NGÔ VĂN SỞ VÀ QUYẾT ĐỊNH RÚT QUÂN ĐỂ CHỜ MỘT TRẬN ĐÁNH LỚN

Ngô Văn Sở là một trong những võ tướng quan trọng của phong trào Tây Sơn. Ông từng theo Nguyễn Huệ trong nhiều chiến dịch và giữ vai trò chỉ huy quân Tây Sơn ở Bắc Hà. So với Nguyễn Huệ hay Bùi Thị Xuân, tên tuổi Ngô Văn Sở ít được nhắc đến hơn, nhưng ông lại có một quyết định quân sự rất đáng chú ý trong cuộc chiến chống quân Thanh năm 1788–1789.

1. VỊ TƯỚNG ĐƯỢC GIAO GIỮ BẮC HÀ

Sau khi Tây Sơn tiến ra Bắc Hà, Ngô Văn Sở được giao cùng các tướng lĩnh khác trấn giữ vùng đất này.

Cuối năm 1788, quân Thanh lấy danh nghĩa giúp Lê Chiêu Thống tiến vào Đại Việt với lực lượng rất lớn. Đứng trước một đối thủ đông và mạnh hơn nhiều, Ngô Văn Sở phải đưa ra một quyết định vô cùng khó khăn.

Nếu cố giữ Thăng Long, quân Tây Sơn có nguy cơ bị bao vây và tiêu diệt.

Ông quyết định rút quân về Tam Điệp.

2. MỘT QUYẾT ĐỊNH DỄ BỊ HIỂU LẦM

Khi nghe tin quân Tây Sơn rút khỏi Thăng Long, nhiều người có thể nghĩ rằng đó là một thất bại.

Nhưng Ngô Văn Sở không rút lui vì sợ hãi.

Ông muốn bảo toàn lực lượng, kéo dài thời gian và tạo một tuyến phòng thủ thuận lợi hơn. Tam Điệp là khu vực có địa hình phù hợp để tập trung quân, đồng thời tạo điều kiện chờ viện binh từ Phú Xuân.

Các tướng Tây Sơn sau đó nhanh chóng báo tin cho Nguyễn Huệ.

Nguyễn Huệ hiểu được tình hình và quyết định thân chinh ra Bắc.

Chính việc quân Tây Sơn không bị tiêu diệt trong cuộc đối đầu ban đầu đã tạo điều kiện cho Nguyễn Huệ tập trung lực lượng để tiến hành cuộc phản công.

3. TỪ TAM ĐIỆP ĐẾN THĂNG LONG

Cuối năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung.

Đầu năm 1789, ông đưa đại quân tiến ra Bắc.

Ngô Văn Sở tiếp tục tham gia chiến dịch. Quân Tây Sơn liên tiếp đánh vào các cứ điểm của quân Thanh, từ Hà Hồi đến Ngọc Hồi rồi tiến về Thăng Long.

Chỉ trong một thời gian rất ngắn, quân Thanh bị đánh tan.

Thăng Long được giải phóng.

Điều đáng chú ý là quyết định rút quân trước đó của Ngô Văn Sở đã không dẫn đến thất bại cuối cùng. Ngược lại, nó giúp quân Tây Sơn giữ được lực lượng để chờ thời cơ phản công.

4. BÀI HỌC TỪ MỘT LẦN RÚT QUÂN

Trong suy nghĩ thông thường, rút lui thường được xem là dấu hiệu của thất bại.

Nhưng câu chuyện của Ngô Văn Sở cho thấy điều đó không phải lúc nào cũng đúng.

Trong quân sự, có những lúc lùi một bước là để tiến nhiều bước hơn.

Nếu Ngô Văn Sở cố giữ Thăng Long trong tình thế bất lợi, quân Tây Sơn có thể phải chịu tổn thất rất lớn trước khi Nguyễn Huệ kịp đưa quân ra Bắc.

Việc rút quân về Tam Điệp vì thế không đơn giản là bỏ thành. Đó là một quyết định nhằm bảo toàn lực lượng và chờ một thời điểm thích hợp hơn.

Ngô Văn Sở không phải vị tướng nổi tiếng nhất của Tây Sơn, nhưng quyết định của ông cho thấy một phẩm chất quan trọng của người chỉ huy: biết khi nào nên tiến, khi nào nên lùi và quan trọng nhất là biết mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến.

Câu chuyện của ông nhắc chúng ta rằng một bước lùi đúng lúc không phải là thất bại; đôi khi đó chính là sự chuẩn bị cho một chiến thắng lớn hơn.