Ngô Tùng Chinh – người thủ lĩnh kiên cường của Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt

Giữa những năm tháng đen tối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, khi thực dân và đế quốc lập ra Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt (còn gọi là Trung tâm Giáo huấn Thiếu nhi Đà Lạt) nhằm tẩy não, khuất phục những chiến sĩ cách mạng nhỏ tuổi, một ngọn lửa kiên trung đã bùng lên ngay trong lòng trại giam. Người đứng đầu và là linh hồn của nhiều cuộc đấu tranh bất khuất ấy chính là đồng chí Ngô Tùng Chinh –Trưởng ban Chấp hành Trại giam Thiếu nhi Đà Lạt.

Sinh ra và lớn lên trong gian khổ, Ngô Tùng Chinh tham gia cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ. Bị địch bắt và đưa về tập trung tại Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt – nơi chính quyền Sài Gòn giam giữ hàng trăm tù nhân nhỏ tuổi từ khắp các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên – đồng chí đã sớm thể hiện bản lĩnh và tầm vóc của một người thủ lĩnh. Địch mở nhà lao này với dội ngũ cố vấn, quản giáo sừng sỏ cùng những thủ đoạn tinh vi: từ tra tấn dã man, dùng đòn tâm lý, đến việc cưỡng ép các tù nhân nhỏ tuổi phải chào cờ ba que, xé cờ cách mạng để "chiêu hồi".

Không để kẻ thù khuất phục, đồng chí Ngô Tùng Chinh đã cùng các chiến sĩ nhỏ tuổi âm thầm thành lập Chi bộ Đảng và Ban Chấp hành Trại giam bí mật. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của đồng chí, các tù nhân tuổi thiếu niên đã biến Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt thành một "trường học cách mạng" và một mặt trận đấu tranh trực diện vô cùng gay gắt.

Đồng chí Ngô Tùng Chinh đã chỉ huy hàng loạt cuộc đấu tranh với nhiều hình thức kiên cường: từ tuyệt ăn, tuyệt uống, chống chào cờ địch, chống đi lao dịch, cho đến viết bản yêu sách đòi cải thiện chế độ nhà tù và công nhận sinh hoạt tù chính trị. Khi địch dùng đòn thù dã man như đánh đập, nhốt vào hầm đá, biệt giam, đồng chí luôn là người đứng mũi chịu sào, nhận lấy những đòn trừng phạt tàn khốc nhất về mình để bảo vệ các đồng đội nhỏ tuổi hơn.

Đỉnh cao của phong trào đấu tranh tại đây là cuộc mổ bụng tập thể và tuyệt ăn kéo dài để phản đối chính sách đàn áp vào đầu những năm 1970. Tinh thần "thà chết chứ không chịu làm tay sai cho địch" của đồng chí Ngô Tùng Chinh cùng các chiến sĩ thiếu nhi đã làm chấn động dư luận trong nước và quốc tế, buộc chính quyền Sài Gòn phải nhượng bộ và cuối trị giải tán Trại giáo huấn này vào năm 1973, chuyển các đồng chí về lại các nhà tù lớn khác.

Hình ảnh đồng chí Ngô Tùng Chinh – người thủ lĩnh kiên cường của Nhà lao Thiếu nhi Đà Lạt – là biểu tượng sáng ngời cho chí khí quật cường, tinh thần "tuổi nhỏ chí lớn" của thế hệ trẻ Việt Nam. Cuộc đấu tranh ngay trong lòng ngục tối ấy đã ghi một trang sử vàng chói lọi, khẳng định rằng không một xiềng xóa hay thủ đoạn tàn bạo nào có thể khuất phục được lý tưởng tự do và lòng yêu nước của những chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi.