NGÔ VĂN RẠNH – NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG GIỮA RỪNG SÂU

Giữa chiến trường, có những con đường không xuất hiện trên bất kỳ tấm bản đồ nào.

Chúng được mở bằng dao rựa.

Bằng cưa tay.

Bằng những nhát cuốc giữa rừng.

Và bằng sức người.

Ngô Văn Rạnh là một trong những người đã tạo nên những con đường như thế.

Ông sinh năm 1922, quê xã Phước Lợi, huyện Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.

Trong những năm đầu xây dựng lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ, công việc của ông không phải là trực tiếp xung phong vào trận địa.

Ông làm một nhiệm vụ âm thầm hơn:

mở đường, bắc cầu, giữ kho và bảo đảm cho hàng hóa, thương binh có thể đi qua chiến trường.

Bị ép vào quân đội Cao Đài nhưng vẫn tìm cách trở về

Tháng 11/1955, Ngô Văn Rạnh bị bắt vào quân đội Cao Đài và mất liên lạc với cơ sở cách mạng.

Đối phương giao cho ông giữ một số vũ khí.

Nhưng thay vì sử dụng chúng theo lệnh, Ngô Văn Rạnh tìm cách mang số vũ khí ấy vào rừng cất giấu.

Ông vừa âm thầm tìm cách nối lại liên lạc với cách mạng, vừa vận động một số binh lính cùng mình hành động.

Khi thời cơ đến, ông cùng đồng đội khống chế bộ phận chỉ huy, thu vũ khí và trở về lực lượng cách mạng.

Từ đó, Ngô Văn Rạnh tiếp tục gắn cuộc đời mình với những khu rừng, những kho tàng và những tuyến đường bí mật.

Năm tháng giữ kho giữa rừng

Năm 1956, ông được giao ở lại trong rừng giữ kho súng.

Suốt 5 tháng, không có gạo cấp thường xuyên.

Ngô Văn Rạnh phải tự tìm cách sinh sống.

Ông lượm vỏ chai, làm các công việc phụ để đổi lấy gạo.

Điều kiện rất thiếu thốn.

Nhưng kho vũ khí vẫn phải được bảo vệ.

Ông kiên trì bám nhiệm vụ cho đến khi hoàn thành.

Đến năm 1960, Ngô Văn Rạnh được giao làm kho chứa lúa.

Tổ chỉ có 7 người.

Vật liệu gần như chưa có.

Ông động viên anh em đi xa chặt tre, lấy tranh rồi dựng được ba nhà kho chứa khoảng 6.000 giạ lúa.

Kho được bảo đảm, hạn chế hao hụt, phục vụ kịp thời cho lực lượng chiến đấu.

Sáu người, một cái khoan và cây cầu 43 mét

Năm 1962, Ngô Văn Rạnh cùng 5 người khác nhận nhiệm vụ làm cầu đường.

Dụng cụ có gì?

Một cái khoan.

Mấy con dao rựa.

Một cái cưa.

Chỉ vậy.

Cả tổ lại chưa quen công việc.

Trong khi đó, yêu cầu hoàn thành rất gấp.

Đúng lúc thi công, nước lũ tràn về.

Công việc tưởng như không thể tiếp tục.

Ngô Văn Rạnh cùng anh em vừa làm, vừa rút kinh nghiệm.

Sai thì sửa.

Khó thì tìm cách khắc phục.

Không chờ có đủ máy móc.

Không chờ điều kiện thuận lợi.

Theo tư liệu, chỉ sau 10 ngày đêm, tổ của ông đã hoàn thành cây cầu dài 43 mét.

Đó là một công trình được tạo nên gần như hoàn toàn bằng sức người.

Những con đường phải vừa gần vừa bí mật

Sau đó, Ngô Văn Rạnh được giao phụ trách một tổ công binh chuyên mở đường, bắc cầu phục vụ vận chuyển.

Công việc không đơn giản là phát cây rồi làm lối đi.

Một tuyến đường tốt phải đáp ứng nhiều yêu cầu cùng lúc.

Phải đủ gần để giảm thời gian vận chuyển.

Phải tránh những khoảng trống để không bị phát hiện.

Phải đủ chắc để gánh hàng.

Và quan trọng nhất:

phải bảo đảm thương binh có thể được đưa qua nhanh và an toàn.

Khi chuẩn bị cho chiến dịch Đường số 13, Ngô Văn Rạnh luôn cố gắng tìm tuyến đường ngắn hơn và kín đáo hơn, dù như vậy chính đội công binh phải làm việc vất vả hơn nhiều.

Ông chấp nhận phần khó về mình để những đoàn vận tải phía sau đỡ vất vả.

29 con đường, 55 cây cầu

Trong khoảng 6 năm phụ trách công binh mở đường, Ngô Văn Rạnh cùng đồng đội đã tạo nên một khối lượng công việc rất lớn.

Theo hồ sơ thành tích, họ đã:

mở 29 con đường rừng dài gần 200 km

và

bắc 55 cây cầu lớn nhỏ.

Những con số ấy chỉ là phần có thể đo đếm được.

Phía sau đó là hàng nghìn ngày lao động giữa rừng, trong điều kiện ăn uống thiếu thốn, thời tiết khắc nghiệt và nguy cơ bị phát hiện, đánh phá bất cứ lúc nào.

Nhưng mỗi con đường hoàn thành lại có ý nghĩa rất cụ thể:

hàng hóa đi nhanh hơn,

vũ khí đến được đơn vị,

thương binh được đưa ra an toàn,

và chiến trường phía trước có thêm điều kiện duy trì sức chiến đấu.

Người cán bộ công binh của hậu cần Miền

Khi được tuyên dương, Ngô Văn Rạnh là cán bộ trợ lý công binh thuộc Đoàn 149, Cục Hậu cần Miền.

Ông được đồng đội tin yêu bởi sự bền bỉ, giản dị và luôn chăm lo đời sống anh em.

Không chỉ mở đường cho đơn vị, ông còn quan tâm đến sinh hoạt của chiến sĩ, cố gắng cải thiện điều kiện ăn ở trong hoàn cảnh chiến trường thiếu thốn.

Ngô Văn Rạnh được tặng 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, nhiều bằng khen, giấy khen và 5 năm liền là Chiến sĩ thi đua.

Ngày 17 tháng 9 năm 1967, ông được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Câu chuyện của Ngô Văn Rạnh là câu chuyện về một kiểu chiến công ít ồn ào.

Không phải một trận đánh kéo dài vài giờ.

Không phải một lần xung phong.

Mà là nhiều năm bền bỉ mở từng mét đường, bắc từng nhịp cầu trong rừng sâu.

Bởi trên chiến trường, có những người cầm súng ở phía trước.

Và cũng có những người như Ngô Văn Rạnh, âm thầm làm nên con đường để cả đội quân có thể tiến lên.