Ngô Thị Thắt – Người nữ pháo thủ Ngư Thủy và ký ức một thời hoa lửa

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy là một biểu tượng đẹp về tinh thần phụ nữ Việt Nam: anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang. Trong đội hình những nữ pháo thủ năm ấy, bà Ngô Thị Thắt là một chứng nhân lịch sử, người đã gửi lại tuổi thanh xuân của mình nơi trận địa cát trắng để bảo vệ vùng biển quê hương Quảng Bình.

Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy được thành lập ngày 20/11/1967 tại xã Ngư Thủy, huyện Lệ Thủy. Ban đầu, đơn vị có 37 cô gái, tuổi đời chỉ từ 16 đến 22. Từ những thiếu nữ chân quê quen việc đồng áng, các bà trở thành những pháo thủ quả cảm, ngày đêm bám trận địa, vác đạn pháo 85mm, đào hầm hào, ngụy trang pháo và luyện tập kỹ thuật chiến đấu giữa bom đạn ác liệt.

Trong suốt 10 năm hoạt động, từ 1967 đến 1977, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy đã lập nên nhiều chiến công đáng tự hào, 5 lần bắn cháy và bắn chìm tàu chiến Mỹ. Đặc biệt, ngày 7/2/1968, tức mùng 6 Tết Mậu Thân, chỉ với 48 viên đạn, các nữ pháo thủ đã bắn cháy tàu chiến địch trên vùng biển quê hương. Chiến công ấy trở thành niềm tự hào lớn lao của quân và dân Quảng Bình.

Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, ngày 25/8/1970, Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trở thành đơn vị nữ dân quân đầu tiên nhận danh hiệu cao quý này. Hình ảnh những cô gái Ngư Thủy hiên ngang bên mâm pháo đã đi vào lịch sử, nghệ thuật và ký ức của nhiều thế hệ.

Sau khi đơn vị giải thể năm 1977, bà Ngô Thị Thắt trở về với đời thường, tiếp tục gắn bó với quê hương và gìn giữ truyền thống của Đại đội. Dù thời gian đã lùi xa, những ký ức về đồng đội, về trận địa xưa và những năm tháng “nếm mật nằm gai” vẫn luôn được bà trân trọng, kể lại cho thế hệ trẻ hôm nay.

Năm 2025, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, nhiều hoạt động tri ân đã được tổ chức tại Quảng Bình. Các nữ cựu pháo binh Ngư Thủy được thăm hỏi, tặng quà, trao ảnh tư liệu; nhiều đoàn công tác, tổ chức đã về nguồn, hỗ trợ những hội viên có hoàn cảnh khó khăn. Tại Ngư Thủy, nơi vẫn còn khoảng 72 cựu nữ pháo thủ sinh sống, những câu chuyện của bà Ngô Thị Thắt và đồng đội tiếp tục trở thành bài học quý giá về lòng yêu nước, sự hy sinh và ý chí kiên cường.

Câu chuyện về bà Ngô Thị Thắt và Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay rằng hòa bình được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao con người. Biết ơn quá khứ không chỉ là nhắc lại những chiến công, mà còn là sống có trách nhiệm, biết cống hiến và gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà các thế hệ đi trước đã hy sinh để có được.