và thiên tài mưu lược thời Tây Sơn

Danh sĩ Ngô Thì Nhậm (1746 – 1803), hiệu Hi Doãn, là một nhà văn hóa, nhà chính trị, nhà mưu lược kiệt xuất thời Tây Sơn. Xuất thân từ dòng họ Ngô Thì lừng danh ở Sơn Nam (Hà Nội ngày nay), ông đỗ Tiến sĩ thời Lê - Trịnh nhưng sau đó đã quyết định theo về với phong trào Tây Sơn, trở thành vị cố vấn thân tín hàng đầu của Hoàng đế Quang Trung.

Đóng góp lịch sử lớn nhất của Ngô Thì Nhậm là chiến lược rút quân dũng cảm và táo bạo vào cuối năm 1788. Khi 29 vạn quân Thanh tràn sang xâm lược, trước sức mạnh ban đầu của địch, ông đã chủ động đề xuất cho quân ta rút khỏi Thăng Long về cố thủ tại Tam Điệp – Biện Sơn nhằm bảo toàn lực lượng, đồng thời tạo tiền đề chiến lược cho đại quân Quang Trung từ Phú Xuân ra giội đòn quyết định. Lời đúc kết nổi tiếng của ông: "Cho chúng ngủ trọ một đêm rồi ta lại đuổi đi" đã trở thành sự thật với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa rực rỡ. Bên cạnh quân sự, ông còn là một nhà ngoại giao xuất sắc, dùng ngòi bút đập tan dã tâm quay lại của nhà Thanh, giữ vững hòa bình cho đất nước.