Ngô Thì Nhậm - vị mưu sĩ tài ba, nhà ngoại giao xuất sắc của Vua Quang Trung

Ngô Thì Nhậm (1746 - 1803), nhà chính trị, quân sự, ngoại giao, nhà văn. Ông là con đầu của Ngô Thì Sĩ, quê ở làng Tó, huyện Thanh Oai, nay là xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gia đình họ Ngô tuy nghèo, nhưng ai cũng có chí học hành.

Năm 1775, Ngô Thì Nhậm đỗ Tiến sĩ, làm quan tại triều Lê - Trịnh giữ chức Hộ khoa cấp sự trung, trông coi các công việc chi tiêu thuế khóa.

Sau đó, ông trải qua các chức quan ở đạo Sơn Nam, đạo Thái Nguyên.

Bấy giờ phủ chúa có nhiều chuyện rối loạn. Trịnh Sâm phế bỏ con trưởng là Khải, lập con thứ là Cán còn nhỏ tuổi làm thế tử.

Trịnh Sâm chết, kiêu binh nổi lên phế Trịnh Cán, đưa Trịnh Khải lên thay. Triều đình lộn xộn, lòng dân ly tán. Ngô Thì Nhậm bỏ quan về ở ẩn, viết sách Xuân Thu quảng kiến.

Năm 1786, Tây Sơn ra Bắc Hà dẹp Trịnh, trao chính quyền cho vua Lê. Ngô Thì Nhậm được Lê Chiêu Thống mời ra giữ chức Hiệu thư, đồng thời làm việc ở Quốc sử quán.

Nhưng Lê Chiêu Thống hèn nhát, bị Nguyễn Hữu Chỉnh lôi kéo, chống đối Tây Sơn. Quân Tây Sơn lại ra Bắc lật đổ tập đoàn Lê Chiêu Thống, xây dựng chính quyền mới.

Ngô Thì Nhậm được Trần Văn Kỷ giới thiệu với Nguyễn Huệ. Ông rất được trọng dụng, được phong chức Tả thị lang Bộ Công, tước Tình Phái hầu, cùng Ngô Văn Sở ở lại Thăng Long ổn định tình hình Bắc Hà.

Từ đây, Ngô Thì Nhậm thực sự phát huy hết tài năng, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ đất nước.