NGÔ THỊ TUYỂN – NGƯỜI CON GÁI BÊN CẦU HÀM RỒNG

Với nhiều người, Hàm Rồng là một cây cầu bắc qua sông Mã.

Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, cầu Hàm Rồng là một trong những trọng điểm giao thông chiến lược của miền Bắc. Muốn cắt đứt tuyến vận chuyển chi viện từ miền Bắc vào chiến trường, đối phương tìm cách đánh phá cây cầu. Vì vậy, nơi đây trở thành một trong những tọa độ lửa ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Trong cuộc chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng ấy, có một cô gái trẻ đến từ làng Nam Ngạn – Ngô Thị Tuyển.

Sinh năm 1946, khi chiến tranh ngày càng ác liệt, Ngô Thị Tuyển tham gia lực lượng dân quân Nam Ngạn. Công việc của những người dân quân khi ấy không chỉ là trực tiếp chiến đấu. Họ còn phải tải đạn, cứu thương, đào công sự, vận chuyển lương thực và thực hiện nhiều nhiệm vụ phục vụ chiến đấu.

Mỗi công việc đều có thể diễn ra dưới bom đạn.

Cầu Hàm Rồng là mục tiêu quan trọng. Máy bay Mỹ liên tục đánh phá khu vực này nhằm phá hủy cây cầu và cắt đứt tuyến giao thông.

Trong những ngày ấy, người dân Nam Ngạn đã biến quê hương mình thành một trận địa. Những người dân bình thường, từ thanh niên, phụ nữ đến người già, đều góp sức bảo vệ cây cầu.

Ngô Thị Tuyển cũng có mặt trong đội hình ấy.

Một trong những hình ảnh được nhắc đến nhiều nhất khi kể về bà là lần vác hai hòm đạn có tổng trọng lượng 98kg để tiếp tế cho các đơn vị chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng.

98kg đạn là một trọng lượng rất lớn.

Đối với một cô gái trẻ, đó gần như là một thử thách vượt quá sức lực thông thường.

Nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh, điều mà người dân nghĩ đến trước hết không phải là mình có thể mang được bao nhiêu, mà là phía trước đang cần gì.

Bên kia là trận địa.

Là những người đang chiến đấu.

Là cây cầu phải được giữ.

Và vì thế, Ngô Thị Tuyển cùng những người dân quân khác vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ.

Hình ảnh cô gái nhỏ bé giữa khói bom, mang trên vai khối lượng đạn nặng gần gấp đôi trọng lượng cơ thể, đã trở thành một trong những biểu tượng đẹp của lực lượng dân quân miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số 98kg, người ta sẽ dễ bỏ qua điều quan trọng nhất phía sau nó.

Đó là ý chí.

Bởi sức mạnh trong chiến tranh không chỉ đến từ những khẩu súng, những trận địa pháo hay những phương tiện quân sự. Sức mạnh còn đến từ hàng triệu con người bình thường sẵn sàng đứng lên khi Tổ quốc cần.

Ở Hàm Rồng, những con người ấy đã làm nên một thế trận mà bom đạn không dễ dàng khuất phục.

Ngô Thị Tuyển không phải là một người lính được đào tạo từ đầu trong môi trường quân đội. Bà là một cô gái quê, một dân quân địa phương. Nhưng khi quê hương trở thành chiến trường, bà đã làm những công việc của một người chiến sĩ.

Đó cũng là nét đặc biệt của chiến tranh nhân dân Việt Nam.

Người dân vừa sản xuất, vừa chiến đấu.

Người mẹ có thể vừa chăm con vừa đào hầm.

Người thanh niên có thể vừa làm ruộng vừa tham gia dân quân.

Những cô gái tuổi đôi mươi có thể trở thành những người tải đạn, cứu thương, dẫn đường và trực tiếp chiến đấu.

Cầu Hàm Rồng vì thế không chỉ được bảo vệ bằng vũ khí.

Cây cầu được bảo vệ bằng sức mạnh của cả cộng đồng.

Ngô Thị Tuyển là một trong những người đã góp phần tạo nên sức mạnh ấy.

Sau những năm tháng chiến tranh, bà tiếp tục học tập và công tác trong quân đội, từng đảm nhiệm nhiều vị trí tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa. Dù ở cương vị nào, bà vẫn giữ phẩm chất giản dị, khiêm nhường và tinh thần cống hiến.

Năm 2026, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Trung tá Ngô Thị Tuyển qua đời ở tuổi 81.

Sự ra đi của bà khép lại cuộc đời của một người phụ nữ đã đi qua chiến tranh, nhưng câu chuyện về bà vẫn còn ở lại.

Ở lại bên dòng sông Mã.

Ở lại với cầu Hàm Rồng.

Ở lại trong ký ức của những người từng chứng kiến những năm tháng bom đạn.

Và ở lại trong lịch sử như hình ảnh một nữ dân quân nhỏ bé nhưng có ý chí phi thường.

Có thể hôm nay, chúng ta nhìn con số 98kg và tự hỏi một cô gái có thể làm được điều đó bằng cách nào.

Câu trả lời có lẽ không chỉ nằm ở sức khỏe.

Đó là sức mạnh của tình yêu quê hương, của trách nhiệm và niềm tin rằng những gì mình đang làm có ý nghĩa đối với đất nước.

Thế hệ trẻ hôm nay không còn phải vác đạn dưới mưa bom như Ngô Thị Tuyển. Chúng ta được sống trong hòa bình, được học tập, làm việc và lựa chọn tương lai của mình.

Nhưng hòa bình ấy được đánh đổi bằng tuổi trẻ của những người đi trước.

Vì vậy, tiếp nối truyền thống không nhất thiết phải bằng những việc phi thường. Đó có thể là học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, hoàn thành tốt nhiệm vụ, biết sẻ chia với cộng đồng và luôn đặt lợi ích chung lên trên sự ích kỷ cá nhân.

Từ bên cầu Hàm Rồng năm xưa, hình ảnh người nữ dân quân Ngô Thị Tuyển nhắc thế hệ trẻ hôm nay một điều giản dị:

Khi Tổ quốc cần, mỗi người đều có thể trở thành một người có ích cho đất nước.