Ngô Thị Tuyển - người thiếu nữ “vác cả Tổ Quốc trên lưng”
Ngược dòng thời gian về hơn 60 năm trước, trước những thất bại liên tiếp trên chiến trường miền Nam, vào cuối năm 1964 và đầu năm 1965, đế quốc Mỹ đã xây dựng kế hoạch leo thang chiến tranh bằng việc tiến hành ném bom miền Bắc. Xác định từ Hà Nội vào Đường mòn Hồ Chí Minh có 60 điểm tắc, trong đó Hàm Rồng được xem là “điểm tắc lý tưởng”, là “đầu mút của khu vực cán xoong”, phá sập cầu Hàm Rồng là sẽ cắt đứt được mạch máu giao thông Bắc - Nam, làm suy yếu vai trò của hậu phương đối với tiền tuyến
Ngô Thị Tuyển - người thiếu nữ “vác cả Tổ Quốc trên lưng”
Ngược dòng thời gian về hơn 60 năm trước, trước những thất bại liên tiếp trên chiến trường miền Nam, vào cuối năm 1964 và đầu năm 1965, đế quốc Mỹ đã xây dựng kế hoạch leo thang chiến tranh bằng việc tiến hành ném bom miền Bắc. Xác định từ Hà Nội vào Đường mòn Hồ Chí Minh có 60 điểm tắc, trong đó Hàm Rồng được xem là “điểm tắc lý tưởng”, là “đầu mút của khu vực cán xoong”, phá sập cầu Hàm Rồng là sẽ cắt đứt được mạch máu giao thông Bắc - Nam, làm suy yếu vai trò của hậu phương đối với tiền tuyến.
Trong thời thế loạn lạc và hiểm nguy ấy, lịch sử đã hun đúc nên những con người anh hùng, không phân biệt nam hay nữ, mang trong mình ý chí và niềm tin mãnh liệt, sẵn sàng hy sinh thân mình để “vác cả Tổ quốc trên lưng”. Nổi bật trong số đó là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Ngô Thị Tuyển - người phụ nữ mang trong mình sức mạnh phi thường khiến những người yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới phải khâm phục và ngợi ca bởi lòng dũng cảm, kiên cường của mình.
Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946 tại xóm Kháng, tiểu khu Nam Ngạn - Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa ( nay là phường Nam Ngạn, TP Thanh Hóa ), trong một gia đình nghèo có 6 anh chị em. Lúc bé, hằng ngày bà theo cha mẹ đi làm đồng, lớn lên lại theo các anh chị đi bốc vác thuê ở khu vực Hàm Rồng, sau đó được giác ngộ cách mạng rồi tham gia dân quân làng Nam Ngạn. Trong quá trình tham gia phục vụ chiến đấu, bà luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, bình tĩnh và gan dạ, không chùn bước trước hiểm nguy, sẵn sàng xung phong đảm nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn ấy đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng vang dội quân và dân Hàm Rồng trong những ngày 03 và 04/4/1965, bắn rơi nhiều máy bay giặc Mỹ. Chỉ trong hai ngày 3 và 4.4.1965, quân đội Mỹ đã mở cuộc tấn công quy mô lớn vào Thanh Hóa, riêng khu vực Hàm Rồng - Nam Ngạn - Yên Vực, Mỹ đã thực hiện 85 lần bổ nhào, 80 lần cắt bom bắn phá, ném 350 quả bom và bắn 149 quả đạn rốc-két, biến nơi đây thành chiến trường vô cùng ác liệt. Trước mưa bom bão đạn, từng tổ dân quân vẫn kiên cường bám trụ, tỏa đi khắp các trận địa để tiếp đạn, cứu chữa thương binh, bảo đảm mạch chiến đấu không bị gián đoạn. Anh hùng Ngô Thị Tuyển, khi ấy mới chỉ 19 tuổi, đã tham gia tình nguyện tiếp tế đạn dược cho bộ đội, góp phần viết nên một trang sử hào hùng về tinh thần bất khuất và lòng dũng cảm của người dân Thanh Hóa trong thời kỳ khói lửa.
Ngày 03/4/1965, địch cho nhiều tốp máy bay đến bắn phá ác liệt khu vực Nam Ngạn - Hàm Rồng. Vừa làm xong nhiệm vụ truy lùng bọn giặc lái Mỹ nhảy dù, Ngô Thị Tuyển gặp một chiếc tàu hải quân của ta đậu ở giữa sông đang yêu cầu dân quân chuyển vỏ đạn lên bờ và tiếp tế đạn xuống tàu, chuẩn bị cho đợt chiến đấu mới, Ngô Thị Tuyển xung phong lội xuống sông, bơi ra tàu làm nhiệm vụ, mặc dù máy bay địch đang quần lượn trên đầu. Chuyển đạn xong, bà lại cùng tổ dân quân gánh cơm nước ra tàu phục vụ anh em bộ đội và xin ở lại trên tàu để lau đạn cho đến hết buổi chiều. Tối hôm đó, Ngô Thị Tuyển lại tiếp tục cùng tổ dân quân đi đào trận địa, lấp hố bom, nấu cơm giúp bộ đội tới 3 giờ sáng. 9 giờ ngày 04/4/1976, làm việc nhiều đã mệt, bà được khu đội cho nghỉ, nhưng khi có đoàn xe tiếp đạn vừa tới, Tuyển lại xung phong đi vác đạn. Đang chuyển đạn gấp cho bộ đội chiến đấu thì, nữ dân quân Ngô Thị Tuyển gặp một chiếc tàu hải quân ta yêu cầu dân quân giúp vận chuyển vỏ đạn lên bờ và tiếp tế đạn xuống tàu. Gặp phải 2 hòm đạn đai sắt móc chặt vào nhau, anh em dùng thuổng bật ra để vác nhưng không được. Khi đó, đạn pháo 37 ly trên tàu gần cạn kiệt, chỉ cần bộ đội ngừng bắn trả một phút là cầu Hàm Rồng có thể bị phá hủy. Tình thế cấp bách, cô gái trẻ Ngô Thị Tuyển quả quyết nhờ đồng đội nâng hai hòm đạn nặng 98kg lên vai, rồi vác chúng băng qua hào sâu, vượt đê, chuyển ra bờ sông tiếp viện kịp thời cho đồng đội. Hồi ấy, bà mới 19 tuổi, cân nặng chỉ có 42kg, ngay cả bà lúc đó cũng không biết hai hòm đạn nặng bao nhiêu cân, sau này được được đồng đội nói thì bà mới rõ. Ngô Thị Tuyển chính là đại diện cho những cô gái thanh niên xung phong bất khuất, như những “bông hoa” nở giữa chiến trường vừa dịu dàng, đôn hậu, vừa gan dạ,kiên trung:
Em là người thanh niên xung phong
Không có súng, chỉ có đôi vai cáng thương, tải đạn
Giữa tầm đạn thù, tấm lòng dũng cảm
Em vượt đường dài tiếp thêm lửa tiến công
(Trích - Những bông hoa trên tuyến lửa - Đỗ Trung Quân)
Chiều hôm đó, địch vẫn tiếp tục đánh phá ác liệt khu vực cầu hàm Rồng. Ngô Thị Tuyển dũng cảm chạy dưới bom đạn của địch như con thoi làm nhiệm vụ tiếp đạn, đưa cơm, đào công sự và ngụy trang trận địa,… Ngày 26/5/1965, máy bay địch lại oanh tạc khu vực Nam Ngạn. Một chiếc tàu hải quân đang chiến đấu trên sông, vẳng nghe thấy tiếng gọi trên tàu yêu cầu cử người băng bó cho thương binh, Tuyển chạy dọc theo bờ sông, vượt lên trước rồi nhảy xuống sông bơi ra đón tàu. ù nhiều lần kiệt sức, bà vẫn kiên cường bám theo, lên được tàu để kịp thời băng bó cho thương binh và cùng dân quân đưa anh em vào bờ an toàn. Sau đó Ngô Thị Tuyển xin được ở lại, làm nhiệm vụ lắp đạn, phục vụ bộ đội chiến đấu trên tàu cho đến lúc trận chiến đấu kết thúc.
Sau chiến thắng Hàm Rồng và câu chuyện huyền thoại về nữ dân quân Ngô Thị Tuyển, nhiều người đã hoài nghi về tính chân thật của sự việc khi có sự chênh lệch khổng lồ giữa nữ dân quân nặng “42kg” có thể vác được hòm đạn “98kg”. Sau đó, các nhà báo nước ngoài đã tìm về Thanh Hóa để gặp bà Tuyển với mong muốn bà chứng minh bằng cách vác một khối lượng tương đương. Bà Ngô Thị Tuyển từng chia sẻ: “ Tôi làm việc với bạn thì bạn có cân một đầu khoai 50 cân và một đầu gạo 55 cân, họ cân xong rồi biểu tôi làm, lúc này thì tôi chỉ nghĩ là mình làm thế nào để họ tin được chiến tranh nhân dân Việt Nam mọi người, mọi nhà đều tham gia chiến đấu thì tôi đã làm được chúng.” Bằng tất cả sức mạnh, sự tự trọng và lòng tự tôn dân tộc, người anh hùng ấy đã sống lại trọn vẹn khoảnh khắc lịch sử năm xưa làm dâng lên trong lòng những người chứng kiến niềm xúc động khôn nguôi và lòng tự hào sâu sắc, còn các phóng viên phương Tây thì không ngừng ngợi khen: “Bà đã làm chúng tôi tin rằng chiến tranh nhân dân ở Việt Nam thật sự tuyệt vời”.
Với những chiến công hiển hách đó, bà Ngô Thị Tuyển đã được trao giải thưởng 02 Huân chương Chiến công hạng Ba, được Bác Hồ tặng Huy hiệu Người và 06 lần được tặng bằng khen, giấy khen. Ngày 01/01/1967, Ngô Thị Tuyển được quốc hội và Chính phủ tặng danh hiệu Anh hùng lực vũ trang nhân dân. Khi được tuyên dương anh hùng là dân quân tiểu khu Nam Ngạn - Hàm Rồng Tỉnh Thanh Hóa thành viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Dù trong chiến tranh hay thời bình, người nữ anh hùng ấy luôn bền bỉ cống hiến, tích cực tham gia các phong trào và đạt nhiều thành tích được các cấp ghi nhận. Bà không chỉ là đảng viên tiêu biểu, gương mẫu trong mọi hoạt động, mà còn là tấm gương sáng về tinh thần trách nhiệm, lòng tận tụy và nhiệt huyết lãnh đạo, luôn được đồng nghiệp và nhân dân kính trọng.
