NGÔ THỊ TUYỂN – CÔ GÁI VÁC HAI HÒM ĐẠN 98 KG Ở HÀM RỒNG
Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946 tại khu vực Nam Ngạn – Hàm Rồng, Thanh Hóa.
Tuổi trẻ của bà gắn liền với những năm miền Bắc bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt.
Khi ấy, khu vực Hàm Rồng có vị trí đặc biệt quan trọng. Cầu Hàm Rồng bắc qua sông Mã là một đầu mối giao thông quan trọng, vì vậy máy bay Mỹ nhiều lần tập trung đánh phá nhằm phá hủy cây cầu và cắt đứt tuyến vận chuyển.
Ngô Thị Tuyển khi đó là một nữ dân quân của tiểu khu Nam Ngạn.
Công việc của bà không chỉ là trực tiếp tham gia chiến đấu mà còn phục vụ các trận địa phòng không, vận chuyển lương thực và đạn dược cho bộ đội.
Những ngày đầu tháng 4/1965 là thời điểm đặc biệt dữ dội.
Ngày 3 và 4/4/1965, máy bay Mỹ liên tục đánh phá khu vực Hàm Rồng.
Trong lúc trận chiến đang diễn ra, một đoàn xe chở đạn vừa đến trận địa.
Ngô Thị Tuyển xung phong ra vận chuyển đạn.
Khi đến nơi, bà gặp hai hòm đạn bị móc chặt vào nhau.
Các chiến sĩ dùng thuổng cố tách hai hòm đạn ra nhưng không được.
Nếu chờ lâu, việc tiếp đạn cho trận địa sẽ bị chậm.
Trong tình huống đó, Ngô Thị Tuyển quyết định không tách hai hòm đạn mà ghé vai vác cả hai.
Tổng trọng lượng của hai hòm đạn là 98 kg.
Trong khi đó, cơ thể cô gái trẻ chỉ nặng khoảng 42 kg.
Với sự hỗ trợ của đồng đội đưa hai hòm đạn lên vai, bà gánh chúng vượt qua tuyến đê, đưa đến khu vực cần tiếp tế để bộ đội tiếp tục chiến đấu.
Đây là hình ảnh sau này trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng của trận Hàm Rồng.
Nhưng câu chuyện không chỉ nằm ở con số 98 kg.
Trong những ngày chiến đấu ấy, Ngô Thị Tuyển nhiều lần đối mặt với bom đạn và vẫn bám trụ tại trận địa.
Bà từng bị thương nhưng vẫn tiếp tục tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu.
Những đóng góp của Ngô Thị Tuyển được Nhà nước ghi nhận.
Ngày 1/1/1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Từ một nữ dân quân trẻ tuổi ở Nam Ngạn, Ngô Thị Tuyển trở thành một trong những gương mặt tiêu biểu của lực lượng dân quân Thanh Hóa trong kháng chiến chống Mỹ.
Sau chiến tranh, bà tiếp tục công tác và dành nhiều năm kể lại những ký ức về những ngày chiến đấu ở Hàm Rồng.
Hình ảnh cô gái nhỏ bé gánh hai hòm đạn nặng gần gấp 2,5 lần trọng lượng cơ thể vẫn được lưu giữ trong các tài liệu và hiện vật của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Ngô Thị Tuyển qua đời năm 2025, hưởng thọ 79 tuổi.
Ý nghĩa: Câu chuyện Ngô Thị Tuyển không phải câu chuyện của một vị tướng hay một người chỉ huy chiến dịch. Đó là câu chuyện của một nữ dân quân trẻ trực tiếp đứng trong một trận địa bị không kích dữ dội. Hình ảnh bà vác hai hòm đạn nặng 98 kg ở Hàm Rồng đã trở thành biểu tượng cho sự dũng cảm và tinh thần sẵn sàng phục vụ chiến đấu của lực lượng dân quân miền Bắc trong kháng chiến chống Mỹ.



