Bài viết

Ngô Thị Tuyển – Kỳ Tích Bên Bờ Sông Mã

Phần 1: Toạt độ lửa Hàm Rồng: Tái hiện không khí khốc liệt, dồn dập của ngày 4/4/1965. Tiếng gầm rú của máy bay giặc, tiếng pháo cao xạ của ta đáp trả. Khắc họa hình ảnh các chiến sĩ trên mâm pháo đang chiến đấu quên mình nhưng tình thế vô cùng nguy cấp: Đạn sắp hết, trận địa bị bao phủ bởi bom đạn. Phần 2: Sức mạnh từ lòng căm thù: Cô dân quân Ngô Thị Tuyển cùng sà vào trận địa để tiếp tế. Tại kho đạn, có hai hòm đạn gỗ bọc sắt nặng tổng cộng 98kg, cần hai nam thanh niên khỏe mạnh khiêng nhưng lúc này mọi người đều đang bận tay. Không một chút do dự, với suy nghĩ duy nhất là phải có đạn cho pháo bắn, cô gái 42kg đã ghé vai, dùng hết sức bình sinh vác cả hai hòm đạn lên vai. Phần 3: Vượt qua bão lửa: Mô tả chi tiết hành trình di chuyển của cô Tuyển từ kho đạn ra đến mâm pháo. Trọng lượng đạn đè nặng làm lún cả vết chân xuống đất cát, các thớ cơ căng lên như muốn đứt, mồ hôi trộn lẫn bụi than khói súng. Cô chạy qua những hố bom còn bốc khói, né làn đạn lạc, miệng liên tục tự nhủ: "Phải đưa đạn ra tiền tuyến! Phải hạ gục máy bay Mỹ!". Phần 4: Kỳ tích bất tử bên dòng Sông Mã: Khoảnh khắc hòm đạn được giao đến tay các chiến sĩ pháo thủ trong sự kinh ngạc của tất cả mọi người. Mâm pháo lại tiếp tục nhả đạn bắn rơi máy bay giặc. Kết truyện bằng sự chiêm nghiệm về sức mạnh vô song của người phụ nữ Việt Nam và biểu tượng kiên cường của mảnh đất xứ Thanh bên dòng sông Mã anh hùng.

Thanh Hóa22/08/2026Xã Đức Châu (Đoàn xã Đức Châu)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

KỲ TÍCH HÀM RỒNG: ĐÔI VAI THÉP BÊN DÒNG SÔNG MÃ

Phần 1: Toạt độ lửa Hàm Rồng – Khi bầu trời rách nát

Ngày 4 tháng 4 năm 1965. Bầu trời Thanh Hóa không có mây xanh, chỉ có một màu xám xịt khét lẹt của khói đặc và những vệt chớp lửa nham nhở.

Từng bầy “Thần Sấm” F-105 và “Con Ma” F-4 của không quân Mỹ như những con diều hâu sắt khổng lồ, điên cuồng lao xuống từ tầng mây. Chúng trút hàng tấn bom phá, bom nổ chậm, nã tên lửa Rockets xối xả xuống cây cầu Hàm Rồng – sống lưng thép nối liền huyết mạch giao thông Bắc - Nam. Mặt đất dưới chân rung chuyển bần bật như một cơn địa chấn kéo dài không dứt. Dòng sông Mã anh hùng ngày thường hiền hòa là thế, nay cuộn sóng đỏ ngầu, gầm vang hòa cùng tiếng nổ chát chúa của đạn bom.

Tại trận địa pháo cao xạ làng Nam Ngạn nằm sát bờ sông, không khí ngột ngạt đến mức dưỡng khí như bị thiêu rụi hoàn toàn. Trận địa bị bao phủ bởi một màn khói độc dày đặc, mù mịt bụi đất và mảnh bom văng chan chát vào những công sự bằng bao cát.

Các chiến sĩ pháo thủ đại đội 4 bộ đội phòng không đang trần mình giữa bão lửa. Những lồng ngực thanh niên căng lên, những khuôn mặt sạm đen vì khói súng, mồ hôi trộn lẫn máu nhỏ ròng ròng xuống báng thép. Cả mâm pháo 57 ly rung lên bần bật theo từng loạt đạn nổ: “Đoàng! Đoàng! Đoàng!...” Những vệt đạn vạch đường đan thành một lưới lửa bủa vây lũ giặc trời.

Thế nhưng, giữa lúc cuộc chiến đang ở độ cao trào kịch tính nhất, một tiếng hét thất thanh lạc đi giữa tiếng bom vang lên từ vị trí khẩu đội trưởng:

“Hết đạn rồi! Tiếp đạn! Đạn đâu? Tiếp đạn mau cho khẩu đội 3!”

Cả mâm pháo bỗng khựng lại một nhịp khốc liệt. Những nòng pháo đang nóng đỏ rực bỗng chốc im bặt. Giữa trận địa cao xạ, một khẩu pháo câm lặng đồng nghĩa với việc biến thành bia đỡ đạn cho những quả bom thông minh của kẻ thù. Nhưng con đường tiếp đạn từ kho ra trận địa dài hàng trăm mét đang bị bom cày nát, khói lửa mịt mù. Lưới lửa của ta thưa dần, lũ máy bay Mỹ phát hiện ra kẽ hở, lập tức gầm rú bổ nhào xuống khẩu đội Nam Ngạn. Tình thế nguy cấp ngàn cân treo sợi tóc.

Phần 2: Sức mạnh từ lòng căm thù – Sự xuất thần của cô gái 42kg

Phía bên kia bờ rạch, trong một căn hầm dốc bọc bằng thân cây luồng của kho đạn, cô dân quân tự vệ Ngô Thị Tuyển đang cùng anh em chuyền tay nhau từng hòm đạn ra chiến hào.

Đời thường, Tuyển là một cô gái Nam Ngạn nhỏ nhắn, mảnh khảnh đúng chất con gái xứ Thanh chịu thương chịu khó. Cô chỉ nặng vỏn vẹn 42kg, vóc dáng thấp bé nhưng nhanh nhẹn, nụ cười lúc nào cũng rạng rỡ trên môi bất chấp gian khổ. Nhưng lúc này, khi nhìn qua cửa hầm thấy trận địa Nam Ngạn bị bom đánh trùm lên, thấy những người đồng đội, những người anh em của mình đang ngã xuống, đôi mắt cô gái trẻ bỗng rực lên một ngọn lửa căm thù hừng hực.

Nghe tiếng gọi giục đạn dồn dập từ mâm pháo vọng lại, Tuyển lao vào góc kho. Trước mắt cô là một bọc đạn cao xạ khổng lồ: hai hòm đạn gỗ bọc sắt, được chằng chặt vào nhau bằng dây mây dẻo để tiện cho việc vận chuyển cơ động. Mỗi hòm chứa đầy những viên đạn pháo 57 ly nặng trịch, bằng đồng nguyên khối. Tổng trọng lượng của khối gỗ sắt ấy lên tới 98kg.

Theo quy chuẩn quân đội, cái bọc đạn khổng lồ này phải cần đến hai nam thanh niên lực lưỡng, khỏe mạnh dùng đòn khiêng mới có thể di chuyển được. Nhưng ngay lúc này, tất cả các nam dân quân và chiến sĩ đều đang rải rác ngoài chiến hào, người khiêng thương binh, người đánh trả bộ binh địch, không ai có thể dứt tay ra được.

Nhìn khẩu pháo ngoài kia vẫn im lìm gục đầu dưới làn bom giặc, Ngô Thị Tuyển không suy nghĩ thêm một giây nào. Trong đầu cô gái 21 tuổi lúc ấy không có khái niệm về trọng lượng, không có nỗi sợ hãi về sự quá tải của cơ thể. Cô chỉ biết một điều duy nhất: Pháo phải nổ súng. Nếu không có đạn, cầu Hàm Rồng sẽ gãy, đồng đội cô sẽ chết.

“Tránh ra để tui vác!” – Tuyển hét lên một tiếng đanh thép với hai người bạn gái bên cạnh.

Cô khom người, hạ thấp trọng tâm, ghé sát bờ vai gầy guộc của mình vào dưới bọc đạn 98kg. Cô hai tay bám chặt vào mép hòm gỗ, lấy đà, cắn chặt răng đến bật máu môi, rồi dùng hết sức bình sinh từ hai vạn thớ cơ đẩy mạnh cơ thể đứng lên.

Phần 3: Vượt qua bão lửa – Khúc đặc tả cơ năng phi thường

Thời gian như ngừng trôi trong khoảnh khắc ấy. Hãy để ống kính máy quay chậm lại, thật chậm, bám sát vào từng biến đổi vật lý trên cơ thể của cô gái 42kg khi gánh chịu sức nặng 98kg – gấp hơn hai lần trọng lượng cơ thể mình.

Rắc! Một tiếng động khô khốc vang lên từ hệ xương khớp của Tuyển. Sức nặng của hòm đạn đè nghiến lên bờ vai gầy, xương đòn vai của cô như muốn nứt ra dưới áp lực nghẹt thở của khối sắt gỗ. Đôi chân cô khuỵu xuống một nhịp, đầu gối run lên bần bật. Trọng lượng khổng lồ ấy truyền thẳng xuống xương sống, nén chặt các đốt sống lại với nhau, khiến lồng ngực cô thắt lại, nghẹt thở.

Nhưng Ngô Thị Tuyển không ngã. Cô rướn cổ, các đường gân máu trên cổ và thái dương phồng lên, chuyển sang màu đỏ tía dữ dội. Cô lấy hơi dài, thở dốc ra từng hớp khí nồng nặc mùi thuốc súng. Đôi bàn tay nhỏ bé gồng lên, các ngón tay bấu chặt vào thớ gỗ cứng đến mức móng tay rớm máu. Bằng một nghị lực siêu nhiên vượt qua mọi giới hạn sinh học của con người, Tuyển đứng thẳng dậy. Khối đạn 98kg đã nằm gọn trên vai cô.

Bóng dáng nhỏ bé ấy lao ra khỏi cửa hầm, lao thẳng vào trận địa bão lửa.

Mỗi bước chạy của Tuyển là một cuộc vật lộn sinh tử với tử thần. Trọng lượng tổng cộng 140kg (thân người và hòm đạn) đè lên đôi chân trần khiến mỗi bước chân của cô lún sâu xuống nền đất cát bị bom cày xới, để lại những hố chân sâu hoắm. Sức nặng ngàn cân ghim chặt lấy cô, nhưng lòng căm thù và ý chí quyết chiến đã chấp cho cô đôi cánh.

Mồ hôi tuôn ra như tắm, trộn lẫn với bụi than, cát bẩn và khói súng bết chặt vào mặt, vào áo, làm cay xè đôi mắt. Phổi cô như một chiếc bễ lò rèn đang bốc cháy, mỗi hơi thở ra vào nóng rát như lửa sấy trong cổ họng. Khớp xương vai tê dại đi vì đau đớn, thớ thịt căng ra như những sợi dây đàn sắp đứt. Nhưng Tuyển không hề giảm tốc độ.

Xung quanh cô, bom vẫn nổ. Một quả bom phá dội xuống cách đó vài chục mét, hất tung một cột đất đá lên trời. Sức ép của vụ nổ hất mạnh, suýt chút nữa làm Tuyển ngã quỵ. Nhưng cô nghiêng người, nương theo quán tính của khối nặng, mượn đà lao về phía trước. Trên đầu cô, những chiếc phản lực Mỹ rít lên kinh hoàng, bóng của chúng quét qua mặt đất. Tuyển không ngước nhìn. Đôi mắt cô rực lửa, nhìn xoáy vào mâm pháo Nam Ngạn trước mặt. Miệng cô mím chặt, tâm trí chỉ vang lên một câu thần chú, một mệnh lệnh bất hủ của trái tim:

“Phải đưa đạn ra tiền tuyến! Phải cứu mâm pháo! Phải bắn rơi máy bay Mỹ!”

Đó không còn là sức mạnh của cơ bắp một cô gái 42kg nữa. Đó là sức mạnh tổng lực của lòng yêu nước độc nhất vô nhị, của tinh thần quật khởi xứ Thanh – cái dải đất gian lao mà kiên cường, nơi những con người sẵn sàng “ăn rau má phá đường tàu”, chắt chiu từng giọt máu để bảo vệ độc lập tự do. Ý chí ấy đã biến bờ vai xương xẩu của người con gái Nam Ngạn thành một bệ đỡ bằng thép nguội vững vàng trước mọi giông bão.

Phần 4: Kỳ tích bất tử bên dòng Sông Mã

Thịch!

Hòm đạn nặng 98kg được hạ xuống thành công ngay bên cạnh mâm pháo khẩu đội 3. Tiếng va đập của khối gỗ bọc sắt vào sàn công sự vang lên khô khốc, làm bừng tỉnh tất cả các pháo thủ đang ngơ ngác.

Họ quay lại, và tất cả đều chết lặng vì kinh ngạc. Trước mắt họ, cô gái nhỏ nhắn Ngô Thị Tuyển đang đứng thở dốc, hai tay buông thõng, bờ vai áo bà ba rách tả tơi, đẫm máu tươi từ vết rách da thịt do cạnh hòm đạn cứa vào. Khuôn mặt cô sạm đen vì khói súng, nhưng đôi mắt thì sáng rực lên một niềm vui sướng tột cùng.

“Đạn đây rồi! Anh em ơi, bắn chết cha tụi nó đi!” – Tuyển hét lên, giọng khản đặc nhưng hào sảng vô cùng.

“Trời ơi, Tuyển!” – Anh pháo thủ chỉ kịp gọi tên cô một tiếng đầy thán phục và xúc động.

Không một giây chậm trễ, những hòm đạn được cạy tung. Những viên đạn pháo 57 ly vàng rực, mát lạnh bóng bẩy lập tức được nạp vào băng. Khẩu pháo cao xạ Nam Ngạn sau những phút giây câm lặng đột ngột hồi sinh, vươn cao nòng hướng thẳng lên trời xanh.

"Đoàng! Đoàng! Đoàng! Đoàng!..."

Tiếng pháo nổ giòn giã, đanh thép dội vang cả một vùng sông Mã. Lưới lửa của làng Nam Ngạn lại bùng lên mãnh liệt, đan dày đặc. Một chiếc F-105 “Thần Sấm” của Mỹ vừa lao xuống định cắt bom liền bị trúng trọn loạt đạn pháo tầm gần. Thân máy bay bùng cháy dữ dội, kéo theo một vệt khói đen ngòm dài hàng cây số, lao thẳng xuống dốc núi Ngọc bên kia bờ sông Mã, nổ tung thành một khối lửa khổng lồ.

“Cháy rồi! Máy bay Mỹ cháy rồi anh em ơi!” – Tiếng reo hò của dân quân và bộ đội vang dội khắp trận địa Hàm Rồng, át cả tiếng gầm rú của những chiếc phản lực còn lại.

Giữa trận địa ngập tràn niềm vui chiến thắng, Ngô Thị Tuyển mỉm cười. Cô quệt vội dòng máu đang chảy dài trên vai, lại thoăn thoắt quay đầu, tiếp tục lao vào khói bom để chuẩn bị cho chuyến tiếp đạn tiếp theo. Trong hai ngày mùng 3 và mùng 4 tháng 4 năm 1965 ấy, quân và dân Thanh Hóa đã bắn rơi 47 máy bay Mỹ, lập nên một kỷ lục vô tiền khoáng hậu, giữ vững cây cầu Hàm Rồng lịch sử.

Nhiều thập kỷ đã trôi qua kể từ mùa xuân rực lửa năm 1965. Dòng sông Mã hôm nay lại thanh bình dòng nước mát, đôi bờ Nam Ngạn, Hàm Rồng ngút ngàn một màu xanh của ngô khoai và những xóm làng trù phú. Cây cầu Hàm Rồng năm xưa nay đứng trầm mặc như một tượng đài bằng thép lịch sử, chứng kiến sự đổi thay từng ngày của mảnh đất xứ Thanh.

Nữ anh hùng Ngô Thị Tuyển năm nào nay đã tóc pha sương, sống một cuộc đời giản dị giữa lòng thành phố Thanh Hóa. Kỳ tích vác hòm đạn 98kg của cô gái 42kg năm xưa đã đi vào trang sử vàng của dân tộc như một huyền thoại, một biểu tượng vĩ đại của chiến tranh nhân dân.

Câu chuyện ấy không chỉ là niềm tự hào của người dân xứ Thanh, mà còn là lời khẳng định đanh thép về sức mạnh vô song của người phụ nữ Việt Nam – những con người vốn nhỏ bé, bình dị trong cuộc sống đời thường, nhưng một khi Tổ quốc gọi tên, họ sẵn sàng hóa thân thành những vị thần khổng lồ, dùng đôi vai gầy đỡ cả một phần non sông, viết nên những khúc tráng ca bất tử cho ngàn đời sau soi bóng.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn